การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์

 ความหมายของการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์

                   การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ หมายถึง รูปแบบการแก้ปัญหาด้วยวิธีที่วางโครงสร้าง    ไว้เป็นอย่างดี มีความมุ่งหมายให้บุคคลสามารถแก้ปัญหาที่ยุ่งยากโดยมีทางออกในรูปแบบใหม่ และมีประสิทธิภาพ  (กรมวิชาการ.  2541 : 8) 

                   การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ หมายถึง ศาสตร์และศิลป์เป็นกระบวนการที่ต้องใช้ทั้งความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ สัญชาติญาณและการหยั่งรู้ จินตนาการ การคิดเชิงวิเคราะห์ การวินิจฉัย  การตัดสินใจ และการจัดทำแผนการปฏิบัติอย่างเป็นระบบ (ยุดา รักษ์ไทย และธนิกานต์   มาฆะศิรานนท์.  2542 : 8)

                   การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ หมายถึง รูปแบบการแก้ปัญหาด้วยวิธีการที่สร้างสรรค์  และทำให้บรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้โดยง่าย  (Dorval, Isaken and Treffinger.  http://www.cps.com/ cps6.html.  2003)

                   การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ หมายถึง กระบวนการการแก้ปัญหาที่มีความยืดหยุ่นมีกระบวนการปฏิบัติอย่างเป็นขั้นตอน ซึ่งก่อให้เกิดแนวคิดที่แปลกใหม่ที่เป็นประโยชน์ และมี         คุณค่า  (Indiana Creative Problem Solving Initiative Blumberg Center.  2003 : 161)

                   จากความหมายทั้งหมดที่กล่าวมา พอสรุปได้ว่า การแก้อย่างสร้างสรรค์หมายถึง  กระบวนการปฏิบัติอย่างเป็นขั้นตอน มีการประยุกต์ใช้จินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์  สัญชาตญาณ แนวคิดใหม่ๆ ร่วมกับข้อเท็จจริงที่มีอยู่มาใช้ในการแก้ปัญหา เพื่อค้นหาทางเลือกที่มีคุณค่าในการแก้ปัญหานั้นๆ ในการแก้ปัญหาใดๆ ก็ตามจะให้ประสบผลสำเร็จได้นั้น ผู้ที่แก้ปัญหาจะต้องทราบสาเหตุที่แท้จริงของปัญหา และจะต้องตั้งจุดประสงค์ในการแก้ปัญหาไว้อย่างชัดเจนในการแก้ปัญหาอย่าสร้างสรรค์ก็เช่นเดียวกันคือมีการตั้งจุดมุ่งหมายของการแก้ปัญหาอย่าง  สร้างสรรค์เอาไว้ทุกครั้งที่ทราบสาเหตุของปัญหา

                   จุดมุ่งหมายของการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์สรุปได้ ดังนี้ (Parnes.  1977 : 469)

                   1.  เพื่อให้บุคคลผู้แก้ปัญหาตั้งต้นด้วย ความยุ่งเหยิง สับสน ไปสู่การแก้ไขที่สร้างสรรค์และมีประสิทธิภาพ

                   2.  เพื่อส่งเสริมบุคคลให้มีพฤติกรรมที่สร้างสรรค์

                   3.  เพื่อให้เกิดการแก้ปัญหาในทางสร้างสรรค์    

                   กระบวนการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์แบ่งออกเป็น  5  ขั้นตอนสรุปได้ ดังนี้ (Torrance.  1988 : 153 - 156)

                   ขั้นที่  1  การค้นพบความจริง  (Fact - Finding) ในขั้นนี้เริ่มตั้งแต่เกิดความรู้สึกกังวลใจ     มีความสับสนวุ่นวาย  (Mess)  เกิดขึ้นในจิตใจแต่ไม่สามารถบอกได้ว่าเป็นอะไร  จากจุดนี้ก็พยายามตั้งสติ และพิจารณาดูว่าความยุ่งยาก  วุ่นวายสับสน  หรือสิ่งสิ่งที่ทำให้เกิดความกังวลใจคืออะไร

                   ขั้นที่  2  การค้นพบปัญหา  (Problem - Finding) ขั้นนี้เกิดต่อจากขั้นที่1 เป็นการระบุปัญหาที่เกิดขึ้นจากความยุ่งยาก  วุ่นวาย  สับสนหรือสิ่งที่ทำให้เกิดความกังวลใจ

                   ขั้นที่  3  การตั้งสมมติฐาน (Idea - Finding) ขั้นนี้เกิดต่อจากขั้นที่ 2 เมื่อรู้ว่ามีปัญหาเกิดขึ้น ก็จะพยายามคิดและตั้งสมมติฐานขึ้น และรวบรวมข้อมูลต่างๆ เพื่อนำไปใช้ทดสอบสมมติฐาน           ในขั้นต่อไป

                   ขั้นที่  4  การค้นพบคำตอบ (Solution - Finding) ในขั้นนี้จะพบคำตอบจากการทดสอบสมมติฐานในขั้นที่  3

                   ขั้นที่  5  ยอมรับการค้นพบ  (Acceptance - Finding) ขั้นนี้จะเป็นการยอมรับคำตอบที่ได้จากการพิสูจน์เรียบร้อยแล้วว่าจะแก้ปัญหาให้สำเร็จได้อย่างไร  และต่อจากจุดนี้การแก้ปัญหา หรือการค้นพบยังไม่จบตรงนี้ แต่ผลที่ได้จากการค้นพบจะไปสู่หนทางที่จะทำให้เกิดแนวคิด หรือสิ่งใหม่ที่เรียกว่า  New Challenges