สื่อการสอน


        สื่อการสอนเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างประสบการณ์ทางการศึกษาให้แก่ผู้เรียน   สื่อการสอนมีให้เลือกมากชนิด    สิ่งสำคัญคือผู้สอนจะต้องเลือกและใช้สื่อการสอนให้เหมาะกับบทเรียน   สื่อการสอนนั้นจะต้องใช้ได้อย่างสะดวกและที่สำคัญก็คือเมื่อนำมาใช้แล้วช่วยให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพ


        คุณค่าของสื่อการสอน


             สื่อการสอนมีคุณค่าดังต่อไปนี้


1.     ช่วยสร้างความเป็นรูปธรรมให้แก่ผู้เรียน เช่นการสาธิตวิธีการออกกำลังกาย


2.     ช่วยสร้างความสนใจให้แก่ผู้เรียน  เพราะผู้เรียนได้เห็นภาพ


3.     ช่วยให้ผู้เรียนจำได้มากและจำได้นาน  เพราะการใช้สื่อประกอบการสอนทำให้ผู้เรียนได้รับรู้โดยผ่านประสาทสัมผัสอย่างน้อย 2-3 ทาง


4.     ช่วยประหยัดเวลาในการเรียนการสอน    เพราะสื่อการสอนช่วยให้ผู้เรียนเกิดความคิดรวบยอดโดยใช้เวลาเพียงเล็กน้อยเช่นในการสอนเรื่องกล้องดิจิทอล  ผู้เรียนเห็นกล้องก็จะเข้าใจได้ถึงลักษณะของกล้อง


5.     ช่วยให้ผู้เรียนเกิดความคิดต่อเนื่องเช่นภาพยนตร์แสดงการผลิตผลไม้กระป๋อง


6.     ช่วยให้ผู้เรียนเกิดทัศนคติที่ดีต่อการเรียน  เพราะเมื่อใช้สื่อการสอนผู้เรียนสามารถเข้าใจได้อย่างรวดเร็ว  ผู้สอนไม่ต้องพูดซ้ำให้ผู้เรียนเกิดความเบื่อหน่าย


7.     ช่วยให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์ตรงมากที่สุด     แต่ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับการที่ผู้สอนเลือกสื่อการสอนมาใช้


8.     ช่วยให้ผู้สอนจัดกิจกรรมให้ผู้เรียน ได้มีส่วนร่วมในบทเรียนได้มากขึ้น เช่นอาจให้ผู้เรียนอธิบายลำดับขั้นของการย่อยอาหารผ่านอวัยวะต่างๆโดยใช้แผนภูมิประกอบ


เกณฑ์การเลือกสื่อการสอน


ในการเลือกสื่อการสอนเพื่อให้สามารถนำมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น  ผู้สอนควรพิจารณาดังต่อไปนี้


1.     สื่อการสอนช่วยให้การเรียนการสอนบรรลุวัตถุประสงค์ตามที่ตั้งไว้หรือไม่


2.     สื่อการสอนช่วยสร้างสภาพการณ์ที่เป็นจริงและให้ความเป็นรูปธรรมหรือไม่


3.     สื่อการสอนนั้นเหมาะกับวัยสติปัญญา ความสนใจ และประสบการณ์ของผู้เรียนหรือไม่


4.     สื่อการสอนนั้นช่วยให้เกิดการเรียนรู้ง่ายขึ้นและรวดเร็วขึ้นหรือไม่


5.     สื่อการสอนนั้นให้เนื้อหาที่น่าสนใจหรือไม่


6.     สื่อการสอนนั้นกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความคิดสร้างสรรค์หรือไม่


7.     สื่อการสอนนั้นให้เนื้อหาที่ทันสมัยหรือไม่


8.     การใช้สื่อการสอนนั้นคุ้มกับเวลา ค่าใช้จ่ายและแรงงานที่สูญเสียไปหรือไม่


9.     สื่อการสอนนั้นช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะหรือไม่

10.     คุณภาพทางด้านกายภาพของสื่อการสอนนั้นเป็นที่พอใจหรือไม่


11.      สื่อการสอนนั้นช่วยให้ผู้เรียนได้แสดงออกและมีกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์หรือไม่


12.      สื่อนั้นใช้เวลาเหมาะสมหรือไม่ที่จะช่วยให้บรรลุวัตถุประสงค์

ตัวอย่าง

ชื่อรายวิชา                   สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย    3(1-4-4)

รหัสวิชา                      ศษ 0107

สาขาวิชา                      การศึกษาปฐมวัย

 

 

คำอธิบายรายวิชา

                ความหมาย  ความสำคัญ  และประโยชน์ของสื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย  ทฤษฎีและพัฒนาการการเล่นของเด็กปฐมวัย  วิวัฒนาการของสื่อเพื่อการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย  การเลือกผลิตสื่อการเรียนและของเล่นเด็กปฐมวัย  การประเมินผลการตรวจสอบสื่อ  และของเล่นเพื่อพัฒนาเด็ก  บทบาทของครูผู้ปกครอง  ผู้เกี่ยวข้องในการจัดกิจกรรมการใช้สื่อ  และของเล่นเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็ก  การจัดบริการห้องสมุดของเล่นสำหรับเด็กปฐมวัย

 

จุดประสงค์รายวิชา

                1. มีความรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับความหมาย  ความสำคัญ  และประโยชน์ของสื่อและการเล่นของเด็กปฐมวัย

2. มีความรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับทฤษฎีและพัฒนาการเล่นของเด็กปฐมวัย

3. มีความรู้และทักษะในการเลือก  ตรวจสอบ  และประเมินสื่อและของเล่นเพื่อพัฒนาเด็ก

4. มีความรู้  ความเข้าใจในบาบาทของครูและผู้ปกครองในการจัดกิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการเด็กโดยใช้สื่อและของเล่น

 

 

 

 

หัวข้อเนื้อหา

 

 

เวลาสอน (คาบ)

วิธีสอนและกิจกรรม

สื่อการสอน

หน่วยที่  1     สื่อและการเล่นของเด็กปฐมวัย

            1.1     ความหมายและความสำคัญ

            1.2     ประโยชน์ของสื่อ

6

-                    บรรยายประกอบแผ่นใส

-                    อภิปราย  ซักถาม

-                    ปฏิบัติจากในงาน

-                    เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

-                    แผ่นใส

-                    เอกสารการสอน

-                    ใบงาน

หน่วยที่  2     ประเภทของสื่อสำหรับเด็กปฐมวัย

            2.1     สื่อประเภทวัสดุ

            2.2     สื่อประเภทอุปกรณ์

            2.3     สื่อประเภทวิธีการ

            2.4     สื่อการเล่าเรื่องและนิทาน

10

-                    ปฏิบัติจากใบงาน

-                    อภิปราย ซักถาม

-                    สรุปสาระสำคัญ

-                    บรรยายประกอบแผ่นใส

-                    อภิปราย ซักถาม

-                    แบ่งกลุ่ม ค้นคว้า

-                    ทำรายงาน

-                    นำเสนอผลงาน

-                    ใบงาน

-                    เอกสาร ตำรา

-                    เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

-                    แหล่งค้นคว้า

-                    เอกสาร ตำรา

-                    วิดิทัศน์

หน่วยที่  3     สื่อเพื่อส่งเสริมการพัฒนาการ

                       เรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

             3.1    สื่อเพื่อพัฒนาความพร้อมทาง

                      คณิตศาสตร์

             3.2    สื่อเพื่อพัฒนาความพร้อมทางภาษา

             3.3    สื่อเพื่อพัฒนาความพร้อมทางด้าน

                      ร่างกาย

             3.4    สื่อเพื่อพัฒนาความพร้อมด้าน

                      อารมณ์ และจิตใจ

9

-                    บรรยายประกอบแผ่นใส

-                    ศึกษาค้นคว้า  ทำรายงานเดี่ยว

-                    เสนอผลงาน

-                    อภิปราย  ซักถาม

-                    สรุปสาระสำคัญร่วมกัน

-                    เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

-                    แผ่นใส

-                    เอกสารการสอน

-                    วิดิทัศน์

หน่วยที่  4     การผลิตและการใช้สื่อ

             4.1    การผลิตสื่อของเล่นจากวัสดุท้องถิ่น

             4.2    การผลิตสื่อของเล่นจากวัสดุเหลือใช้

             4.3    การผลิตสื่อเพื่อเป็นของเล่น และ

                      เครื่องเล่นพื้นบ้าน 

18

-                    ฝึกปฏิบัติจริง

-                    สรุปผลการปฏิบัติงาน

-                    วัสดุ  อุปกรณ์การฝึก

-                    เอกสาร  ตำรา

-                    วิดิทัศน์

หน่วยที่  5     การเลือกสื่อและการประเมินคุณ

                      ภาพสื่อ

             5.1    หลักเกณฑ์ในการเลือกสื่อของเล่น

             5.2    การตรวจสอบคุณภาพสื่อ

9

-                    บรรยาย

-                    อภิปราย  ซักถาม

-                    ปฏิบัติจริง

-                    เอกสาร  ตำรา

-                    ตัวอย่างสื่อ

-                    วิดิทัศน์

 

 

 

หัวข้อเนื้อหา

เวลาสอน (คาบ)

วิธีสอนและกิจกรรม

สื่อการสอน

หน่วยที่  6     บทบาทของครูและผู้ปกครองในการ

                      จัดกิจกรรม ใช้สื่อและของเล่น

                      เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็ก

             6.1    บทบาทของพ่อแม่

             6.2    บทบาทของครูในการจัดกิจกรรม

             6.3    การผลิตของเล่นอย่างง่าย

             6.4    งานห้องสมุดของเล่น

 

18

-                    บรรยายประกอบแผ่นใส

-                    ศึกษาจากแหล่งเรียนรู้

-                    อภิปราย ซักถาม

-                    ฝึกปฏิบัติจริง

-                    แบ่งกลุ่มค้นคว้ารายงาน

-                    การนำเสนอผลงาน

-                    เครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

-                    แหล่งเรียนรู้

-                    เอกสาร  ตำรา

-                    วัสดุ อุปกรณ์  การผลิตสื่อ

-                    วิดิทัศน์

 

 

 

 

เอกสารที่ใช้ประกอบ

                คณะกรรมการประถมศึกษาแห่งชาติ,   สำนักงาน.   คู่มือสื่อและเครื่องเล่นระดับก่อนประถมศึกษา. กรุงเทพฯ  :  โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2541.

                ________.รายงานการศึกษารูปแบบการจัดห้องเรียนศูนย์สื่อและเครื่องเล่นระดับก่อนประถมศึกษา. กรุงเทพฯ  :   โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2541.

                สุโขทัยธรรมาธิราช, มหาวิทยาลัย.  เอกสารการสอนชุดวิชาสื่อการสอนระดับปฐมวัยศึกษาหน่วยที่ 8-15.  พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ  :   ห้างหุ้นส่วนจำกัด  แสงจันทร์การพิมพ์, 2545.

                ________.เอกสารการสอนชุดวิชา  สื่อการสอนระดับปฐมวัยศึกษา  หน่วยที่ 1-7.

พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ  :  ห้างหุ้นส่วนจำกัด  แสงจันทร์การพิมพ์, 2545.

                หนังสือนอกเวลา

                เวบไซด์ชุดวิชา

                สื่อการเรียนอื่นๆ