แผนการสอนวิชาไฟฟ้าเบื้องต้น ปีการศึกษา 2552/2  หน่วยที่ 1 ไฟฟ้าเบื้องต้น

สาระสำคัญ
      งานไฟฟ้ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของประชาชนในยุคปัจจุบันเป็นอย่างมาก เพราะไฟฟ้ามีความจำเป็นมากมายไม่ว่าจะเป็นการนำมาใช้กับเครื่องอำนวยความสะดวกต่างๆ หรือเกี่ยวกับอุตสาหกรรมที่สำคัญบางชนิด ดังนั้นการมีความรู้เกี่ยวกับโครงสร้างของสสาร แหล่งกำเนิดไฟฟ้า หน่วยวัดทางไฟฟ้าจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับงานไฟฟ้าเบื้องต้น

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายเกี่ยวกับโครงสร้างของสสารได้
2. บอกแหล่งกำเนิดไฟฟ้าประเภทต่างๆ
3. บอกหน่วยวัดทางไฟฟ้าได้
4. อธิบายชนิดของกระแสไฟฟ้าและประโยชน์ได้
5. อธิบายการทำงานของวงจรไฟฟ้าได้

 

หน่วยที่ 2 หลักความปลอดภัยในการใช้ไฟฟ้า

สาระสำคัญ
      พลังงานไฟฟ้าที่นำมาใช้กับอุปกรณ์ทางไฟฟ้า มีความสำคัญอย่างยิ่งในชีวิตประจำวันของ
ประชาชนในยุคปัจจุบัน อาจกล่าวได้ว่าตั้งแต่ลืมตาจนเข้านอนไฟฟ้าผูกพันกับชีวิตเราทั้งสิ้น
ทั้งอุปกรณ์ที่ใช้และผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่ผลิตมาจากพลังงานไฟฟ้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุปกรณ์ที่
มนุษย์จำเป็นต้องพึ่งพาเมื่อไม่มีแสงอาทิตย์ คือ แสงสว่าง ไฟฟ้าเป็นสิ่งที่ทำให้การเป็นอยู่
สะดวกสบายยิ่งขึ้น การศึกษาเรียนรู้และปฏิบัติงานไฟฟ้าทางด้านแสงสว่างจึงมีความสำคัญ
ซึ่งจะทำให้ใช้งานไฟฟ้าได้อย่างสะดวกสบาย ประหยัด และปลอดภัย

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

บอกสาเหตุของอุบัติเหตุและวิธีป้องกันอุบัติเหตุได้

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. บอกอันตรายของไฟฟ้าที่มีต่อมนุษย์ได้
2. บอกวิธีช่วยเหลือผู้ถูกกระแสไฟฟ้าดูดได้
3. อธิบายความปลอดภัยในการปฏิบัติงานไฟฟ้าได้
4. บอกวิธีการป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าได้
5. อธิบายการติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าได้

 

หน่วยที่ 3 เครื่องใช้ไฟฟ้า

สาระสำคัญ
     ปัจจุบันภายในครอบครัวจะมีเครื่องใช้ไฟฟ้าเพื่ออำนวยความสะดวกต่างๆ แต่เครื่องใช้ไฟฟ้าก็มีโทษมากมาย ถ้าใช้อย่างไม่รอบคอบหรือไม่ระมัดระวังจะเกิดอันตรายได้ ดังนั้นผู้ใช้จะต้องรู้จักส่วนประกอบและการใช้อย่างถูกวิธีจะช่วยให้ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าได้คุ้มค่า และปลอดภัย

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

บอกส่วนประกอบ อธิบายวิธีการใช้งานและใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้าได้อย่างปลอดภัย

จุดประสงค์การเรียนการสอน
1. บอกส่วนประกอบของเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านแต่ละชนิดได้
2. อธิบายวิธีใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้าแต่ละชนิดในบ้านได้
3. ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านได้อย่างปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ
4. อธิบายข้อควรระวังในการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าได้

(ที่มา อ. ทรงพล แก้วเรือง รร. ทุ่งคลีโคกวิทยา จ.สุพรรณบุรี)

 

 

           ในการปฏิบัติงานด้านไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องซึ่งกันและกัน ความปลอดภัยนับว่าเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ปฏิบัติงานจะต้องคำนึงถึงเป็นอันดับแรก ถ้าไม่รู้จักการใช้และการป้องกันอาจเกิดอันตรายได้ อันตรายที่เกิดขึ้นมักเกิดจากความประมาท ความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ดังนั้นควรรู้ถึงวิธีการป้องกันมิให้เกิดอันตรายและเข้าใจถึงขั้นตอนวิธีการปฐมพยาบาลเบื้องต้น

 

   ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

Œ อธิบายระบบความปลอดภัยในงานไฟฟ้า-อิเล็กทรอนิกส์ได้

 อธิบายวิธีการป้องกันอันตรายที่เกิดจากไฟฟ้าได้

Ž ช่วยเหลือผู้ประสบอุบัติเหตุจากไฟฟ้าได้

 ปฐมพยาบาลผู้ถูกไฟฟ้าดูดได้

 ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้

คุณสมบัติของไฟฟ้าโดยทั่วไป จะพยายามไหลและแทรกซึมเข้าหาสื่อตัวนำต่าง ๆ เช่น โลหะ ดิน น้ำเป็นต้น เมื่อร่างกายของเราเข้าไปสัมผัสจะทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านตัวเราเข้าสู่พื้นดิน กระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านร่างกาย แม้จะมีปริมาณเพียงเล็กน้อยก็อาจจะทำให้ได้รับอันตรายได้ ในกรณีที่กระแสไฟฟ้าไหลผ่านอวัยวะที่สำคัญของร่างกาย สาเหตุที่ทำให้ได้รับอันตรายจากไฟฟ้าแบ่งเป็น 2 กรณีคือ

 

Œ กระแสไฟฟ้าไหลเกิน         

 

 ไฟฟ้าดูด

 

กระแสไฟฟ้าไหลเกิน(Over Current

กระแสไฟฟ้าไหลเกิน หมายถึง สภาวะของกระแสที่ไหลผ่านตัวนำจนเกินพิกัดที่กำหนดไว้    เกิดได้ 2 ลักษณะคือ

         โหลดเกิน(Over Load) หมายถึง กระแสไหลในวงจรปกติ แต่นำอุปกรณ์ที่กินกำลังไฟสูงหลาย ๆ ชุดมาต่อในจุดเดียวกัน ทำให้กระแสไหลรวมกันเกินกว่าที่จะทนรับภาระของโหลด

           การลัดวงจร(Short Circuit) หรือไฟฟ้าช๊อต เกิดจากฉนวนชำรุด ทำให้เกิดสายที่มีไฟ(Line) และสายดิน(Ground) สัมผัสถึงกัน มีผลทำให้เกิดความร้อน ฉนวนที่ห่อหุ้มลวดตัวนำจะลุกไหม้ในที่สุด

ผลกระทบที่มีปฏิกริยาต่อร่างกาย ปริมาณกระแสไฟฟ้า (mA)

 

 

 2

 

มีอาการอ่อนเพลีย  ประสาทมือสั่น  กล้ามเนื้อกระตุกเล็กน้อย   เกิดความกลัว

 

5 - 10

 

มีอาการช๊อค (Shock) กล้ามเนื้อกระตุก เกิดอาการเจ็บปวด ระบบหายใจล้มเหลว

 

10 - 25

 

ความดันเลือดสูง บริเวณถูกดูดเกิดอาการหดตัวของกล้ามเนื้อระบบหายใจล้มเหลวถึงขั้นหมดสติ

 

25 - 80

 

เกร็งกล้ามเนื้อ หายใจติดขัด อาจทำให้สมองขาดอ๊อกซิเจน ถ้านานเกิน 4 นาที

 

80 - 200

 

ขาดเลือดเลี้ยงหัวใจ หัวใจล้มเหลวหลังถูกดูดชั่วขณะ หัวใจหยุดเต้น หรือเสียชีวิตได้    

 

200 - 5000

 

หัวใจล้มเหลวหลังถูกดูด 0.1 วินาที ผิวหนังถูกทำลาย หัวใจหยุดเต้นและเสียชีวิตได้

 

มากกว่า 5000

 

ถูกเผาไหม้ เนื้อเยื่อตายและเสียชีวิตได้