ผลิตภัณฑ์จักสานพนัสนิคม

ข้อมูล เรื่องราวของผลิตภัณฑ์ (Product Story)

               งานจักสานเป็นงานฝีมือสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ส่วนมากจะเริ่มทำกันภายในครอบครัวโดยมีการฝึกสอนลูกหลานให้ได้รับการเรียนรู้วิธีการทำงานจักสาน เช่น ให้ช่วยผ่าไม้ไผ่ จักตอก และหัดสาน เล็กๆ น้อยๆ จนเกิดความชำนาญและทำให้เกิดความรักในงานด้านการจักสาน   เดิมผลิตภัณฑ์ที่สานส่วนมากจะเป็นของที่ใช้ในครัวเรือน เช่น  กระบุง  ตะกร้า  กระด้ง  สุ่ม  ปุ้งกี๋  ข้อง   ไซ  ฝาชี เสื่อลำแพน  กระจาด และอื่นๆ   ต่อมาได้มีการพัฒนารูปแบบให้สามารถ  ใช้ประโยชน์มากขึ้น เช่น สานตะกร้าเป็นรูปกุ้ง  รูปไก่ต๊อก  ตะเกียง  เต่า กระต่าย จานดาว และยังประยุกต์เอางานเซรามิคมาผสมผสานกันอย่างสวยงาม กลายเป็นผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่สานหุ้มเซรามิค อีกทั้งยังสานเป็น กระเป๋า โคมไฟ และของใช้
อื่นๆ อีกมากมาย จนปัจจุบันได้รับความนิยมจากลูกค้าเป็นจำนวนมาก จนผลิตไม่ทันต่อความต้องการของลูกค้าไม่ทัน
  รายละเอียดผู้ผลิตและสินค้าจักสาน 
 

ผู้ผลิตและสินค้า
(Producer & Products)

ที่อยู่
(Address)
โทรศัพท์
(Telephone)
กลุ่มศูนย์ส่งเสริมฝีมือการจักสานด้วยไม้ไผ36 ถนนอินทอาษา ซอย 1 ตำบลพนัสนิคม อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี 20140 038 - 461313, 08 1899 4471
ศูนย์พัฒนาขยายงานจักสานไม้ไผ่29 หมู่ 7 ตำบลไร่หลักทอง อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี 2014008 1305 7179, 08 1947 4727
กลุ่มจักสานวงศ์มณีวรรณ751/11 ถนนโพธิ์ทอง ตำบลเทศบาลเมืองชลบุรี อำเภเมือง จังหวัดชลบุรี 20000038 - 275504, 08 1863 9901, 08 1864 1400
กลุ่มส่งเสริมอาชีพจักสานไม้ไผ่52/2 หมู่ 2 ตำบลหนองปรือ อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี 20140 08 1991 4062
กลุ่มอาชีพจักสานไม้ไผ่168/309 หมู่ 3 บ้านโครงการริมทะเล ถนนพรยาสัจจา ตำบลเสม็ด อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี 20000 038 - 715671, 08 1945 4194
กลุ่มสตรีสหกรณ์อำเภอพนัสนิคม13/2 หมู่ 10 บ้านน้ำซับ ตำบลนาวังหิน อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี 20240038 - 299374 , 08 9769 1825
กลุ่มจักสานหมู่ 10 ตำบลนาเริก อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี 20240 038 - 209337
วัสดุที่นำมาทำเครื่องจักสานได้ดีคือ ไม้ไผ่  นำมาทำเครื่องใช้ในครัวเรือนได้เกือบทุกชนิด เช่นกระด้ง กระเชอ กระชอน สานเป็นเครื่องดักจับสัตว์น้ำเช่น ไซ ข้อง ฯลฯและ สานเป็นฝาเรือน ฝาหวาย (พรรณไม้หลายชนิด Calamus spp. ในวงศ์ Palmae ลำต้นยาว ผิวเกลี้ยง เหนียว ขึ้นเป็นกอ มีหลายชนิด เช่น หวายตะค้าทอง หวายโป่ง) ซึ่งเป็นพรรณไม้อีกชนิดหนึ่งที่ใช้ทำเครื่องจักสานได้ดี อาจจะสานด้วยหวายทั้งหมดหรือใช้หวายผสมกับวัสดุชนิดอื่น เช่น ไม้ไผ่ ใบตาล ใบลาน ฯลฯ จำพวกเถาวัลย์ ใช้สานเป็นเครื่องใช้ ใช้ผูกภาชนะแทนหวายและใช้มัดขอบภาชนะ เช่นกระด้ง กระเชอ ข้อง ไซ เป็นต้น ย่านลิเภายังสามารถนำมาสานเป็นเครื่องใช้ได้อย่างงดงามอีกด้วย เช่น กุบหมาก กุบยาเส้น กล่องใส่ของ และหมวก เป็นต้นย่านลิเภา (เฟินชนิดหนึ่ง Lygodium flexuosum Sw. ในวงศ์ Schizaeaceae ลำต้นเป็นเถา) ในประเทศไทยมีมากในบริเวณภาคใต้ ชาวบ้านเรียกย่านลิเภาบองหยอง หรือย่านบองหยอง การนำมาทำเครื่องจักสานจะลอกเอาเฉพาะเปลือกมาจักเป็นเส้น แล้วสานหุ้มโครงที่ทำด้วยหวายหรือไม้ไผ่

กระจูด (พรรณไม้ชนิดหนึ่ง Lepironia articulata Domin ในวงศ์ Cyperaceae) ลำต้นกลมในกลวงและมีเยื่ออ่อนหยุ่นคั่นเป็นข้อๆ ใช้สานเสื่อและกระสอบ มีมากตามหมู่เกาะต่างๆ ของประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย ในประเทศไทย มีมากในบริเวณทะเลสาบสงขลาในเขตจังหวัดพัทลุง การนำกระจูดมาทำเครื่องจักสานจะต้องทุบให้แบนแล้วทิ้งไว้ให้แห้งก่อนที่จะสานเป็นเครื่องจักสาน

ลวดลายที่ใช้ในงานจักสาน

. ลายขัด คือลายที่ยก ๑ ตอก ข่ม ๑ ตอกสลับกันเรื่อยไป ใช้สานกระสอบ ตะกร้า กระบุง ไซ ข้อง เป็นต้น    
           . ลายสอง ใช้สานกระชอน กระสอบ ฝาบ้านไม้ไผ่ ลายสองเป็นลายที่ประสมกับลายขัด ลายสามประดิษฐ์ แล้วประดิษฐ์เป็นลายที่มีชื่อว่า ลายลูกแก้ว ลายดีคว่ำ ลายดีหงาย ดาวล้อมเดือน ดาวกระจาย เป็นต้น
          . ลายสาม เป็นลายที่ดัดแปลงเพิ่มเติมจากลายสอง นิยมสานกระสอบ เสื่อ กระบุง และฝาบ้าน  การสานใช้ตอก ๙ เส้น เป็นเส้นตั้ง  เส้นที่   ๑ ข้าม ๓ ยก ๓ ข้าม ๓  เส้นที่  ๒  ยก ๑ ข้าม ๓ ยก ๓ ข้าม  เส้นที่  ๓  ยก ๒ ข้าม ๓ ยก ๓  ข้าม  ๑ เส้นที่ ๔   ยก ๓ ข้าม ๓ ยก   ๓
  เส้นที่ ๕  ข้าม๑ยก ๓ข้าม ๓ ยก๒ คุณค่าและการใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน
. ประโยชน์ของการใช้สอยสามารถโยงใยไปถึงคุณค่าแห่งจิตใจ ให้เกิดความรักและหวงแหนในคุณค่าของสิ่งที่ตนเองบรรจงสร้างขึ้น จากความรู้สึกนึกคิด จิตวิญญาณที่สร้างความงดงามในชิ้นงานแต่ละชิ้น   ตั้งแต่การเหลา การเกลา จนนำมาสานรวมเป็นภาชนะของใช้  ซึ่งแน่นอนว่าเขาจะใช้อย่างคุ้มค่าและ

. สะท้อนของความอุดมสมบูรณ์ และ ความสงบสุขในสังคม ท้องถิ่น  เครื่อง

จักสานที่มีใช้ทั่วไปนั้น มีทั้งเครื่องจับสัตว์ ทำการเกษตร ของใช้ในครัวเรือน และสิ่งเบ็ดเตล็ด หรืออาจรวมไปถึงเครื่องจักสานที่ใช้ในพิธีกรรมบางอย่าง  สิ่งเหล่านี้รับใช้คนในสังคมชนบทที่มีแสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของพื้นถิ่นซึ่งประกอบด้วยทรัพยากรธรรมชาติ ประชาชนในท้องถิ่นได้รับผลแห่งความอุดมสมบูรณ์  มีการแบ่งปันการใช้สอย การพึ่งพาอาศัย สร้างสมคุณธรรม จริยธรรม กลายเป็นระบบคุณธรรม และเป็นที่มาของความสงบ
. เครื่องจักสานจะแสดงคตินิยม   ความเชื่อ เรื่องราวต่างๆ ของสังคม และยุคสมัยที่มีผลจากรูปแบบของประเพณีต่างๆ ก่อให้เกิดงานศิลปหัตถกรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละท้องถิ่น ชุมชน แสดงให้เห็นถึงความเป็นอยู่ อาชีพ