วัฒนธรรมองค์การ
(Organization
Culture)



ความหมาย



- วัฒนธรรม (Culture) คือความเข้าใจ ความเชื่อ
และมาตรฐานที่สมาชิกในองค์การยอมรับและยึดถือปฏิบัติร่วมกัน



- วัฒนธรรมองค์การ (Organizational Culture) คือระบบของการยึดถือในสิ่งที่มีความหมายร่วมกันของสมาชิกภายในองค์การ
ซึ่งมีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงาน การตัดสินใจและพฤติกรรมอื่น



วัฒนธรรมองค์การ
(Organizational
Culture)



เป็นเรื่องของความเชื่อ
ค่านิยม
และแนวทางปฏิบัติที่สมาชิกในองค์การได้พร้อมใจกันตั้งขึ้นมาและยึดถือเป็นหลักปฏิบัติรับรู้และเข้าใจตรงกัน
ซึ่งจะมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของสมาชิก และทำให้องค์การมีลักษณะเฉพาะแตกต่างจากองค์การอื่นๆ
ซึ่งวัฒนธรรมองค์การใด ก็คือบุคลิกภาพขององค์การนั้น



ตัวอย่าง
กลุ่มบริษัทในเครือซิเมนต์ไทย เป็นวัฒนธรรมองค์การที่อยู่ในรูปของอุดมการณ์ (Ideology) มีอยู่
4 ข้อ คือ



• ตั้งมั่นในความเป็นธรรม



• มุ่งมั่นในความเป็นเลิศ



• เชื่อถือในคุณค่าของคน



• ถือมั่นในความรับผิดชอบของคน



ลักษณะของวัฒนธรรมองค์การ



- วัฒนธรรมหลัก : (บุคลิกภาพขององค์การ)
เป็นวัฒนธรรมที่สมาชิกส่วนใหญ่รับรู้ ยอมรับ เชื่อถือ และเข้าใจร่วมกัน เช่น เช่น
พิธีมอบรางวัลดีเด่นให้แก่พนักงานที่มีความคิดสร้างสรรค์ใหม่ๆ แก่องค์การ



- วัฒนธรรมย่อย : เป็นวัฒนธรรมของกลุ่มงาน แผนกงาน เช่น
แผนกการตลาดจะแต่งตัวใส่สูท ผูกเนคไท แผนกช่างจะใส่ชุดสีน้ำเงิน



- ค่านิยม : เป็นความเชื่อที่สมาชิกในองค์การยอมรับ ยากต่อการเปลี่ยนแปลง
ค่านิยมจึงเป็นสิ่งที่ช่วยให้สมาชิกองค์การรู้ว่า ตนควรปฏิบัติอย่างไรในองค์การนั้น
เช่น ค่านิยมในการแสดงความยินดีโดยการเลี้ยงฉลอง
การแสดงความอาลัยโดยการเลี้ยงส่งสมาชิกที่ลาออก



EX:วัฒนธรรมองค์การ



Mc
Donald ก็ได้สร้างค่านิยมในเรื่องสินค้าที่ต้องมีคุณค่า
มีราคาที่เหมาะสม มีความสะอาด และมีบริการที่ดี



หน้าที่ของวัฒนธรรมองค์การ



- เป็นตัวกำหนดบทบาทที่บ่งชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่างองค์การ



- แสดงความเป็นเอกลักษณ์ให้กับสมาชิกขององค์การ



- ทำให้เกิดความผูกพัน มากกว่าคำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนตัว



- ช่วยทำให้องค์การเกิดความมั่นคง



- ใช้เป็นแนวทางควบคุม กำกับทัศนคติ และพฤติกรรมให้อยู่ในกรอบหรือขอบเขตที่เหมาะสม



ข้อเสียของวัฒนธรรมองค์การ
(ที่แข็งแรง)



 อุปสรรคต่อการเปลี่ยนแปลง : สิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป
องค์การจำเป็นที่จะต้องปรับตัว แต่พนักงานยังคงยึดติดวัฒนธรรมเดิมๆ



 อุปสรรคต่อความหลากหลาย : คนจากหลายวัฒนธรรมมาทำงานร่วมกัน
วัฒนธรรมที่เข้มแข็งกว่าจะมีอิทธิพลให้ผู้อื่นคล้อยตาม
และอาจเกิดปัญหาเข้ากันไม่ได้



 อุปสรรคต่อการซื้อและการรวมกิจการ : วัฒนธรรมทั้งสององค์การไม่เหมือนกัน
เข้ากันไม่ได้ จึงเกิดความขัดแย้ง กลายเป็นอุปสรรคต่อการผสมผสานของวัฒนธรรม



การรักษาวัฒนธรรมให้คงอยู่



 การคัดเลือก : บุคคลที่มีความคิด ค่านิยม
ที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมขององค์การ



 การดำเนินงานของผู้บริหารระดับสูง :
ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างและถ่ายทอดวัฒนธรรมสู่ผู้ใต้บังคับบัญชา



 การขัดเกลาทางสังคม : เป็นกระบวนการปรับตัวให้พนักงานใหม่คุ้นเคยกับ



กระบวนการขัดเกลาทางสังคม



ค่านิยมององค์การส่วนใหญ่อยู่ในลักษณะที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร
แต่เกิดมาจากข้อสมมุติพื้นฐาน (basic
assumption)



. อีกลักษณะหนึ่งที่ทุกนิยามค่านิยมมีเหมือนกัน ก็คือ การใช้สัญลักษณ์เป็นสื่อบ่งบอกความหมายของค่านิยมที่เป็นวัฒนธรรมขององค์การนั้น
ตัวอย่างที่พบเห็นบ่อย เช่น สัญลักษณ์กากบาดสีแดงบนพื้นสีขาว
เป็นเครื่องหมายแทนองค์การกาชาด ซึ่งแสดงค่านิยมเรื่องความเมตตากรุณา
การให้การรักษาพยาบาลผู้ทุกข์ยาก หรือสัญลักษณ์ช่อใบมะกอก (ใบโอลีฟ)
ภายใต้แผนที่โลกเป็นเครื่องหมายขององค์การสหประชาชาติ
แสดงถึงค่านิยมด้านการรักษาสันติภาพของโลก เป็นต้น
บริษัทและองค์การส่วนใหญ่จะพยายามสร้างตราสัญลักษณ์ที่แฝงด้วยค่านิยม หรือ        วัฒนธรรมองค์การของตนนอกจากสัญลักษณ์แล้ว
คำขวัญหรือ Slogan ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สะท้อนค่านิยมหรือความเชื่อซึ่งเป็นวัฒนธรรมองค์การ
เช่นบริษัทผลิตเครื่องไฟฟ้าชาร์พ (Sharp) ใช้คำขวัญว่า “ชาร์พก้าวล้ำไปในอนาคต” หรือบริษัทผลิตรถยนต์วอลโว่
ใช้คำขวัญว่า “ทุกชีวิตปลอดภัยในวอลโว่” เป็นต้น



ค่านิยมที่เป็นวัฒนธรรมองค์การ
จึงอาจให้คำนิยามใหม่ของวัฒนธรรมองค์การได้ว่า “เป็นกลุ่มของค่านิยมที่มีการยึดถือร่วมกัน
ซึ่งช่วยให้คนที่อยู่ในองค์การทราบว่า
การกระทำใดบ้างที่เป็นที่ยอมรับหรือไม่อาจยอมรับได้ โดยค่านิยมดังกล่าวถูกสื่อสาร
ถ่ายทอดและเผยแพร่ด้วยสัญลักษณ์คำขวัญเรื่องเล่า เป็นต้นทั่วทั้งองค์การ”



 



 อ