รูปแบบแปรงสีฟันวันพรุ่งนี้
THE TOOTHBRUSH FOR TOMORROW


แปรงสีฟัน ได้รับการพัฒนาด้านรูปแบบและวัสดุที่ใช้ทำมานานนับศตวรรษ เริ่มตั้งแต่ตัวด้ามทำด้วยไม้บ้าง กระดูกสัตว์บ้าง ส่วนขนแปรงก็ทำด้วยหางหรือขนของสัตว์ที่มีลักษณะไม่แข็ง ไม่อ่อนและพอจะมีสปริงในตัว อย่างเช่น ขนหมู ขนหางม้า เป็นต้น ต่อมาจึงมีการค้นพบวัสดุสังเคราะห์จากเศษสิ่งที่เหลือจากการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียมรวมทั้งที่สังเคราะห์ได้จากยางธรรมชาติ นั่นคือ พลาสติค และ เส้นใยไนล่อน ซึ่งใช้ทำด้ามแปรงและขนแปรงมาจนทุกวันนี้

 

เนื่องจากแปรงสีฟันเป็นสินค้าจำเป็นสำหรับใช้ส่วนตัวในชีวิตประจำวัน จึงมีผู้ผลิตออกมามากมายหลายแบบหลายยี่ห้อ หลายราคา แข่งขันแบ่งตลาดกันอย่างคึกโครม ผู้ซื้อส่วนใหญ่ยังไม่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเลือกรูปลักษณ์ของแปรงสีฟันแต่ละแบบที่มีขายในท้องตลาด จึงเลือกซื้อหากันโดยยึดหลักความพอใจของตนเองเป็นสำคัญ รวมทั้งเชื่อถือคำโฆษณา หรือ คำรับรองของผู้เชี่ยวชาญด้านเหงือกและฟัน เช่นทันตแพทย์ กันมาตลอด

 

จากการที่แปรงสีฟันเป็นสินค้าตัวสำคัญที่มีการแข่งขันกันมากในปัจจุบัน และการโฆษณาก็มุ่งให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเลือกใช้แปรงที่มีลักษณะถูกต้องกันมากขึ้น แม้ว่าความจริงอาจเป็นความถูกต้องเฉพาะช่วงเวลาหนึ่ง คือในปัจจุบันเท่านั้น เพราะในอนาคต ย่อมมีสิ่งที่ดีกว่าและถูกต้องกว่า ติดตามมาให้ชนรุ่นหลังได้ซื้อหากันต่อไป ถึงกระนั้น ก็พอประมวลได้ว่า แปรงสีฟันที่ดี ย่อมมีกำเนิดมาจากการผนวกกันของส่วนประกอบ 3 ประการสำคัญคือ
  1. เทคโนโลยีการผลิตที่ก้าวหน้า
  2. วัสดุที่ใช้ผลิตมีคุณภาพสูง
  3. การออกแบบที่ดีเยี่ยม
ในข้อ 1 เทคโนโลยีการผลิตที่ก้าวหน้า จะทำให้สามารถผลิตแปรงสีฟันตามที่ออกแบบได้อย่างประณีตเรียบร้อยได้มาตรฐานทุกอัน ไม่ซ่อนเร้นความชำรุดบกพร่องให้ปรากฏภายหลัง
ในข้อ 2 วัสดุที่ใช้ผลิตมีคุณภาพสูง คือ ตัวแปรงหรือด้ามแปรงทำด้วยพลาสติคเกรดเอ ส่วนขนแปรงทำด้วยเส้นใยไนล่อนแท้ที่อ่อน ไม่คมและแข็งกระด้าง
ในข้อ 3 การออกแบบที่ดีเยี่ยม ข้อนี้ มีปัญหาถกเถียงกันมากในกลุ่มนักออกแบบและผู้เชี่ยวชาญด้านเหงือกและฟัน เจ้าของแปรงแต่ละแบบมักอ้างความถูกต้องดีกว่าอยู่เสมอ แต่ก็พอสรุปได้คือ รูปแบบของแปรงสีฟันที่ดีต้องมีลักษณะตรงตลอด มีด้ามถือจับถนัดไม่ลื่น มีหัวแปรงเรียวเล็กไม่คับปาก สามารถแปรงฟันกรามซี่ในสุดได้ และขนแปรงต้องอ่อนนุ่มมีกลุ่มกระจุกหนาแน่น ปลายขนแปรงแต่ละเส้นต้องมน ไม่คม

 

อย่างไรก็ดี เมื่อพิจารณาเจาะลึกถึงรูปแบบของแปรงสีฟันแต่ละแบบที่มีอยู่ในปัจจุบัน ก็ยังกล่าวไม่ได้ว่า แบบใดถูกต้องสมบูรณ์ที่สุด จะมีดีเด่นก็เพียงด้านหนึ่งด้านใดเท่านั้น เช่น แปรงแบบหนึ่งเน้นความโดดเด่นเรื่องลักษณะขนแปรง อีกแบบหนึ่งเน้นเรื่องหัวแปรงที่เรียวเป็นพิเศษ หรือบางแบบเสนอด้ามแปรงที่จับถือถนัดมือมาก รวมทั้งลักษณะของแปรงที่บ้างก็งอโค้งเหมือนเครื่องมือทำฟัน บ้างก็งอเล็กน้อย หรือพวกตรงตลอดตัว ทั้งนี้ แปรงแบบหนึ่งอาจให้ความรู้สึกจับถนัดมือเฉพาะเมื่อถูฟันด้านหน้า หรือด้านข้าง หรือเมื่อแปรงฟันกรามบนล่างเท่านั้น ส่วนการถูหรือแปรงด้านอื่น อาจมีปัญหารูดถ่างกับมุมปากจนต้องงอข้อมือมาก หรือบางครั้งอาจต้องเกร็งนิ้วกระชับด้ามแปรงเพราะลื่นเป็นต้น

 

 

เมื่อพิจารณารูปแบบของแปรงเรียบร้อยแล้ว ก็ย้อนมาดูวิธีแปรงฟันกันบ้าง จะเห็นว่าคนส่วนใหญ่ยังแปรงฟันกันตามถนัดอยู่คือ ใช้วิธีชักแปรงไปมาตามแนวนอนสำหรับฟันด้านหน้าและด้านข้าง ซึ่งทันตแพทย์บอกว่าเป็นวิธีที่ผิด ที่ถูกคือ ต้องแปรงแบบปัดลงสำหรับฟันแถวบน และปัดขึ้นสำหรับฟันแถวล่าง แต่ไม่ว่าจะแปรงฟันแบบไหนก็ตาม เมื่อถึงตอนที่แปรงฟันกรามบน ล่าง แล้ว ก็มักใช้วิธีชักตามยาวเข้า ออก ทั้งนั้น เพราะการแปรงปัดกันทีละร่องซี่นั้นไม่ถนัด เมื่อยมือ และเสียเวลา

 

จากสภาพการแปรงฟันที่แท้จริงของคนส่วนใหญ่ดังกล่าวข้างต้น ย่อมเกิดอุบัติเหตุหัวแปรงชนเหงือก หรือช่องปากจนเกิดเป็นแผลได้บ่อยครั้ง บางคนมีความระมัดระวังควบคุมช่วงชักดีก็ไม่มีอุบัติเหตุ แต่เมื่ออยู่ในภาวะรีบเร่งเมื่อใดก็อาจทำร้ายเหงือกตนเองโดยไม่ตั้งใจเมื่อนั้น ไม่มีใครต้องการให้เกิดอุบัติเหตุหัวแปรงชนเหงือกจนเป็นแผล เพราะหายช้าเนื่องจากแบคทีเรียในปากคอยซ้ำเติม ความจำเป็นในการป้องกันอุบัติเหตุดังกล่าวจึงมิใช่เรื่องเหลวไหลไร้สาระที่ใครจะปฏิเสธ แปรงสีฟัน แบบกันชนนิรภัย ( SOFT BUMPER ) จึงถูกออกแบบขึ้น เนื่องจากไม่มีแปรงสีฟันแบบใดในท้องตลาดปัจจุบันสามารถป้องกันอุบัติเหตุเช่นว่าใด้

 

แปรงสีฟันแบบกันชนนิรภัยตามการออกแบบนี้ ได้รับสิทธิบัตรสมบูรณ์ภายในประเทศไทยเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2528 มีลักษณะสำคัญเห็นเด่นชัดคือ ตรงปลายหัวแปรงมีแหวนยางนิ่ม จำพวกซิลิโคนติดรัดไว้แน่นหนาเป็นตัวกันกระแทกมิให้เกิดบาดแผลเมื่อแปรงพลาด แม้จะดูเทอะทะน่าสะดุดรำคาญเมื่อเข้าปาก แต่ความจริงแล้ว ด้วยรูปลักษณ์ของส่วนกันชนที่กลมมนนี้ เมื่อถูกน้ำผสมยาสีฟัน ก็จะลื่นไถลคล่องตัว ไม่สะดุดรำคาญอย่างที่คิด ตรงกันข้าม กลับจะเป็นส่วนที่ช่วยถ่างกระพุ้งแก้มขณะแปรงฟันกรามด้านข้างได้โดยมีการเสียดทานกระพุ้งแก้มด้านในน้อยกว่าแปรงสีฟันแบบธรรมดาทั่วไปที่เอาฐานขนแปรงทั้งอันเสียดทานถูไถถ่างกระพุ้งแก้มไว้ นอกจากนี้ลักษณะกลมมนของกันชนดังกล่าวยังไม่เป็นอุปสรรคต่อการแปรงฟันกรามซี่ในสุดอีกด้วย ถัดจากส่วนหัวแปรงคือ คอแปรงลักษณะกลมเรียว ทำมุมเล็กน้อยกับส่วนหัวแปรง และต่อกับด้ามแปรงที่มีส่วนบนของด้ามอวบกลมพร้อมเซาะร่องกันลื่น เพื่อความสะดวกในการคลึงหันทิศทางของหัวแปรงด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ ส่วนด้ามแปรงส่วนที่ถัดลงมาจนสุดความยาว มีลักษณะแบน สำหรับนิ้วมือที่เหลือเพื่อจับกระชับมั่นคงโดยไม่ต้องเกร็ง


 
อนึ่ง แปรงสีฟันแบบกันชนนิรภัยตามการออกแบบนี้ ได้รับการออกแบบอย่างระมัดระวังถี่ถ้วนแล้ว และจะสมบูรณ์ตามความมุ่งหมายก็เมื่อได้รับการผลิตโดยอาศัยกรรมวิธีหรือเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าด้วยเครื่องจักรกลทันสมัยพร้อมระบบคอมพิวเตอร์ควบคุมความแม่นยำ ตลอดจนเลือกใช้วัสดุเกรดเอล้วนตั้งแต่ขนแปรง โลหะยึดขุมขนแปรง ตัวแปรง และส่วนยางกันชน เป็นต้น และทั้งหมดของแปรงสีฟันดังกล่าว จะเป็นต้นแบบและตัวอย่างการออกแบบหรือแนวโน้มรูปแบบต่อไปของแปรงสีฟันวันพรุ่งนี้ที่ใครๆก็อยากมีไว้ใช้สักอัน

ยุวชน โอมาศ    
เมษายน 2528    

 เราว่า แปรงแบบนี้ก็ดีน่ะเพราะจะได้ทำความสบายได้อย่างสมบรูณ์แบบ