2 ຄຸນປະໂຫຍດຂອງສັນຊາດ

ໃນການທີ່ບຸກຄົນໃນລັດຫນື່ງທີ່ລັດໃຫ້ສັນຊາດແກ່ບຸກຄົນດັ່ງກ່າວ ການໄດ້ມາຊື່ງສັນຊາດນັ້ນ ເປັນເລື່ອງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນແລະມີປະໂຫຍດຢ່າງຫຼວງຫລວງຫລາຍ ການໄດ້ສັນຊາດ ນອກຈາກຈຳເປັນການສະແດງເຖິງຄວາມຜູກພັນລະຫວ່າງບຸກຄົນກັບລັດແລ້ວ ຍັງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມຈົງຮັກພັກດີທີ່ບຸກຄົນມີຕໍ່ລັດອີກດ້ວຍ ໂດຍສະຫລຸບແລ້ວ ສັນຊາດມີສັນຊາດສະແດງອອກໃນ ສອງດ້ານຄື

ສັນຊາດຈະເປັນຄຸນສົມບັດຫນື່ງຂອງການລົງຕຳແໜ່ງຕ່າງໆ ແລ້ວແຕ່ກົດຫມາຍຈະກຳໜົດ ໂດຍປົກະຕິແລ້ວ ຕຳແໜ່ງທາງການເມືອງ ແລະ ຕຳແໜ່ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການໃຊ້ອຳນາດລັດ ມັກຈະສະຫງວນໄວ້ໃຫ້ຄົນໃນຊາດຕົນ ເຊີ່ງກໍ່ໝາຍເຖິງຜູ້ທີ່ມີສັນຊາດຂອງລັດນັ້ນເອງ

ລັດຜູ້ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງສັນ ທີ່ມີກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງກັບສັນຊາດທີ່ໃຫ້ ສາມາດໃຫ້ຄວາມຄຸ້ມຄອງທາງດ້ານການທູດ ໃຫ້ແກ່ຄົນຊາດຂອງຕົນຕາມກົດຫມາຍລະຫວ່າງປະເທດໄດ້ ໃນກໍລະນີດັ່ງກ່າວແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍີ່ງ ເພາະວ່າ ທຸກປະເທດໄດ້ມີການພົວພັນເຊີ່ງກັນແລະກັນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ ການເມືອງ ສັງຄົມ ແລະ ຫລີກລຽງບໍ່ໄດ້ໃນກໍລະນີເກີດຂໍ້ຂັດແຍ່ງ ຫລື ຂໍ້ຜິດພາດ ແລະ ໃນກໍລະນີດັ່ງກ່າວນີ້ ຄົນທີ່ໄດ້ສັນຊາດຂອງລັດດັ່ງກ່າວມີສິດໃຫ້ລັດຂອງຕົນເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ຫລື ເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກ່ຕົນໃນການເຈລະຈາ ໃນຂະນະດຽວກັບລັດຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງສັນຊາດກໍ່ມີຫນ້າທີ່ຕ້ອງໄດ້ເປັນຜູ້ຕາງຫນ້າໃນການ ໃຫ້ການຄຸ້ມຄອງພົນລະເມືອງຂອງຕົນ

3 ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເໜືອກິນແດນ

ຕາມຫລັກກົດຫມາຍລະຫວ່າງລະເທດ ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນຂອງລັດ ບໍ່ວ່າຈະເກີດຈາກການຍົກດິນແດນໃຫ້,ການແບ່ງແຍກດິນແດນໃຫ້ ຍ່ອມມີຜົນກະທົບຕໍ່ສັນຊາດຂອງບຸກຄົນ ທີ່ອາໄສຢູ່ດິນແດນຂອງລັດນັ້ນ ເຊີ່ງກໍລະນີນີ້ສາມາດແບ່ງອອກເປັນສອງກໍລະນີຄື:

- ກໍລະນີທີ່ລັດໄດ້ຕົກລົງເຮັດສົນທິສັນຍາ ແລະ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນສົນທິສັນຍາ ສຳລັບກໍລະນີນີ້ ການໄດ້ ແລະ ການເສຍສັນຊາດຍ່ອມເປັນໄປຕາມຂໍ່ກຳນົດໃນສົນທິສັນຍາ ຫມາຍຄວາມວ່າຂໍ້ກຳນົດຂອງສົນທິສັນຍາໄດ້ຮັບຮອງໃຫ້ພົນລະເມືອງມີສິດເລືອກສັນຊາດໄດ້ ໂດຍເປັນໄປຕາມເງື່ອນໄຂທີ່ລະບຸໄວ້

- ກໍລະນີ ທີ່ລັດບໍ່ໄດ້ຕົກລົງເຮັດສົນທິສັນຍາກຳນົດ ສະຖານະຂອງບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນ ທີ່ມີການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕ

3.1 ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນຂອງລັດທັງຫມົດ

ໂດຍຫລັກການທາງກົດຫມາຍ ລັດຜູ້ໂອນຍ່ອມສິ້ນສຸດສະພາບຄວາມເປັນລັດ ແລະ ສັນຊາດຍ່ອມບໍ່ປາກົດ ຫລື ເວົ້າ ອີກຢ່າງຫນື່ງວ່າສັນຊາດຍ່ອມສິ້ນສຸດລົງ ເພາະສັນຊາດເປັນເຄື່ອງມືທາງກົດຫມາຍ ທີ່ຜູກພັນບຸກຄົນເຂົ້າໄວ້ກັບດິນແດນຫລື ລັດ. ຄົນຊາດຂອງລັດຜູ້ໂອນດິນແດນທັງຫມົດກໍ່ຍ່ອມສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນຄົນຊາດຂອງລັດນັ້ນ ກ່າວຄື: ຄວາມມີສັນຊາດຍ່ອມລະງັບລົງ ແຕ່ເຖິງການກະທຳນັ້ນ ຖ້າພິຈາລະນາຄະດີວ່າດ້ວຍການສືບສິດຂອງລັດ ເຮົາບໍ່ສາມາດທີ່ຈະສະຫລຸບ ສັນຊາດຂອງບຸກຄົນທີ່ຢູ່ໃນດິນແດນ ທີ່ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕຈະສິ້ນສຸດສະພາບໄປໂດຍອັດຕະໂນມັດ ແລະ ບຸກຄົນດັ່ງກ່າວຍ່ອມໄດ້ຮັບສັນຊາດຂອງຜູ້ຮັບໂອນທັນທີ ຫລັການກົດຫມາຍລະຫວ່າງປະເທດ ກຳນົດແຕ່ພຽງວ່າເມື່ອມີການປ່ຽນແປງ ບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ນັ້ນລ້ວນແລ້ວແຕ່ມີຜົນກະທົບທາງດ້ານສັນຊາດ ໃນຂະນະດຽວກັນກໍ່ມີນັດປາດທາງກົດຫມາຍ ຫລາຍຄົນທີ່ປະຕິເສດ ຜົນອັນເກີດຂື້ນໂດຍອັດຕະໂນມັດ ທີ່ບຸກຄົນຈະໄດ້ຮັບສັນຊາດຂອງຜູ້ຮັບໂອນ ເມື່ອໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕ

The Harvard Law Research ໄດ້ຍົກຮ່າງອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍ ການສືບສິດທິຂອງລັດ ໂດຍໄດ້ມີບົດຍັດກ່ຽວກັບເລື່ອງສັນຊາດເອົາໄວ້ວ່າ ເມື່ອລັດຫນື່ງໄດ້ຮັບດິນແດນທັງຫມົດ ຈາກລັດອີກລັດຫນື່ງ ບຸກຄົນທີ່ມີສັນຊາດຂອງລັດ ແລ້ວຈະກາຍມາເປັນຄົນຊາດຂອງລັດຜູ້ຮັບໂອນ ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າກົດຫມາຍຈະລະບຸໄວ້ວ່າ ບຸກຄົນເຫລົ່ານັ້ນຈະໄດ້ຮັບສັນຊາດຂອງຜູ້ຮັບໂອນໂດຍແຈ້ງ ມາດຕາ18 ຫນ້າ1 ຈາກມາດຕະການດັ່ງກ່າວ ໄດ້ປາກົດຫລັກກົດຫມາຍທົ່ວໄປຄື ລັດຜູ້ຮັບໂອນມັກຈະໃຫ້ສັນຊາດຂອງຕົນແກ່ບຸກຄົນ ທີ່ອາໃສຢູ່ໃນດີນແດນ ໃນຂະນະທີ່ມີການປ່ຽນແປງອຳນາດເຫມືອດິນແດນ

ໃນມາດຕາ 13 ຂອງອະນຸສັນຍາ Annex ຮາວານາ 20 ກຸມພາ ຄສ 1928 ກຳນົດວ່າໃນການປ່ຽນແປງຊາດໂດຍລວມ ກົດຫມາຍຂອງລັດທີ່ໄດ້ຮັບດິນແດນນັ້ນ ຈະຕ້ອງນຳມາປັບໃຊ້ກັບກໍລະນີນີ້ ເວັ້ນເສຍແຕ່ວ່າມີການຕົກລົງກັນລະຫວ່າງລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈາກມາດຕາ 13 ເບື້ອງຕົ້ນຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ກົດຫມາຍບໍ່ໄດ້ລະບຸເລື່ອງບຸກຄົນທີ່ຢູ່ໃນດິນແດນທີ່ມີການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕ ວ່າຕ້ອງມີສັນຊາດຂອງຜູ້ຮັບໂອນ ແຕ່ກົດຫມາຍ ຈະຕ້ອງລະບຸເຖິງການປ່ຽນແປງຊາດໂດຍລວມ

3.2 ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນຂອງລັດບາງສ່ວນ

ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງລັດບາງສ່ວນ ກໍ່ໃຫ້ເກີດບັນຫາສັນຊາດຂອງບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນຂອງລັດນັ້ນ ວ່າບຸກຄົນຄວນຈະມີສັນຊາດເດີມຫລື ສັນຊາດໃຫມ່ ຊື່ງເປັນສັນຊາດຂອງລັດທີ່ເຂົ້າມາໃຊ້ອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນຂອງລັດດັ່ງກ່າວ ໃນກໍລະນີການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດີນແດນຂອງລັດບາງສ່ວນໄດ້ແກ່ ກໍລະນີການຍົກດິນແດນໃຫ້ ຫລື ກໍລະນີການປົດປ່ອຍອອກຈາກການເປັນອານານິຄົມ

ຫລັກກົດຫມາຍໃນເລື່ອງນີ້ ຄວນນຳໃນເລື່ອງການສືບສິດຂອງລັດມາໃຊ້ ຫມາຍຄວາມວ່າ ບັນຫາໃນເລື່ອງຂອງສັນຊາດ ແຍກອອກເປັນສອງກໍລະນີຄື ກໍລະນີທຳອິດຈະຕ້ອງມີສົນທິສັນຍາ ກຳນົດບັນຫາໃນເລື່ອງລະຫວ່າງລັດຜູ້ໂອນ ກັບຜູ້ຮັບໂອນ ປະເດັນທີ2 ໃນກໍລະນີຜູ້ຮັບໂອນຍັງມີຄວາມເປັນລັດຢູ່ກໍຍັງຈະຕ້ອງມີ ສອງສັນຊາດເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງ

ໃນຮ່າງອະນຸສັນຍາກ່ຽວກັບບັນຫາສັນຊາດ ອັນເນື່ອງຈາກການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນບາງສ່ວນ ຜົນງານຂອງ Harvard Lăw Research ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ ເມື່ອດິນແດນຂອງລັດບາງສ່ວນຂອງລັດໄດ້ກາຍມາເປັນອີກດິນແດນຂອງລັດຫນື່ງ ຄົນຂອງຊາດລັດທຳອິດ ຫາກຍັງມີຖິ່ນຖານ ຢູ່ໃນລັດນັ້ນ ຈະເສຍສັນຊາດທຳອິດ ແລະ ຈະກາຍມາເປັນຄົນຊາດຂອງອີກລັດ ທີ່ໃຊ້ອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນ ຫາກບໍ່ມີສົນທິສັນຍາກຳນົດໄວ້ເປັນຢ່າງອຶ່ນ ຫລື ກົດຫມາຍພາຍໃນຂອງລັດທີ່ໃຊ້ອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນທີ່ຫາກໍ່ໄດ້ ລັດໄດ້ກຳນົດໄວ້ເປັນຢ່າງອື່ນ

- ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທີປະໄຕເຫນືອດິນແດນຂອງລັດບາງສ່ວນ ທີ່ເກີດຈາກການຍົກໃຫ້

ການໂອນດິນແດນຂອງລັດອັນເກີດຈາກການຍົກໃຫ້ ຖືວ່າລັດຜູ້ໂອນ ແລະ ລັດຜູ້ຮັບໂອນຕ່າງກໍ່ມີເຈດຕະນາຮັບຜູ້ເຖິງການກະທຳທີ່ເອີ້ນວ່າ ການໂອນໃຫ້ ຈື່ງຕ້ອງຖືຫລັກການສຸດຈະລິດ ລະຫວ່າງກັນເປັນພື້ນຖານ ໂດຍປົກະຕິທົ່ວໄປແລ້ວ ຈະມີສົນທິສັນຫລື ຂໍ້ຄວາມກຳນົດສະຖານະຂອງບຸກຄົນ ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນນັ້ນ ຈະບໍ່ໄດ້ມີສັນຍາຕໍ່ກັນ ກໍ່ຕ້ອງຖືວ່າ ລັດຜູ້ໂອນມີຫນ້າທີ່ຈະຖອນ ຫລື ບໍ່ໃຫ້ ສັນຊາດຂອງບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນນັ້ນອີກຕໍ່ໄປ ແລະ ຫລັກສຸດຈະຫລິດ ລັດຜູ້ຮັບໂອນຈະຕ້ອງຍອມຮັບວ່າ ເປັນສິດຂອງລັດຜູ່ທີ່ຈະກຳນົດເງື່ອນໄຂກ່ຽວກັບການໄດ້ສັນຊາດ ເຫນືອບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນ ທີ່ໄດ້ໂອນໄປແລ້ວ

ບັນຫາທີ່ຈະພິຈາລະນາຄື ລັດຜູ້ຮັບໂອນຈະສາມາດໃຫ້ສັນຊາດແກ່ບຸກຄົນ ທີ່ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າມາຢູ່ໃນດິນແດນ ທີ່ໄດ້ມີການໂອນກັນ (ຫມາຍຄວາມວ່າ ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າມາມີຖິ່ນທີ່ຢູ່ໃນດິນແດນນັ້ນ) ໄດ້ຫລືບໍ່ ຖ້າລັດຜູ້ໂອນບໍ່ຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງຖອນ ຫລື ບໍ່ໃຫ້ສັນຊາດຂອງຄົນແກ່ບຸກຄົນ ທີ່ຢູ່ນອກດິນແດນທີ່ໄດ້ຮັບການໂອນ ຕໍ່ມາບຸກຄົນດັ່ງກ່າວບໍ່ໄດ້ມີພູມລຳເນົາຢູ່ໃນປະເທດອຶ່ນ ບໍ່ຢູ່ໃນດິນແດນທີ່ໄດ້ຮັບການໂອນໃນກໍລະນີນີ້ລັດຜູ້ໂອນກັບລັດຜູ້ຮັບໂອນຈະຖອນຫຼື້ໃຫ້ສັນຊາດຂອງຄົນໄດ້ຫຼືບໍ

ໃນກໍລະນີນີ້ລັດຜູ້ໂອນບໍຜູກພັນທີ່ຈະຖອນສັນຊາດຫຼື້ບໍໃຫ້ສັນຊາດຂອງຄົນຕໍ່ບຸກຄົນທີ່ຢູ່ໃນດິນແດນທີ່ໄດ້ຮັບການໂອນຕາມຫຼັກການ ຕາມຫລັກພາສີທີ່ດິນທີ່ວ່າ extra territorium jus dicenti non paretur

ໃນທາງປະຕິບັດລັດຜູ້ໂອນ ແລະ ລັດຜູ້ຮັບໂອນ ຈະມີສົນທິສັນຍາຕໍ່ກັນ ລະບຸສະຖານະຂອງບຸກຄົນ ໃນເລື່ອງສັນຊາດຢ່າງຊັດເຈນ ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ໄດ້ມີສົນທິສັນຍາໄວ້ ຕ້ອງມາພິຈາລະນາຕາມຫລັກກົດຫມາຍລະຫວ່າງປະເທດທົ່ວໄປທິ່ກ່ຽວກັບກລະນີນີ້ ລັດຜູ້ໂອນຄວນຖອນຫລື ບໍ່ໃຫ້ສັນຊາດແກ່ບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ດິນແດນ ໃນຂະນະດຽວກັນ ລັດຜູ້ຮັບໂອນຈະຕ້ອງ ພິຈາລະນາການໃຫ້ສັນຊາດຕົນແກ່ບຸກຄົນດັ່ງກ່າວ ໂດຍຈະຕ້ອງຍຶດຫລັກການບັນຍັດກົດຫມາຍ ທີ່ບໍ່ໃຫ້ເກີດການໄຣ້ສັນຊາດ ແຕ່ຖ້າເປັນກໍລະນີທີ່ບຸກຄົນ ອາໄສນອກດິນແດນ ທີ່ໄດ້ຮັບການໂອນກໍ່ເປັນເລື່ອງທີ່ຢູ່ນອກເຫນືອອຳນາດ ລັດຜູ້ໂອນ ແລະ ລັດຜູ້ຮັບໂອນ ຖ້າເປັນກໍລະນີທີ່ບຸກຄົນເກີດໃນດິນແດນ ທີ່ໄດ້ຮັບການໂອນ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ມີຖິ່ນທີ່ຢູ່ໃນຂະນະທີ່ມີການໂອນດິນແດນນັ້ນ ລັດຜູ້ຮັບໂອນກໍ່ອາດຈຈະໃຫ້ສັນຊາດຂອງຕົນແກ່ບຸກຄົນດັ່ງກ່າວໄດ້ ທັງນີ້ຍ່ອມຂື້ນກັບ ບັນຍັດກົດຫມາຍພາຍໃນຂອງລັດຜູ້ຮັບໂອນ.

- ການປ່ຽນແປງອຳນາດອະທິປະໄຕເຫນືອດິນແດນຂອງລັດບາງສ່ວນອັນເກີດຈາກ ການປົດຈາກການເປັນອານານິຄົມ

ໃນກໍລະນີການປົດຈາກການເປັນອານານິຄົມ ບັນຫາເລື່ອງສັນຊາດຈະຖືກກຳນົດຝ່າຍດຽວໂດຍກົດຫມາຍ ຂອງລັດເຈົ້າອານານິຄົມ ຫລື ລັດທີ່ໃຊ້ອຳນາດປົກຄອງ ດູແລດິນແດນ ໃນອາລັກຂາຫລືດິນແດນໃນພາວະ ມີບາງກໍລະນີທີ່ລັດໄດ້ຮັບເອກະລາດ ຈະກຳນົດໂດຍສົນທິສັນຍາ ເຊັ່ນ ກໍລະນີຂອງພະມ້າ ກຳນົດໄວ້ວ່າ ພົນລະເມືອງທີ່ໄດ້ສັນຊາດ ນັ້ນຈະຕ້ອງມີເຊື້ອຊາດພະມ້າ ຫລື ປະເທດເມົາລີກໍ່ຈະຕ້ອງມີເຊື້ອສາຍເມົາລີ ເປັນຕົ້ນຫລາຍໆ ປະເທດທີ່ເກີດຈາກການປົກປ່ອຍຈາກຄວາມເປັນລັດອານານິຄົມ ຈະກຳນົດຫລັກເກນການໄດ້ສັນຊາດ ໂດຍອາໄສຫລັກສາຍໂລຫິດ ແລະ ຫລັກດິນແດນປະສົມປະສານກັນ

ໂດຍສະຫລຸບແລ້ວ ການປະຕິບັດຂອງລັດທີ່ເປັນເອກະລາດ ອັນເນື່ອງມາຈາກການປົດປ່ອຍອານານິຄົມ ກົດຫມາຍພາຍໃນຂອງລັດເຫລົ່ານັ້ນ ຈະບໍ່ໃຫ້ສັນຊາດຂອງຄົນໂດຍ ອັດຕະໂນມັດແກ່ບຸກຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນນັ້ນ ແຕ່ຈະກຳນົດເງື່ອນໄຂປະກອບເຂົ້າໄປ ເຊັ່ນ ຖ້າເປັນຄົນຜິວຂາວກໍ່ຈະຕ້ອງອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນນັ້ນ ລະຫວ່າງທີ່ຍັງຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມເປັນອານານິຄົມຢູ່ ເປັນຕົ້ນ.