การพัฒนาเศรษฐกิจ

หมายถึง การทำให้เศรษฐกิจของประเทศดีขึ้น โดยทำให้รายได้ประชาชาติที่แท้จริงของประเทศเพิ่มขึ้นในระยะยาวและสูงกว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากร ทำให้รายได้ต่อบุคคลที่แท้จริงสูง คุณภาพชีวิตจะดีขึ้น

                จุดมุ่งหมายของการพัฒนาเศรษฐกิจ

1.       มีมาตรฐานการครองชีพที่ดีขึ้น

2.       มีการกระจายรายได้ที่ดี

3.       การมีงานทำ

4.       การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

5.       การควบคุมการเกิดมลภาวะเป็นพิษ

แนวความคิดในการพัฒนาเศรษฐกิจ

- 1960 โดย T.W. Schultz นักเศรษฐศาสตร์สำนักชิคาโก เสนอว่าการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในประเทศโลกที่ 3 ควรได้รับความช่วยเหลือทางการเงินและเทคโนโลยีจากประเทศที่พัฒนาแล้ว โดยมีรากฐานแนวความคิดจากทฤษฎีทุนมนุษย์ (Human Capital Theory) ที่เชื่อว่าคนยิ่งได้รับการศึกษาสูงขึ้นและมีจำนวนมากขึ้นเท่าใด ก็จะยิ่งทำให้ประสิทธิภาพทางการผลิตของสังคมเพิ่มสูงขึ้นเท่านั้น

แนวความคิดในการพัฒนาเศรษฐกิจ แบ่งได้เป็น 2 ประเภทคือ แบ่งได้เป็น 2 อย่าง

1)       แนวความคิดที่ยึดรายได้เป็นสำคัญ

 ผลผลิตเพิ่ม é  Y เพิ่ม é é รายได้เฉลี่ยต่อบุคคลที่แท้จริง    (เป็นทฤษฎีสมัยคลาสสิค มุ่งเน้นให้ความสำคัญของปัจจัยการผลิต , จัดสรรทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพ แบ่งงานกันทำ และนำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้)

2)       แนวคิดที่ยึดความจำเป็นพื้นฐานเป็นสำคัญ

- หมายถึง การพัฒนาที่มุ่งปรับปรุงคุณภาพชีวิตของมนุษย์ให้ดีขึ้น เป็นแนวคิดของ Dudley Seers é อธิบายว่า เป็นการสร้างสภาว-การณ์ด้านต่างๆ เพื่อปรับปรุงเสริมสร้างบุคลิกภาพของมนุษย์ให้ดีขึ้น ซึ่งประกอบด้วย é ปัจจัย 4, สาธารณูปโภค , การศึกษา, การมีงานทำ ฯลฯ

ทฤษฎีการพัฒนาเศรษฐกิจ

1)  ทฤษฎีความเจริญแบบสมดุล (BALANCE GROWTH THEORY) : P.N. ROSENSTEIN RODAN AND NURKSE é เนื่องจากความยากจน ประชาชนมีรายได้ต่ำ การออมมีน้อย การลงทุนน้อย ทำให้ผลผลิตน้อย วนกลับไปที่รายได้ต่ำอีก ประเทศด้อยพัฒนาจะออกจากวัฎจักรความยากจนได้  โดยการขยายการผลิต

2) ทฤษฎีความเจริญแบบไม่สมดุล (UNBALANCED  GROWTH THEORY) HIRSHMAN é อัตราการพึ่งพากันระหว่างอุตสาหกรรมไม่เท่ากันเสมอไป นโยบายการพัฒนาจึงไม่ควรต้องเริ่มที่การลงทุนในภาคอุตสาหกรรมพร้อมกันทุกแห่งทั่วประเทศ แต่ควรเลือกลงทุนในอุตสาหกรรมที่มีอัตราพึ่งพาระหว่างกันสูง

ข้อดี

ข้อเสีย

1) เพิ่มผลผลิตเร็ว และมีประสิทธิภาพ

1) การพัฒนาจะกระจุกตัว

 

2) การกระจายรายได้ไม่กว้างขวาง

 

3) ทฤษฎีการพัฒนาเศรษฐกิจยุคใหม่  เน้น

-          ความจำเริญทางเศรษฐกิจ

-          รายได้ต่อหัว

-       ประเทศพัฒนา + ประเทศโลกที่ 3 มีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ ลักษณะเกื้อกูลกัน ระยะแรกพึ่งการลงทุนจากต่างประเทศ แต่จะค่อยๆ ลดลงๆ ถึงขั้น ความจำเริญก้าวไปด้วยตนเอง

 
ลำดับขั้นแห่งความเจริญทางเศรษฐกิจ
1)       ขั้นสังคมดั้งเดิม

-          ยังไม่ได้รับการพัฒนา,  ไม่มีการศึกษา การผลิตมุ่งการบริโภค ฯลฯ

2)       ขั้นเตรียมการก่อนพุ่งทะยาน

-          การผลิตเป็นการผลิตเพื่อการค้า

-          นำความรู้มาใช้ปรับปรุงประสิทธิภาพของผลผลิต

3)       ขั้นพุ่งทะยาน

-          สังคมมีการขยายตัว มาตรฐานการครองชีพทั่วไปสูงขึ้น รายได้ประชาชาติสูงขึ้น ขยายการผลิตกว้างขวางมากขึ้น ด้วยการใช้เทคโนโลยีและวิชาการ

4)       ขั้นขับเคลื่อนสู่ความมีวุฒิภาวะ

-          สังคมมีความเจริญ  การผลิตสินค้าและบริการมีประสิทธิภาพสูง  ทรัพยากรถูกใช้ประโยชน์สูงสุดและอย่างประหยัด  ไม่เชื่อด้านไสยศาสตร์

5)       ขั้นเหลือกินเหลือใช้

-          ประชาชนมีการบริโภคในระดับสูง รายได้ที่แท้จริงต่อบุคคลสูง การบริโภคสินค้าและบริการทำได้เกินความจำเป็น

หมายเหตุ : ขั้นแห่งความเจริญทางเศรษฐกิจ 5 ขั้นเป็นแนวคิดของ “ROSTOW”

รากฐานของความก้าวหน้า

1)       ประสิทธิภาพของแรงงาน

2)       ระดับชนชั้น

3)       ระดับการผลิต

4)       ขนาดของครอบครัว

5)       การใช้เทคโนโลยี

6)       ปัจจัยพื้นฐาน

7)       ระดับรายได้

8)       คุณภาพชีวิต

รากฐานของความยากจน

การออมต่ำ ส่งผลให้การลงทุนต่ำ ส่งผลให้ผลผลิตต่ำ และส่งผลให้รายได้ต่ำ


                                         
ลักษณะสำคัญของประเทศด้อยพัฒนา

1)       ลักษณะทางเศรษฐกิจ

-          ประชากรร้อยละ 70 – 90 อยู่ในสาขาเกษตร

-          อัตราการว่างงานแฝงในการผลิตด้านเกษตรมาก

-          ไม่มีเงินออม ,มีหนี้สิน, ผลผลิตน้อย

2)       ลักษณะด้านประชากร

- อัตราเกิดและตายสูง ขาดแคลนอาหาร สุขภาพอนามัย

3)       ลักษณะของวัฒนธรรมและการเมือง

- การศึกษาต่ำ มีระบบชนชั้น, ฐานะของสตรีต่ำทั้งเศรษฐกิจและสังคม, เชื่อถือไสยศาสตร์และโชคลาง

4)       ลักษณะทางเทคโนโลยี

- เทคโนโลยีไม่ทันสมัย  ไม่มีการฝึกอบรมระบบการขนส่งไม่ดีพอ

5)       ลักษณะการลงทุน การออม

- ขาดแคลนทุน ผลผลิตต่ำ ,ประสิทธิภาพการผลิตต่ำ

แหล่งเงินทุนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ

1)       ภาคเอกชน

2)       ต่างประเทศ

 

การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย

- ..2496 จัดตั้งสภาพเศรษฐกิจแห่งชาติ  เพื่อวิเคราะห์วิจัยภาวะทางเศรษฐกิจ + เป็นที่ปรึกษารัฐบาลในการดำเนินการด้าน            การเงินการคลัง

- ..2494 แต่งตั้งคณะกรรมการร่วมมือทางเศรษฐกิจ และวิชาการกับต่างประเทศ ê ประสานงานรับความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจและวิชาการจากสหรัฐอเมริกา

- ..2500 คณะสำรวจภาวะเศรษฐกิจของธนาคารโลก  ê สำรวจภาวะเศรษฐกิจของไทย รายงานที่เสนอคือ โครงการพัฒนาภาครัฐบาลสำหรับประเทศไทย

- ..2502 จัดตั้ง สภาพัฒนาการพัฒนาแห่งชาติ  ê ต่อมาเปลี่ยนเป็น สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

แผนพัฒนาฯ

1)       ฉบับที่ 1 (2504-2509) ê 6 ปี

- เน้นพัฒนาปัจจัยพื้นฐาน หรือโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจ

2)       ฉบับที่ 2 (2510-2514) ê 5 ปี

- เน้นการพัฒนาสังคมพร้อมๆ กับการพัฒนาทางเศรษฐกิจ

3)       ฉบับที่ 4 (2515-2519) ê 5 ปี

- เน้นพัฒนาความเจริญในส่วนภูมิภาค

4)       ฉบับที่ 4 (2520-2524) ê 5 ปี

-          เน้นความมั่นคงปลอดภัยของประเทศ + รักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจภายในประเทศ

5)       ฉบับที่ 5 (2525-2529) ê 5 ปี

- เน้นปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจแทนกรมุ่งขยายอัตราความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ กระจายความเจริญจากส่วนกลางไปส่วนภูมิภาค  ลดความยากจน , แก้ปัญหาหาขาดดุลการค้า ประหยัดพลังงาน

6)       ฉบับที่ 6 (2530-2534) ê 5 ปี

-  เน้นการพัฒนาประเทศให้เจริญควบคู่ไปกับการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจและสังคมที่สะสมมาจากแผนพัฒนาแผนก่อนๆ

7)  ฉบับที่ 7 (2535-2539) ê 5 ปี

-          เน้นรักษาความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในอัตราที่เหมาะสม + กระจายรายได้

-          พัฒนาทรัพยากรมนุษย์, คุณภาพชีวิต, สิ่งแวดล้อม + อนุรักษ์ธรรมชาติ

7)       ฉบับที่ 8 (2540-2544) ê 5 ปี

-          ให้ครอบครัวมีขนาดที่เหมาะสม

-          เพิ่มคุณภาพการศึกษาทุกระดับ

-          เพิ่มการศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

-          ให้ผู้ด้อยโอกาสและสตรีได้รับการพัฒนาและบริการที่เหมาะสม

8)       ฉบับที่ 9 (2545-2549)

- เน้นการดำเนินงานต่อจากแผน 8 และการบริหารจัดการที่ดีมีการระดมทรัพยากรที่มีอยู่จากทกภาคส่วนของสังคมให้เหมาะสม เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ  รมทั้งยังให้ความสำคัญกับการจัดระบบกลไกบริหารการเปลี่ยนแปลง  เพื่อให้สามารถแปลงแผนไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม

 ปัญหาที่เกิดจากการพัฒนาเศรษฐกิจ

1)       ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ

2)       การาขยายตัวทางเศรษฐกิจภายในประเทศ

3)       เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ และฐานทางการเงิน

4)       การกระจายรายได้ภายในประเทศ

5)       คุณภาพชีวิตของประชาชน

6)       สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ

แนวทางการแก้ไข

1)       เน้นเพิ่มผลผลิตต่อไร่  ,ปรับปรุงชลประทาน

2)       ปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจ ,เน้นการเพิ่มผลผลิต, เร่งการผลิตเพื่อส่งออก ,ประหยัด

3)       เร่งระดมเงินออมทั้งภาครัฐบาลและเอกชน ใช้จ่ายประหยัด

4)       จัดโครงการสร้างงานในชนบท

5)       ฟื้นฟูจริยธรรม, ประเพณี, กระบวนการยุติธรรม, ขยายการศึกษาภาคบังคับ

6)       วางนโยบายแก้ไขและดำเนินการเป็นรูปธรรม