แผนการสอน

ภาคเรียนที่           2/2553

ชื่อวิชา               ชีววิทยา ม. 4

หน่วยกิต             หน่วย (4 คาบ/ สัปดาห์)

กลุ่มผู้เรียน          นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

ชื่อผู้สอน            นิชนันท์ ไกรทองสุข

วันเวลาเรียน        วันอังคาร              เวลา   13.30- 15. 20น.

                        วันศุกร์                  เวลา   8.30 – 10.20 น.

คำอธิบายรายวิชา

                ศึกษาวิเคราะห์ลักษณะ องค์ประกอบ โครงสร้าง หน้าที่และคุณสมบัติของพันธุกรรม และทฤษฏี หลักฐาน กลไก การพัฒนาของวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต  และความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู้ การสำรวจตรวจสอบ การสืบข้อมูลและการอภิปราย

หน่วยการเรียนรู้

หน่วยที่ 1 พันธุ์ศาสตร์

หน่วยที่ 2 วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

หน่วยที่ 3 ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต

 

จุดมุ่งหมาย

                เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถในการตัดสินใจนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน มีจิตวิทยาศาสตร์ จริยธรรม คุณธรรมและค่านิยมที่เหมาะสม

สังเขปเนื้อหาวิชา

หน่วยที่ 1 พันธุศาสตร์

1.1               อธิบายลักษณะทางพันธุกรรมและการแปรผันของลักษณะทางพันธุกรรมตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางพันธุกรรมกับสิ่งแวดล้อม

1.2               อธิบายกฎของเมนเดล

1.3               อธิบายความหมายของคำต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม

1.4               อธิบายรูปร่างลักษณะของโครโมโซมและสามารถทำกิจกรรมเพื่อศึกษารูปร่างลักษณะของโครโมโซมและจำนวนโครโมโซมในพืชบางชนิด

1.5               ระบุถึงความสำคัญของโครโมโซมและความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซมรวมทั้งอธิบายแบบแผนการถ่ายทอดของยันในออดโตโซมและยีนในโครโมโซมเพศ

1.6               อธิบายการถ่ายทอดยีนในโครโมโซมเดียวกัน

1.7               อธิบายโครงสร้างทางเคมีของ DNA และบอกสมบัติของสารพันธุกรรม

1.8               อธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง DNA RNA โปรตีน และการควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมของ DNA

หน่วยที่ 2 วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

                2.1   ลำดับแนวคิดเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

                2.2   ระบุหลักฐานที่สนับสนุนว่าสิ่งมีชีวิตมีวิวัฒนาการ

                2.3   เปรียบเทียบความคิดเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตของลามาร์กและดาร์วิน

                2.4   อธิบายกลไกต่างๆที่ทำให้เกิดวิวัฒนาการในสิ่งมีชีวิต

                2.5   อธิบายกระบวนการเกิดสปีชีส์ใหม่

                2.6   ระบุผลกระทบของการพัฒนาของโลกที่มีต่อวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

                2.7   บอกลำดับวิวัฒนาการของมนุษย์

หน่วยที่ 3 ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต

                3.1   บอกประโยชน์ของการจำแนกหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต ระบุเกณฑ์ที่ใช้ในการจำแนกหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตและลำดับการจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต

                3.2   จำแนกหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตบางกลุ่มโดยใช้ไดโคโตมัสคีย์ตลอดจนเขียนชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิตตามหลักเกณฑ์

                3.3   สรุปลักษณะสำคัญของสิ่งมีชีวิตแต่ละหมวดหมู่ในอาณาจักรสัตว์ อาณาจักรพืช อาณาจักรฟังไจ อาณาจักรโพรทิสตา อาณาจักรมอเนอรา และความสำคัญของสิ่งมีชีวิตและอาณาจักรที่มีต่อระบบนิเวศและมนุษย์

                3.4  ตระหนักว่าสิ่งมีชีวิตในโลกที่มีอยู่อย่างหลากหลายเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่มีความสำคัญต่อมนุษย์ทั้งทางตรงและทางอ้อม จึงจำเป้ฯต้องศึกษาและอนุรักษ์ไว้มิให้สูญพันธ์

 

 ปฎิบัติการเรียนการสอน

ครั้งที่

 ว/ด/ป

เนื้อหารายวิชา

กิจกรรม

1

15/05/53

ชี้แจงจุดมุ่งหมายและกิจกรรมการเรียนการสอน / ลักษณะทางพันธุกรรม

บรรยาย  อภิปราย 

กิจกรรม 1.1

2

18/05/53

การค้นพบกฎการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

-การศึกษาพันธุกรรมของเมนเดล

-ความน่าจะเป็นและกฎแห่งการแยกตัว

บรรยาย  อภิปราย 

 

3

22/05/53

การค้นพบกฎการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

-          กฎแห่งการแยกตัว

-          กฎแห่งการรวมกลุ่มอย่างอิสระ

บรรยาย  อภิปราย 

 

4

25/05/53

การค้นพบกฎการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

-          แอลลีล

-          มัลติเปิลยีน

บรรยาย  อภิปราย 

กิจกรรม 1.2

5

29/05/53

โครโมโซม

-          ยีนอยู่ที่ไหน/ทบทวนการแบ่งเซลล์

-          รูปร่างและลักษณะของยีน

บรรยาย  อภิปราย 

กิจกรรม 1.3

6

1/06/53

โครโมโซม

-          โครโมโซมของคน

-          ความผิดปกติของโครโมโซมในคน

บรรยาย  อภิปราย 

 

7

5/06/53

ยีนกับโครโมโซม

-          ยีนในโครโมโซมเดียวกัน

บรรยาย  อภิปราย 

กิกรรมเสริม

8

8/06/53

ยีนกับโครโมโซม

 -  ยีนในออโตโซม

บรรยาย  อภิปราย 

 

9

12/06/53

ยีนกับโครโมโซม

- ยีนในโครโมโซมเพศ

บรรยาย  อภิปราย 

กิจกรรม 1.4

10

15/06/53

สารพันธุกรรม

 - การค้นพบสารพันธุกรรม

บรรยาย  อภิปราย 

 

11

19/06/53

สารพันธุกรรม

บรรยาย  อภิปราย 

12

22/06/53

สารพันธุกรรม

- ส่วนประกอบทางเคมีของ DNA

บรรยาย  อภิปราย 

กิจกรรมเสริม

13

26/06/53

คุณสมบัติของสารพันธุกรรม

- การสังเคราะห์ DNA

บรรยาย  อภิปราย 

 

14

29/06/53

คุณสมบัติของสารพันธุกรรม

- DNA ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมได้อย่างไร

- DNA กับการสังเคราะห์ โปรตีน

บรรยาย  อภิปราย 

 

ครั้งที่

 ว/ด/ป

เนื้อหารายวิชา

กิจกรรม

15

3/07/53

คุณสมบัติของสารพันธุกรรม

 - รหัสพันธุกรรมคืออะไร

- การสังเคาระห์โปรตีน

บรรยาย  อภิปราย 

กิจกรรมเสริม

16

6/07/53

คุณสมบัติของสารพันธุกรรม/ DNAในโพรคาริโอตและยูคาริโอต

บรรยาย  อภิปราย 

17

10/07/53

สอบกลางภาค

18

17/07/53

มิวเตชันและพันธุวิศกรรม

บรรยาย/ให้นักดรียนสืบค้นเกี่ยวกับพันธุวิศวกรรม

19

20/07/53

หลักฐานเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

บรรยาย/อภิปราย

20

24/07/53

ทฤษฎีวิวัฒนาการ

บรรยาย/อภิปราย

21

27/07/53

กลไกของวิวัฒนาการ

- ความถี่ของยีนกับวิวัฒนาการ

- ปัจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความถี่ยีน

บรรยาย/อภิปราย

22

31/07/53

กลไกของวิวัฒนาการ

- การเกิดสปีชี่ส์ใหม่

บรรยาย/อภิปราย

กิจกรรม 2.1

23

3/08/53

การพัฒนากับวิวัฒนาการของมนุษย์ /วิวัฒนาการของมนุษย์

บรรยาย/อภิปราย

24

7/08/53

วิวัฒนาการของมนุษย์ / การจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต

บรรยาย/อภิปราย

กิจกรรม3.2

25

10/08/53

การจัดหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิต

บรรยาย / อภิปราย

26

14/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ไฟลำพอริเฟอรา และซีเลนเทอรา

บรรยาย / อภิปราย

27

17/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ไฟลัมแพลทีเฮลมินทีส เนมาโทดาและแอนเลลิดา

บรรยาย / อภิปราย

28

21/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ไฟลัมอาร์โทโพดา และ มอลลัลกา

บรรยาย / อภิปราย

29

24/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ไฟลัมเอไคโนเดอมาตาและคอร์ดาตา

บรรยาย / อภิปราย

กิจกรรม 3.3

30

28/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ดิวิชันไบรโอไฟตาและไซโลไฟตา

บรรยาย / อภิปราย

31

31/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ดิวิชันไลโคไฟตา/สฟีโนไฟตาและเทอโรไฟตา

บรรยาย / อภิปราย

32

4/08/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

ดิวิชันโคนิเฟอโรไฟตาและไซแคโลไฟตา

บรรยาย / อภิปราย

33

7/09/53

อาณาจักรของสิ่งมีชีวิต

- ดิวิชันลิงโกไฟตาและแอนโทไฟตา

บรรยาย / อภิปราย

กิจกรรม 3.4

34

10-21/09/53

สอบปลายภาค

  

งานและกิจกรรมที่มอบหมาย

1.       กิจกรรม 1.1

-          แบ่งกลุ่ม

-          ศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันไม่ต่อเนื่อง

-          ศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันไมต่อเนื่อง

-          และลักษณะต่างๆเพิ่มเติมแล้วนำเสนอหน้าชั้นเรียนแล้วร่วมกันอภิปรายและสรุปโดยอาศัยคำถามในหนังสือแบบเรียน

2.       กิจกรรม 1.2  ตอบโจทย์ในหนังสือ

3.       กิจกรรม 1.3 ทำการทดลองเพื่อศึกษารูปร่างของโครโมโซมและบอกระยะต่างในการแบ่งเซลล์ได้และร่วมกันอภิปราย

4.       กิจกรรม 1.4 ให้นักเรียนเขียนจีโนไทป์ของลักษณะทางพันธุกรรมตามข้อมูลที่กำหนดและคำนวณหาโอกาสของการแสดงของของลักษณะทางพันธุกรรมจากข้อมูลให้ได้อย่างถูกต้อง

5.       กิจกรรมเสริมครั้งที่ 1 วาดรูปแสดงส่วนประกอบของ DNA ตามความเข้าใจ

6.       กิจกรรมเสริมครั้งที่ 2 ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มแต่ละกลุ่มทำความเข้าใจกับการสังเคราะห์โปรตีนจนเข้าใจแล้วนำเสนอหน้าชั้นเรียน

7.       กิจกรรม 2.1 คำนวณหาสัดส่วนของจีโนไทป์และฟีโนไทป์ตามกฎของฮาร์ดี-ไวน์เบิกร์ตามโจทย์ที่กำหนดให้

8.       กิจกรรม 3.1 ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มกันดูรูปภาพของสิ่งมีชีวิตแล้วให้แต่ละกลุ่มระบุการจำแนกหมวดหมู่ของสิ่งมีชีวิตและบอกลักษณะที่ร่วมกันของสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในกลุ่มเดียวกันและบอกลักษณะที่แตกต่างกันของสิ่งมีชีวิต

9.       กิจกรรม 3.2 สังเกตลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่นำมาศึกษาและจำแนกสิ่งมีชีวิตออกเป็นหมวดหมู่โดยใช้เกณฑ์ที่กำหนดขึ้นแล้วนำเกณฑ์เหล่านั้นมาสร้างไดโคโตมัสคีย์

10.    กิจกรรม 3.3

-          ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มศึกษาตัวอย่างสัตว์ในไฟลัมซีเลนเทอเรตและสรุปลักษณะสำคัญในไฟลัมนี้

-          วิเคราะห์ข่าวสาเหตุและแนวทางแก้ไขปัญหาโรคพยาธิจากและ วิธีการเผยแพร่ให้คนในท้องถิ่นได้ทราบถึงปัญหาที่เกิดขึ้น จากข้อมูลจำนวนคนที่เป็นโรคพยาธิที่นักเรียนสำรวจและรวบรวมมา

-          ใช้ไดโคโตมัสคีย์ของสัตว์พวกอาร์โทรพอดและจำแนกหมวดหมู่อาร์โทพอดจากตัวอย่าง

       11 กิจกรรม 3.4

-      ศึกษาโครงสร้างมอสโดยใช้แว่นขยายและกล้องจุลทรรศน์และสรุปลักษณะสำคัญของมอส

-      บอกลักษณะสำคัญของพืชจำพวกเฟิร์นและรวบรวมข้อมูลการใช้ประโยชน์จากเฟิร์นแล้วจัดแสดงนิทรรศการในห้องเรียน

-      รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับประโยชน์ในด้านอาหาร การเกษตร สนุมไพรของพืชมีดอกในท้องถิ่นและรวบรวมข้อมูลพืชดอกที่มีโทษ และนำข้อมูลจัดนิทรรศการ

-      สร้างไดโคโตมัสคีย์ของพืชในดิวิชันต่างๆและยกตัวอย่างประกอบของพืชดอก ที่แพร่กระจายอยู่ในระบบนิเวศที่ต่างกัน

 

กระบวนการเรียนการสอน

1.       บรรยาย อภิปรายประกอบการเรียนการสอน

2.       ศึกษาค้นคว้า ทำรายาน

3.       อภิปรายแสดงความคิดเห็น

4.       ฝึกปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์

 

สื่อการเรียนการสอน

1.       หนังสือแบบเรียน

2.       ตัวอย่างสัตว์และพืช

3.     CVD/Power point

4.      แบบจำลองDNAสามมิติ

5.      โปรเจกเตอร์

 

การประเมินผลการเรียน

1.       สอบกลางภาค                                      20%

2.       สอบปลายภาค                                     40%

3.       รายงาน                                               20%      

4.       แบบฝึกหัด                                           10%

5.       จิตพิสัย                                               10%