บทที่ 2
                              การใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
 

  หัวข้อเรื่อง
       เรื่องที่ 2.1 พัฒนาการคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
                2.2 ลักษณะการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
  วัตถุประสงค์การเรียนรู้
       1. เข้าใจพัฒนาการคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
                1.1 อธิบายพัฒนาการคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษาได้ถูกต้อง
       2. เข้าใจลักษณะการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
                2.1 อธิบายลักษณะการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษาได้ถูกต้อง
  โครงสร้างเนื้อหา
       การใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา 
                -พัฒนาการคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
                -ลักษณะการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา

  พัฒนาการคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา


     พัฒนาการคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
       การนาคอมพิวเตอร์มาใช้ในวงการศึกษานั้นในต่างประเทศได้นามาใช้นานแล้ว
  ตั้งแต่ปลายทศวรรษที่ 1950s โดยเริ่มนำมาใช้ในมหาวิทยาลัยหลายแห่งใน
  สหรัฐอเมริกา ซึ่งได้นำมาใช้ในด้านการบริหารจัดการการเรียนการสอน ตลอดจน
  การวิจัยการเรียนการสอน ในปี 1960 มหาวิทยาลัย Illinois ได้เริ่มโครงการ
  PLATO (ย่อมาจาก Programmed Logic for Automatic-Teching Operations)
  เพื่อออกแบบคอมพิวเตอร์มาใช้ในการเรียนการสอน และยังพัฒนาคอมพิวเตอร์
  ช่วยสอนในรายวิชาต่าง ๆ ตั้งแต่ระดับอนุบาลจนถึงบัณฑิตวิทยาลัย รวมทั้งการฝึก
  อบรมทางธุรกิจและอุตสาหกรรม
       ในปี 1972 ได้มีโครงการ TICCIT ของบริษัท Mitre Corporation ได้เสนอ
  การเรียนการสอนโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วยในระบบมินิคอมพิวเตอร์ ทาให้ผู้เรียน
  สามารถควบคุมการเรียนได้ด้วยตนเอง (Learner - Controlled) ช่วงกลาง
  ทศวรรษที่ 1970s บริษัทคอมพิวเตอร์ทั้งหลายได้คิดค้นประดิษฐ์เครื่องไมโคร
  คอมพิวเตอร์ขึ้น จนได้นำมาใช้วงการศึกษาอย่างแพร่หลาย เนื่องจากเครื่องมี
  ขนาดเล็กลง และราคาก็ไม่สูงมากนัก จึงทาให้มีการพัฒนา วิจัยการนำ
  คอมพิวเตอร์มาใช้ในการศึกษาอย่างไม่หยุดนิ่ง ประกอบกับวิวัฒนาการของ
  คอมพิวเตอร์ที่พัฒนาให้ง่ายต่อการใช้งาน ประสิทธิภาพในการประมวลผลสูง
  ขนาดเล็กลง คุณภาพของภาพเสียงมีความคมชัด และมีความเป็นจริงเสมือนมาก
  ขึ้น จึงเกิดนวัตกรรมขึ้นอีกหลายด้านที่ควรค่าแก่การนามาประยุกต์ใช้เพื่อให้เกิด
  การเรียนรู้ในมนุษย์อย่าง ต่อเนื่องในปัจจุบัน

  ลักษณะการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา




       

       เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ได้ถูกนามาใช้ทุกวงการโดยมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
  เริ่มตั้งแต่การใช้คอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ คือ ขนาดเมนเฟรม งานส่วนใหญ่เป็นงาน
  คิดคานวณตัวเลขต่าง ๆ ต่อมาฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์เริ่มเล็กลงเป็นขนาดมินิ
  คอมพิวเตอร์ ในขณะนั้นผู้ใช้ส่วนใหญ่ยังคงเป็นโปรแกรมเมอร์ เมื่อมีการพัฒนา
  ไมโคร คอมพิวเตอร์ขึ้นมาทาให้การใช้งานสามารถขยายขอบเขตของการใช้มา
  เป็นบุคคลธรรมดาที่ไม่ใช่โปรแกรมเมอร์มากขึ้น ในขณะเดียวกันโปรแกรม
  สำเร็จรูปต่าง ๆ ก็ได้เกิดและพัฒนาขึ้นมาใช้งานควบคู่ไปกับไมโครคอมพิวเตอร์
  ทำให้การใช้งานคอมพิวเตอร์นั้นได้แผ่กว้างไปสู่บุคคลในหลายอาชีพ เพราะ
  คอมพิวเตอร์มีศักยภาพในการทางานมากยิ่งขึ้น
 ลักษณะการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา
       คอมพิวเตอร์การศึกษา ตามนัยแล้วเป็นการนำคอมพิวเตอร์เพื่อช่วยให้เกิดการ
  เรียนรู้ในมนุษย์ ดังนั้นถ้าเทคโนโลยีและนวัตกรรมใดก็ตามที่มีคอมพิวเตอร์เป็น
  ส่วนร่วมและช่วยก่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ก็น่าจะนับได้ว่าเป็นคอมพิวเตอร์การ
  ศึกษา
        การนำคอมพิวเตอร์มาใช้เพื่อการศึกษาสามารถแบ่งตามลักษณะการนำไปใช้ได้ดังนี้
  1. คอมพิวเตอร์ช่วยการบริหาร
  2. คอมพิวเตอร์ช่วยการสอน
       2.1 คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการการสอน
       2.2 คอมพิวเตอร์ช่วยสอน
       2.3 คอมพิวเตอร์ช่วยการเรียนการสอน
  3. คอมพิวเตอร์ช่วยติดต่อสื่อสารและสืบค้นสารสนเทศ

       คอมพิวเตอร์ช่วยการบริหาร


       การนาคอมพิวเตอร์มาใช้ในวงการศึกษาส่วนใหญ่จะนามาใช้ในการ
  บริหาร(Administrative Use) ซึ่งสามารถนามาใช้ใน 2 ลักษณะคือ
       1.คอมพิวเตอร์ช่วยการบริหารของผู้บริหาร เป็นลักษณะของการนาเอา
  คอมพิวเตอร์มาช่วยผู้บริหารในการทางานเพื่อให้ระบบงานมีประสิทธิภาพ เช่น
  งานในฝ่ายธุรการ ทะเบียน บุคลากร เป็นต้น
       2. คอมพิวเตอร์ช่วยการบริหารของผู้สอน เป็นลักษณะของการนาเอา
  คอมพิวเตอร์มาช่วยครูผู้สอนที่นอกเหนือจากการสอนปกติเพื่อให้ผู้สอนได้มีการ
  จัดระบบการทางานให้มีประสิทธิภาพ เช่น ด้านการเขียน ด้านการคิดคานวณ
  ด้านเอกสาร เป็นต้น

       คอมพิวเตอร์ช่วยการสอน
 

        การนาคอมพิวเตอร์มาใช้ในวงการศึกษาในการช่วยผู้สอนทาการสอนนั้นเรียก
  ว่าคอมพิวเตอร์ช่วยการสอน (Computer – Based Instruction : CBI หรือ “การ
  สอนใช้คอมพิวเตอร์เป็นฐาน”) บางครั้งก็เรียกว่า คอมพิวเตอร์ช่วยการเรียนรู้
  (Computer – Based Learning : CBL หรือ Computer - Assisted Learning
  หรือ Computer – Aided Learning : CAL) ซึ่งสามารถแบ่งได้ 3 ลักษณะใหญ่
  ดังนี้
       1. คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการการสอน (Computer-Managed Instruction :
  CMI) คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการการสอน หมายถึง การนาเอาคอมพิวเตอร์มาช่วย
  ควบคุมกระบวนการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเน้นที่การจัดการ
  การนาเสนอความรู้ สื่อ และกิจกรรมการเรียนให้สอดคล้องกับความต้องการ ความ
  สามารถ และความถนัดของผู้เรียนแต่ละคน
       คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการการสอนโดยทั่วไปเป็นพื้นฐานของคอมพิวเตอร์ช่วย
  การสอน หรืออาจจะเป็นส่วนย่อยก็ได้ บางครั้งจะเรียกง่ายๆว่า “ซีเอ็มไอ” ซีเอ็มไอ
  สามารถกระทาได้หลายลักษณะขึ้นอยู่กับว่าจะนาไปจัดการการเรียนการสอนระดับ
  ไหน ขนาดใด และกับผู้เรียนกลุ่มใด
       ลักษณะของซีเอ็มไอสามารถแบ่งออกได้ 2 ลักษณะ คือ
       1.1 คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการการสอนทั่วๆไป เป็นการใช้คอมพิวเตอร์ช่วยใน
  การเก็บข้อมูลที่เกี่ยวกับการเรียนการสอนที่เป็นประโยชน์ในการนามาวางแผนการ
  สอนหรือปรับปรุงหลักสูตร เช่น การเก็บสถิติของนักเรียนที่เข้าเรียนวิชานี้ ผลการ
  สอบแต่ละภาค เกรดเฉลี่ย คะแนนเก็บตลอดภาคเรียน เป็นต้น
       1.2 คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการกระบวนการสอน เป็นการจัดการสอนทาง
  คอมพิวเตอร์ซึ่งเป็นการนามาใช้ในการวิเคราะห์ความต้องการ ลักษณะของผู้เรียน
  ตลอดจนความสามารถ และความถนัดของผู้เรียนแต่ละคน หลังจากที่
  คอมพิวเตอร์วิเคราะห์ข้อมูลเหล่านี้แล้ว ก็จะจัดสถานการณ์ หรือกิจกรรมการเรียน
  การสอนให้เหมาะสมกับผู้เรียนแต่ละคนและเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ตาม
  ความสามารถและความถนัดของตน ในการนาเสนอกิจกรรมการเรียนนั้น นอกจาก
  ใช้โปรแกรมบทเรียนคอมพิวเตอร์ในรูปแบบต่างๆแล้ว อาจจะใช้สื่ออื่นประกอบได้
  ด้วย เช่น หนังสือเรียน การพบผู้สอน วีดิทัศน์ ทาแบบฝึกหัด ซึ่งแต่ละสื่อนั้นจะ
  ต้องระบุด้วยว่าครอบคลุมวัตถุประสงค์ของบทเรียนในวัตถุประสงค์ใดบ้างและจะ
  ต้องเรียนจนครบทุกวัตถุประสงค์
       2. คอมพิวเตอร์ช่วยสอน (Computer – Assisted Instruction หรือ Computer - Aided Instruction : CAI)


 
        คอมพิวเตอร์ช่วยสอน เป็นการนำเอาคอมพิวเตอร์มาเสนอการเรียนการสอนใน
  ลักษณะของการผสมผสานระหว่างเนื้อหา(Content) โปรแกรม
  คอมพิวเตอร์(Software) และอุปกรณ์คอมพิวเตอร์(Hardware) ที่มีลักษณะการ
  สอนแบบโปรแกรม(Programmed Instruction) เพื่อช่วยการสอนของครูทั้งหมด
  หรือบางส่วน อาจจะเป็นสื่อหลักหรือสื่อเสริม ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เรียนเรียนตาม
  ความต้องการ ระดับความสามารถ และมีปฏิสัมพันธ์กับบทเรียนได้ด้วยตนเอง 
  ในปัจจุบันจะมีการนาเอาเทคโนโลยีสื่อประสม(Multimedia)เข้ามาร่วมด้วยทำให้
  บทเรียนมีความน่าสนใจและใช้แพร่หลายมากขึ้น (จะกล่าวรายละเอียดในเรื่อง
  คอมพิวเตอร์ช่วยสอนต่อไป)
       3. คอมพิวเตอร์ช่วยการเรียนการสอน (Computer-Based Learning Aids :
  CBLA)เป็นการใช้คอมพิวเตอร์เป็นอุปกรณ์หรือเครื่องมือช่วยการเรียนการสอนใน
  ลักษณะการนาเสนอเนื้อหา(Presentation) การสร้างสื่อการสอนและการสร้างฐาน
  ข้อมูลบนคอมพิวเตอร์


      การนาเสนอเนื้อหา เป็นการนาคอมพิวเตอร์มาช่วยในการบรรยายหรือการนำ
   เสนอเนื้อหาให้น่าสนใจมากขึ้นโดยอาศัยเทคโนโลยีสื่อประสม ที่เสนอทั้ง
  ข้อความ ภาพ และเสียง และต้องอาศัยอุปกรณ์แสดงผลเพิ่มเติมเช่น จอโทรทัศน์
  ที่มีจอภาพขนาดใหญ่ หรือ LCD Projector เพื่อขยายสัญญานภาพฉายไปบน
  จอภาพ
       การสร้างสื่อการสอน เป็นการนาคอมพิวเตอร์มาช่วยผู้สอนในการพิมพ์เอกสารประกอบการสอน คู่มือการใช้งาน ผลิตแผ่นโปร่งใส หรือสร้างสื่อการสอนรูปแบบอื่นๆ
       การสร้างฐานข้อมูลบนคอมพิวเตอร์ เป็นการนาคอมพิวเตอร์มาช่วยเก็บข้อมูล
  ต่างๆเช่น ทาบรรณานุกรม สารานุรม พจนานุกรม เป็นต้น

       คอมพิวเตอร์ช่วยติดต่อสื่อสารและสืบค้นสารสนเทศ

 

      คอมพิวเตอร์ช่วยติดต่อสื่อสารและสืบค้นสารสนเทศ เป็นการนาคอมพิวเตอร์
  มาช่วยผู้สอน ผู้เรียน ผู้บริหาร บุคลากรทางการศึกษา ตลอดจนผู้สนใจทั่วไปที่
  ต้องการศึกษาหาความรู้ แลกเปลี่ยนข่าวสาร ความรู้ การวิจัย ข้อคิดเห็นซึ่งกันและ
  กันทั้งในสถาบันเดียวกัน ต่างสถาบันทั่วโลก โดยการเชื่อมต่อเป็นเครือ
  ข่าย(Network) เช่น LAN WAN INTRANET INTERNET ปัจจุบันเครือข่าย
  คอมพิวเตอร์ที่เชื่อมโยงทั่วโลก คือ INTERNET

                                              บรรณานุกรม

  กิดานันท์ มลิทอง. เทคโนโลยีการศึกษาและนวัตกรรม.กรุงเทพมหานคร :
       โรงพิมพ์ชวนพิมพ์ , 2540.
  กิดานันท์ มลิทอง . ไอซีทีเพื่อการศึกษา .กรุงเทพฯ : อรุณการพิมพ์,2548.
  เกียรติศักดิ์ พันธ์ลาเจียก. การออกแบบสื่อ: Media Design.เอกสารการสอน
       วิชาการออกแบบสื่อ. ปทุมธานี :คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
       ราชมงคล, 2549.
  เกียรติศักดิ์ พันธ์ลาเจียก. การออกแบบสื่อการเรียนการสอน.เอกสารประกอบการ
       บรรยาย การอบรมข้าราชการและพนักงานของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช
       มงคล. ปทุมธานี : คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล,
       มปป.
  เกียรติศักดิ์ พันธ์ลาเจียก. เทคโนโลยีเพื่อการศึกษาตามแนวพระราชบัญญัติการ
       ศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542.ปทุมธานี : คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัย
       เทคโนโลยีราชมงคล, 2545.
  คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, สานักงาน. สานักนายกรัฐมนตรี.
       พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพ.ศ. 2542. กรุงเทพ มหานคร :
       พริกหวานกราฟฟิค, ม.ป.ป.
  ทิศนา แขมมณี. การจัดการเรียนการสอนโดยยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง. วารสาร
       วิชาการ, ม.ป.ป.
  ชัยยงค์ พรหมวงศ์. รายงานการวิจัยประกอบการร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่ง
       ชาติ พ.ศ.........การใช้ทรัพยากรสื่อสารของชาติด้านโทรคมนาคมเพื่อการ
       ศึกษา. สานักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สานักนายกรัฐมนตรี.
       กรุงเทพฯ : ทีพี พริ้นท์, 2541.
  ไชยยศ เรืองสุวรรณ. เทคโนโลยีการศึกษา : ทฤษฎีและการวิจัย.กรุงเทพฯ :
       โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์., 2533.
  ไชยยศ เรืองสุวรรณ. เทคโนโลยีการสอน : การออกแบบและพัฒนา.
       พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : โอ.เอส. พริ้นติ้งเฮ้าส์., 2533.
  ถนอมพร (ตันพิพัฒน์) เลาหจรัสแสง . Designing e-Learning :
       หลักการออกแบบและการสร้างเว็บเพื่อการเรียนการสอน . กรุงเทพฯ :
       อรุณการพิมพ์ , 2545.
  นิคม ทาแดง. การออกแบบสื่ออิเลกทรอนิกส์และโทรคมนาคมเพื่อการสอน.
       หน่วยที่ 11 ในประมวลสาระชุดวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการสอน
       หน่วยที่ 9-12. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2537.
  บุปผชาติ ทัฬหิกรณ์, สุกรี รอดโพธิ์ทอง และคนอื่น ๆ . ความรู้เกี่ยวกับสื่อ
       คอมพิวเตอร์ช่วยสอนเพื่อการศึกษา.กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภา, 2540.
  ประศักดิ์ หอมสนิท และอรจรีย์ ณ ตะกั่วทุ่ง. สัมมนาการวิจัยและทฤษฎีด้านการ
       จัดระบบ และการออกแบบระบบทางการศึกษา . หน่วยที่ 1 ในประมวลสาระ
       ชุดวิชาสัมมนาการวิจัยและทฤษฎีทางเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
       หน่วยที่ 1–4. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2536.
  ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา กรมการศึกษานอกโรงเรียนกระทรวงศึกษาธิการ.
       แนวทางการปฏิรูปเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา. กรุงเทพฯ : กราฟฟิค โกร,2545.
  สถาบันเทคโนโลยีเพื่อการศึกษาแห่งชาติ , สานักงานคณะกรรมการการศึกษา
       แห่งชาติ. นโยบายเทคโนโลยีเพื่อการศึกษาในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่ง
       ชาติ พ.ศ.2542 . กรุงเทพมหานคร : พิมพ์ดี, 2543.
  สุรเชษฐ เวชชพิทักษ์และคณะ . การพัฒนาสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอนและเว็บไซต์
       เพื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ .
  สมควร เพียรพิทักษ์ บรรณาธิการ. กรุงเทพฯ : กรมวิชาการกระทรวงศึกษาธิการ,
       2546.
  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. นโยบายเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
       ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : บริษัท พิมพ์ดี
        จำกัด, 2542.
  เอกวิทย์ แก้วประดิษฐ์ . การวิจัยเทคโนโลยีการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3 . กรุงเทพฯ
       : สุวีริยาสาส์น, 2537.
  Brown, James W.,Lewis, Richard B., and Harcleroad,Fred F. AV
       INSTRUCTION Technology, Media, and Methods. Sixth edition.
       New York : McGraw – Hill Book Company, 1983.
  Fleming , Malcolm and Levie W. Howard. Instructional
       Message Design : Principles from the Behavioral Sciences .
       New Jersey : Educational Technology Publications, 1981.
  Gagne, Robert M., Briggs Leslie J., and Wager, WaterW. Principles of
  Instructional Design. Third edition.New York : Holt, Rinehart and
       Winston, Inc., 1988.
  Grabowski, Barbara L. Message Design : Issues and Trends in
       Instructional Technology : Past, Present ,and Future. ed. by Anglin ,
       Gary J. Colorado : Libraries Unlimited, INC. , 1991.
  Heinich , Robert. Technology and the Management of Instruction :
       Monograph 4. Greenwich : Information Age Publishing Inc., 2004.
  Heinich, Robert, Molenda, Michael, Russell, James D., and Smaldino,
       Sharon E. Instructional Media and Technologies for Learning. Fifth
  edition. New Jersey : Prentice Hall, Inc., 1996.
  Ledford, Bruce R. and Sleeman , Phillip J. Instructional Design : System
       Strategies. Connecticut : Information Age Publishing Inc., 2002.
  Malcolm Richardson, Using Computer Graphics. London: Chapman &
       Hall, 1995.
  Minor, Ed., and Frye, Harvey R. Techniques for Producing Visual
       Instructional Media. Second Edition. New York : McGraw – Hill Book
       Company,1977.
  Ralph E. Wileman. Visual Communicating. New Jersey : Educational
       Technology Publications, 1993.