สุขภาพจิต

คำว่า “ Healthy “ หมายถึง การมีสุขภาพที่ดี ในที่นี้หมายถึงสุขภาพของร่างกายและจิตใจ  สุขภาพจิต ( Mental Health )  หมายถึง ลักษณะที่มีความสำคัญอย่างยิ่งลักษณะหนึ่งของมนุษย์ นักจิตวิทยาหลายท่านได้ให้ความหมายของสุขภาพจิตในแง่มุ่นต่าง ๆ กัน ดังนี้

สุขภาพจิต หมายถึง สภาวะของชีวิตที่มีสุขภาพและผู้มีสุขภาพจิตดีคือ ผู้ที่สามารถปรับตนเองอยู่ได้ด้วยความสุข ในโลกซึ่งเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วนี้ได้  ฝน แสงสินแก้ว ( 2522 : 57 ) 

สุขภาพจิต หมายถึง ความสามารถในการรักษามาตรฐานแห่งจิตไว้ พร้อมกับส่งเสริมให้จิตใจมีความสุขความเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีก   

คนที่มีสุขภาพจิตดี หมายถึง   คนที่สามารถปรับตัวได้ (Adjusted Person ) หมายความว่า เมื่อเผชิญกับความคับข้องใจ จะไม่แสดงความท้อแท้ หรือเสียใจเกินกว่าเหตุ และเมื่อเผชิญปัญหาก็จะแก้ปัญหาโดยอาศัยข้อเท็จจริงส่วนคนที่มีสุขภาพจิตไม่ดีคือคนที่ปรับตัวไม่ได้ ( Maladjusted Person ) คือเมื่อพบกับความคับข้องใจจะแสดงความท้อแท้และวิตกกังวลออกมาเสมอและแก้ปัญหาโดยการหนีความจริง   เดือน สินธุพันธ์ประทุม (2511 : 1 ) 

   องค์การอนามัยโลก (WHO: World Health Organization)ว่า สุขภาพที่ดี หมายถึง ความสมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและจิตใจปราศจากซึ่งโรคภัยไข้เจ็บ และคำว่าสุขภาพจิต   หมายถึง ความสมบูรณ์ทางด้านจิตใจซึ่งปราศจากอาการของโรคจิตโรคประสาทหรือลักษณะผิดปกติอื่นๆ ทางจิตและความสมารถในการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมได้ โดยไม่มีข้อขัดแย้งภายในจิตใจ กมลรัตน์ หล้าสุวงษ์ ( 2524 : 1 )

 

ผู้มีสุขภาพจิตดีควรมีคุณสมบัติดังนี้

   1. ผู้มองโลกในแง่ดี
   2. พึ่งตนเองได้พึ่งผู้อื่นได้บ้างและให้ผู้อื่นพึ่งได้บ้าง 

   3. สามารถทำประโยชน์แก่ตนเองและผู้อื่น

   4. สามารถปรับตัวให้เข้ากับปัญหาอุปสรรคชองชีวิตได้โดยไม่เสียดุลยภาพ

   5. เป็นผู้สำรวจตนเองเสมอ มองตนเองอย่างถูกต้องตามความเป็นจริง 

  6. รู้สึกในคุณค่าของตนเอง 

  7. มีความพอใจในสถานภาพของตนและรู้สึกมีความมั่นคงในชีวิต 

 8. พอใจในบทบาทและเพศแห่งตน 

 9. เรียนรู้จากประสบการณ์ในอดีตแล้วสามารถปรับปรุงแก้ไขตัวเองได้เสมอ 

10. มีความอยากรู้อยากเห็นหรือใฝ่รู้ใฝ่เรียน

11. มีความพอใจที่จะร่วมมือ สามารถประนีประนอมกับผู้อื่น 

12.กล้าแสดงออก และสามารถควบคุมอารมณ์ของตนเองได้ดี 

13.มีบุคลิกภาพที่เหมาะสมกับลักษณะเพศ วัย และบทบาทของตน  

วิธีการรักษา

1.      การรักษาโดยใช้ยา

2.      การรักษาโดยการใช้ไฟฟ้า

3.      การทำจิตบำบัด

4.      การสะกดจิต

5.      การผ่าตัด

6.      การรักษาโดยอาศัยสิ่งแวดล้อม

7.      พฤติกรรมบำบัด