เลี้ยงนกถ่ายขนให้นกกลับมาเก่งเหมือนเดิม

ธรรมชาติของนกหัวจุกหรือนกทุกชนิดต้องมีการผลัดขน หรือ เซียนนกเรียกว่าถ่ายขน เพื่อเปลี่ยนขนเก่าที่หมดอายุการใช้งาน

ออกให้หมดแล้วงอกขนใหม่ที่พร้อมใช้งานไปอีก 1 ปี อย่างมีประสิทธิภาพ ขนที่ดีมีไว้ใช้งานเพื่อการบิน การทางตัว ความอบอุ่น

ป้องกันสัตว์ร้าย และบ่งบอกลักษณะความพร้อมทางเพศ และบ่งบอกเพศ



เหตุมดนกถึงต้องผลัดขนช่วงฤดูฝนเป็นส่วนมาก โดยเแพาะนกที่สมบูรณ์หรือนกที่อยู่ในธรรมชาติ เกือบร้องทั้งร้อย

ถ่ายขนช่วงหน้าฝน ก็เนื่องมากจากหลังจากหน้าฝนแล้วเข้าสู่หน้านาว นกต้องใช้ประโยชน์จากคนเพื่อป้องกันความหนาวเย็น

จากธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ธรรมชาติจึงบังคับให้นกทั้งหลายรวมถึงนกหัวจุก ถ่ายขนในช่วงฤดูฝน ก่อนฤดูหนาวมาถึง

 


สิ่งที่นักเลี้ยงนกหัวจุกมือใหม่กังวลคือ

 - เมื่อไร่มันจะถ่ายขนสุด

 - เมื่อไร่นกจะถ่ายขนหมดไว ๆ

 - ทำอย่างไรจะให้นกถ่ายขนได้หมดทั้งตัวเป็นขนใหม่หมด

 - ถ่ายขนสุดแล้วทำไงจะทำให้ฟอร์มการเล่นกลับมาเหมือนเดิมหรือดีกว่าเดิม

 - นกจะอ้วนไหมถ้าให้อาหารเพียบ ๆ ให้นกสมบูรณ์

 - ช่วงนกถ่ายขน หิ้วนกไปแข่งไปซ้อมนกจะยังเป็นปกติหรือไม่

 


คำถามเหล่านี้มีคำตอบเป็นแนวทางในการตัดสินใจทำอย่างหนึ่งอย่างใดกับนกของท่าน อย่างถูกต้องตามประสบการณ์และ

หลักการที่ผ่านการกลั่นกรองมาแล้ว ด้านล่างนี้ครับ...

 


นกถ่ายขนแบ่งเป็นสามช่วงง่าย ๆ คือ

ช่วงเริ่มถ่าย (ขนเริ่มหลุด)

ช่วงเริ่มถ่ายนี้ นกส่วนมากจะทิ้งขนตัว(ขนอุย)ก่อนเป็นอันดับแรก ขนตัวจะร่วงมากติดก้นกรงผิดสังเกตุ ในช่วง กุมภาพันธ์ มีนาคม เมษายน

ของแต่ละปี แต่ไม่ทุกตัวนะครับที่ถ่ายขนช่วงนี้แต่ 95% จะถ่ายขนช่วงนี้ครับ พอขนตัวร่วงไปซักระยะ ขนหางและขนที่ปีก ก็จะเริ่มร่วงตาม ๆ กันมา

ช่วงนี้นกต้องการพลังงานและการพักผ่อนมาก ๆ อาหารที่ควรให้ควรเป็นผลไม้เป็นหลัก และห้ามให้อาหารสำเร็จรูปในช่วงที่เริ่มถ่ายขนเด็ดขาด

ถ้าให้อาหารสำเร็จรูปช่วงนี้ นกร่างการจะสมบูรณ์ขึ้น ช่วงที่ทิ้งขนก็จะยาวนานออกไป ช่วงนี้เป็นไปได้ให้กล้วยและมะละกอยืนพื้น นักเลี้ยงนกจำนวนหนึ่ง

มักเชื่อว่า เมื่อนกเริ่มทิ้งขนแรกนี้ให้เอาผ้าคลุมกรง กลุมให้มิด นกจะถ่ายขนเร็ว สุดไว แต่ในทัศนของผู้เขียนเห็นว่า การทำแบบนั้นนกจะเสียสุขภาพจิต

และเสียสมดุลย์ในร่างกายอย่างมากและรวดเร็วเกินไป เมื่อนกถ่ายขึ้นมาแล้วจะไม่เก่งหรือไม่สมบูรณ์เหมือนเก่า สิ่งที่ผู้เขียนแนะนำคือ แยกนกตัวดังกล่าว

ไปแขวนในที่ ที่ไม่มีสิ่งที่รบกวนมัน เช่นคนไม่พลุกพล่าน ไม่มีหมาแมวกวน ไม่มีนกรบหรือท้ามันหรืออัดกับมัน ปล่อยให้มันมีอารมณ์คงที่ นกจะเริ่มทะยอยผลัดขน

ตามเวลาของธรรมชาติแต่ละตัว ช่วงนีร้ใช้เวลาประมาณ 3 - 6 สัปดาห์

 


ช่วงกำลังถ่าย (ขนหลักหลุดรุ่ย)

ช่วงนี้เป็นช่วงที่ขนหลักของนกกำลังร่วงเละเทะ สิ่งที่ทำได้ช่วงนี้คือใหนกอยู่เงียบ ๆ และไม่ต้องอาบน้ำนห ถ้าเอานกไปอาบน้ำช่วงนี้ การถ่ายขนใหญ่จะหยุดชะงักและ

เป็นเหตุให้ถ่ายไม่หมด หรือนกหยุดถ่ายขนได้ ช่วงนี้นกจะอ่อนแอที่สุดในช่วงทั้งสามช่งถ่ายขน ห้ามนกนกไปเทียบนก หรือเอานกไปเที่ยวนกอบ้านช่วงนี้ เพราะนกบางตัว

อาจจะถอดใจ หรือ หักหงิกไปได้ในช่วงนี้ถ้าถูกอัดจัด ๆ ได้ ช่วงนี้ควรดูและด้วยการให้อาหารผลไม้ เริ่มให้อาหารเม็ดได้ในช่วงนี้และให้วันละนิด อย่าให้แบบทิ้งไว้เต็ม

ถ้วยอาหาร นกจะเบื่ออาหารสำเร็จ และอาจทำให้อาหารสำเร็จดังกล่าวขึ้นราได้

 


อาจจะทำอาหารสำเร็จให้นกกินเองในช่วงนี้ได้ โดยการเอาอาหารสำเร็จไม่ว่าจะเป็นอาหารถ้วยทอง(แท้), อาหารซูปเปอร์900, เบอร์8 หรือยี่ห้ออื่น ๆ ที่เม็นเม็ดเล็ก ๆขนาดไล่เลี่ยกัน

มาประมาณ 4 ช้อนโต๊ะ แล้วเอาน้ำมันตับปลา ชนิดเม็ดเหลือง ๆ มาบีบเอาแต่น้ำ ใช้น้ำมันตับปลาประมาณ 6 เม็ด ต่ออาหาร 4 ช้อนโต๊ะพูน ๆ จากนั้นเขย่าให้ถ่วง อาจใช้เวลาเขย่า

ประมาณ 5-10 นาที เพื่อให้เข้ากันแล้วทิ้งไว้ 1 คืน จากนั้นวันรุ่งขึ้น ให้เอาผงชมพู ที่ให้นกพิราบ(หาซื้อได้ตามร้านขายอาหารนก) กิโลกรัมละ 150 บาท เป็นผงฝุ่นสีชมพู โรยทั่ว ๆ บาง ๆ

นิดหน่อย ไม่ต้องเยอะมาก แล้วเข่าให้ผลติดที่เม็ดอาหาร ทั่ว ๆ แล้ว เอาให้นกกินได้ เฉพาะนกที่ถ่ายขนช่วงนี้ นกจะขนร่วงดี และเมื่อถ่ายเต็มแล้ว นกจะขนขึ้นมันเร็วและ พร้อมแข่งเร็วกว่านกที่คลุมผ้า

ไม่เห็นเดือนเห็นตะวันมากมายนัก

 


ช่วงขนกำลังขึ้น (ขนเริ่มขึ้นแต่ยังไม่ขึ้นมันที่ขน)

ช่วงนี้เป็นช่วงสุดท้ายของการผลัดขนของนกแล้ว นกเริ่มคึกคัก เพราะขนใหม่เริ่มขึ้น ให้นำอาหารที่ผสมดังกล่าวที่บอกด้านบน ให้นกกินเรื่อย ๆ วันละนิดวันละหน่อย แต่ไม่จำเป็นต้องให้ทุกวัน

นกจะเริ่มมีขนที่สมบูรณ์งอกขึ้นอย่างรวดเร็ว และเป็นสีเข้ม ช่วงนี้หากจะพานกออกไปเที่ยวนอกบ้านบ้างก็เป็นการดี แต่อย่าเอาเข้าราวรบนกเด็ดขาดเพราะว่า นกกำลังมีระบัด(หนามแหลม)

ขึ้นตามร่างกาย นกจะระคายตัวและเข็ดการร้องเมื่อถ่ายขนสุดแล้ว เอานกออกไปเที่ยวนอกบ้านอาจจะไปบ้านเพื่อ หรือไปสนาม เอานกแขวนไว้ในที่ห่าง ๆ ระวังอย่าให้โดนนกอื่นอัดได้ นกจะค่อย ๆ

เพิ่มความคึกคักให้กับตัวเอาตามความสมบูรณ์ของนกที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

 


ส่วนที่นกถ่ายขนสุดช้าที่สุด คือจุกและแก้มสีแดง แก้มแดงของนกเห็นเล็ก ๆ แบบนั้นประกอบด้วยขนเล้ก ๆ หลายสิบเส้นมาก ๆ ครับ และจุกก็จะเป็นส่วนสุดท้ายที่นกถ่ายขนสุด และเมื่อนกถ่ายขนจนสุดหมดแล้ว

ประเมินจากสายตาเราก็ได้ว่านกสุดดีแล้ว ก็ยังไม่ควรเอานกเข้าราวซ้อมหรือนกนกเข้าแข่งขัน ถ้าหากจะเลี้ยงนกตัวนี้ให้เก่งและสดชื่อไปอีกนาน ๆ ให้ทิ้งระยะเวลาไปอีก 1 เดือน นับแต่วันที่เราเห็นด้วยสายตา

ว่านกถ่ายเต็มแล้ว เนื่องจากว่านกนั้นแท้ที่จริงแล้วยังถ่ายไม่สุด ยังมีหนามเล้ก ๆ ตามร่างการซึ่งตาเรามองไม่เห็น แทงแซมตามรูขุมขนเล้ก ๆ ตามร่างกายอีกมาก ดังนั้น เราควรนกนกเข้าราวซ้อม

เมื่อเห็นว่านกถ่ายสุดไปแล้วประมาณ 1 เดือน ช่วงนี้ควรให้นกอาบน้ำบ่อย ๆ นกจะถ่ายขนสุดเร็วอย่างมากด้วยครับ

 


ข้อพึงระวังในการเลี้ยงนกถ่ายขน

* อย่าให้นกโดนอัดช่วงถ่ายขน

* อย่างเอาไปไปซ้อมในราว

* อย่าเอานกอาบน้ำช่วงเวลาที่บอกด้านบน

* อย่าเอานกคลุมผ้าไม่เห็นเดือนเห็นตะวัน

 


เลี้ยงนกต้องเข้าใจธรรมชาตินก นกจะเข้าใจธรรมชาติการเลี้ยงของเจ้าของเช่นกัน พบกันใหม่เล่มต่อไปครับ เล่มนี้หมดพลังยุทธแต่เพียงเท่านี้

เจอกันเล่มที่หน้าเล่มต่อไปน่ะครับ

 

ที่มา : จากหนังสือ คู่มือการเลี้ยงนกกรงหัวจุก โดย เอกชัย พฤกษ์อำไพ