ภาวะผู้นำทางการศึกษา

ในการบริหารจัดการสถานศึกษาให้มีประสิทธิผลนั้นเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์  ผู้บริหารจำเป็นต้องบูรณาการทฤษฎีในการบริหารการศึกษา  มาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสม รวมทั้งการสร้างสรรค์รูปแบบวิธีการขึ้นมาใหม่ให้สอดคล้องกับสภาพของสถาบันการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่า ภาวะผู้นำเป็นสิ่งจำเป็นที่จะช่วยให้การบริหารจัดการต่างๆในองค์การสำเร็จลุล่วงไปได้  และเกิดประสิทธิผลในการบริหารงานซึ่งเป็นความสามารถของผู้บริหารที่จะทำงานให้ประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่สำคัญสูงสุดของการบริหารแบบมุ่งสัมฤทธิ์  ซึ่งเป็นรูปแบบการบริหารที่เน้นความรับผิดชอบ ความมีประสิทธิผลในการบริหารงานของผู้บริหาร จะพิจารณาจากผลของการทำงานที่สำเร็จลุล่วงตามที่คาดไว้เป็นหลัก 

ความหมายของคำว่า  ผู้นำ

-  ผู้มีอิทธิพลในทางถูกต้องต่อการกระทำของผู้อื่นและมีมากกว่าคนอื่น ๆ

-  ผู้ที่ได้รับการเลือกตั้งจากกลุ่มให้เป็นหัวหน้า

-  ผู้ใช้อิทธิพลมากในการกำหนดเป้าหมายหรือการปฏิบัติงานให้บรรลุเป้าหมายของกลุ่มหรือองค์การ

-  ผู้ได้รับตำแหน่งในสำนักงานและมีอิทธิพลในตังสูง

 บทบาทของผู้นำทางการศึกษา
                1.  จะต้องเป็นผู้ให้คำปรึกษาหารือในสิ่งที่ถูกต้อง เหมาะสม และเป็นธรรม เป็นผู้นำทางปัญญา  รอบรู้ด้านใดด้านหนึ่งอย่างชัดเจน อาศัยความรู้ประสบการณ์ที่ดีในอาชีพ

               2.  ต้องเป็นผู้จูงใจผู้อื่นให้ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง เป็นตัวแบบ ตัวอย่างที่ดี ผู้นำจึงต้องปฏิบัติตนเป็นตัวอย่างที่ดี ผู้นำต้องเป็นผู้ยอมรับจากผู้อื่น

              3.  ต้องเป็นนักพัฒนา เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ทำประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตน ไม่เห็นแก่ตัวและพวกพ้องตนเอง เป็นนักพัฒนาที่ดี มีความคิดเชิงบวก มองโลกในแง่ดี สามารถแก้ปัญหาได้ทุกเรื่อง

               4.  บทบาทในการเป็นบุคคลที่มีความรอบรู้ เฉลียวฉลาด อารมณ์มั่นคง มีความฉลาด มีอารมณ์ดี และมีคุณธรรมและจริยธรรมสูง

ลักษณะประจำตัวของผู้นำ

  1. มีความสามารถ มีไหวพริบ สติปัญญา มีการตื่นตัวอยู่เสมอ ทันต่อเหตุการณ์ ใช้เวลาเป็น ใช้ภาษาถูก มีความคิดริเริ่มเป็นของตนเอง เป็นผู้ตัดสินปัญหาที่ดี
  2. มีความสำเร็จทางด้านวิชาการ กีฬา และแสวงหาความรู้ใหม่ ๆ
  3. มีความรับผิดชอบ เป็นที่พึ่งพาของบุคคลอื่นได้

              กล่าวได้ว่า ผู้นำ คือ “บุคคลที่มีความรู้ความสามารถในการใช้ปัญญาชี้นำ เพื่อปฏิบัติงานให้เกิดประโยชน์บรรลุตามเป้าหมายและวัตถุประสงค์ต่อองค์กรและต่อตนเองโดยอาศัยเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ในทิศทางที่พึงประสงค์”