ความหมายของการให้คำปรึกษาแนะนำ 

            การให้คำปรึกษาแนะนำ   (Counseling)    เป็นคำที่มาจากระบบการแนะนำ

(Guidence Systems)  ซึ่งเป็นคำ ๆ หนึ่งที่ท่านเคยได้ยินมาแล้ว ในระบบการแนะแนว

ปกติแล้วจะรวมถึงกิจกรรมต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ 

            .  การปฐมนิเทศ

            .  การบำรุงขวัญความสามารถ

            .  การให้ข่าวสารเกี่ยวกับอาชีพ

            .  การเสนอแนะหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

            .  การให้คำปรึกษาแนะนำ 

            .  การติดตามผลงาน

            ระบบการแนะแนว  เป็นกลวิธีในการนำบุคคลไปสู่จุดหมายที่เขาปรารถนา โดย           จัดสิ่งแวดล้อมให้สนองความต้องการมูลฐานของเขา และช่วยให้ความต้องการของเขาสัมฤทธิผล  การแนะแนวจะครบองค์ประกอบได้ต้องมีผู้แนะแนว และผู้รับการแนะแนว  การบริการด้านแนะแนวนี้กองทัพอากาศเรามีอยู่บ้างแล้ว เช่น กองอนุศาสนาจารย์ และนายทหารพระธรรมนูญของหน่วย แต่ถ้าพิจารณาให้ดีแล้วจะเห็นว่า หน่วยงานดังกล่าว   ทำหน้าที่เสมือน โรงพยาบาลที่ทำการรักษาความไม่สบายใจ และข้อสงสัยในเรื่องธรรม   ให้หายลงไปได้ แต่เป็นหน่วยงานใหญ่และห่างจากผู้มีปัญหาตัวเล็ก ๆ เกินไป  ทำให้ผู้มีปัญหาหลายคนหลายระดับ โดยเฉพาะข้าราชการชั้นผู้น้อย  ตราบใดที่สังคมไทยยังมี  ทัศนะที่กลัวผู้ใหญ่อย่างที่เป็นอยู่แล้ว  ผู้น้อยไม่กล้าเข้าพบเพื่อปรึกษา  แต่การปรึกษาแนะนำ  (Counseling) นั้นเป็นหน่วยงาน เล็ก ๆ บางครั้งเป็นเพียงข้าราชการคนใดคน   หนึ่งที่ทำหน้าที่นี้และอยู่ใกล้ชิดกับผู้มีปัญหาตลอดเวลา เสมือนหนึ่งแผนกแพทย์ที่รักษา โรคเล็ก ๆ น้อย ๆ อันเกิดขึ้นประจำวันของนักเรียน และเพื่อนร่วมงาน  แต่ถ้าปัญหาใดที่หนักจนไม่สามารถช่วยได้ในระดับหน่วยนี้ก็ต้องส่งเข้า  ปรึกษาผู้รู้อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องอีก ต่อไป

 

๒ -

            เนื่องจากการให้คำปรึกษาแนะนำเป็นงานแขนงหนึ่งของระบบการแนะแนวดังที่กล่าวแล้ว  มีนักจิตวิทยาได้ให้ความหมายของการให้คำปรึกษาแนะนำไว้พอสรุปได้ว่า   การให้คำปรึกษาแนะนำนั้นหมายถึง กระบวนการในการช่วยเหลือบุคคลผู้มีปัญหา หรือ    มีความต้องการต่าง ๆ ให้บรรลุจุดหมายที่เขาปรารถนา หรืออีกนัยหนึ่งการให้คำปรึกษาแนะนำมีจุดมุ่งหมายเพื่อจะช่วยให้นักเรียนทหาร  ข้าราชการ ตลอดทั้งบุคคลที่กำลัง ประสบปัญหาสามารถแก้ปัญหาด้วยตนเองได้ และเป็นการเสนอแนะวิธีการปรับตัวของบุคคลที่มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่ดี  ช่วยให้เขามีความเข้าใจถึงจุด

มุ่งหมายและความสามารถเฉพาะตัวของเขาอีกด้วย

            การให้คำปรึกษาแนะนำไม่ใช่เป็นวิธีแนะนำและหยิบยื่นให้เพื่อแก้ปัญหา แต่เป็น กิจกรรมร่วมมือกันระหว่างผู้มีปัญหากับผู้ให้คำแนะนำ ท่ามกลางบรรยากาศแห่งความเข้าใจไว้วางใจ และเป็นกันเองอย่างที่สุด

ความจำเป็นที่ต้องมีบริการให้คำปรึกษาแนะนำ  (Counseling Service)

            การให้คำปรึกษาแนะนำนับว่ามีความจำเป็นอย่างยิ่งในยุคปัจจุบัน  เนื่องจากปัญหาต่าง ๆ นับนานาประการที่นักเรียนนักศึกษาข้าราชการทุกระดับชั้น ตลอดจนประชาชน โดยทั่วไปประสบอยู่ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นนั้น  บางอย่างก็สามารถแก้ไปได้   ด้วยตนเอง   แต่ก็มีมากมายหลายปัญหาที่เขาเหล่านั้นไม่สามารถค้นหาคำตอบด้วยตนเองได้  ปัญหาที่เกิดขึ้นในใจที่ยังค้างคำตอบจะทำให้มีผลทางด้านพฤติกรรมของมนุษย์   เขาอาจจะแสดงออกมาในลักษณะต่าง ๆ กัน  บางครั้งก่อให้เกิดการขัดแย้งในสังคมขึ้น ทำให้มีผลเสียหายต่อส่วนตัว  และส่วนรวมได้

            เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปกับนักจิตวิทยาว่า  มนุษย์มีพฤติกรรมที่แตกต่างกัน     เช่น การแสดงออก  ลักษณะท่าทาง  รูปร่าง  หน้าตา   ตลอดทั้งอารมณ์เป็นต้น  ท่าน     เคยตั้งคำถามตัวเองหรือไม่ว่า   ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น   นักเรียน   นักศึกษา   ข้าราชการ

ลูกจ้าง    คนงาน    ตลอดจนบุคคลทั่วไปมักจะมีปัญหาชีวิตอยู่เสมอ    บางคนไม่กล้า

 

๓ -

แสดงออกต้องเก็บกดเอาไว้ ซึ่งทำให้เกิดความข้องคับทางอารมณ์ แล้วไประบายออกกับ  สิ่งอื่น เช่น ครูระบายออกกับนักเรียน  ผู้บังคับบัญชาระบายออกกับผู้ใต้บังคับบัญชา  ลูกจ้างคนงานระบายออกกับงาน และเครื่องมือเครื่องใช้  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง  นักเรียนทหารและข้าราชการทหาร หากได้เก็บกดความขุ่นมัวเอาไว้ในใจ  ไม่มีทางระบายออก      ไม่มีผู้ให้คำปรึกษาแนะนำในทางที่ถูกแล้ว  บุคคลเหล่านี้จะระบายออกต่อทรัพย์สินของชาติให้เกิดความเสียหายได้มากที่สุด ฉะนั้นโรงเรียนทหาร และหน่วยทหารทุกกรมกอง  ควรจะมีที่ปรึกษาแนะนำ หรือเรียกว่า counselor โดยเฉพาะ  หรืออย่างน้อยตัวผู้บังคับบัญชาเองควรเป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำเสียเอง  เพื่อให้ผู้ใต้บังคับบัญชาได้มีโอกาส

ชี้แจง  ระบายความข้องคับใจและให้คำแนะนำแก่เขา  เพื่อหาทางออกที่ถูกต้องต่อไป

            กองทัพอากาศไทยควรจะได้คำนึงถึงความสำคัญของระบบการปรึกษาแนะนำนี้อย่างจริงจัง  จริงอยู่ในโครงการนี้มีอยู่แล้วในหน่วยของอนุศาสนาจารย์  แต่จะเห็นว่าไม่กว้างขวางเพียงพอ ควรจะได้ขยายงานนี้ออกไปให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพื่อรับกับปัญหาของสังคมปัจจุบัน  จริงอยู่ทหารจะต้องอยู่ภายใต้ระเบียบวินัยและกฎเกณฑ์ที่ได้วางไว้อย่างเคร่งครัด แต่ระเบียบวินัยดังกล่าวเป็นข้อตกลงที่มนุษย์กำหนดขึ้นเพื่อให้มนุษย์ปกติ  ท่านทั้งหลายคงยอมรับว่าเรื่องของมนุษย์เป็นเรื่องของการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ความถูกต้อง และสังคมยอมรับเมื่อร้อยปีก่อนนั้นอาจจะกลายเป็นสิ่งที่ผิดพลาดและไม่ได้รับการยอมรับจากสังคมปัจจุบัน  ในทำนองเดียวกันสิ่งทั้งหลายที่ว่าถูกต้องแล้วเหมาะสมแล้วในวันนี้  ในอนาคตอาจจะผิดพลาดและสังคมไม่ยอมรับก็ได้  ความถูกต้องต่าง ๆ ดังกล่าวเรามิได้วัดกันตรงผู้มีอำนาจกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือคนใดคนหนึ่งกำหนดขึ้น  หากแต่เอาความพอใจของสังคมที่ยอมรับในขณะนั้นเป็นเครื่องวัด และผู้ที่เดินเข้ามาอยู่ในกองทัพอากาศ  แม้จะมาอยู่เพียงระยะเวลาอันสั้นหรือมาโดยตั้งใจฝากชีวิตนี้ ยังชีพอยู่ตลอดไปก็ตามล้วนแล้วแต่มาจากสังคมโดยทั่วไปทั้งนั้น  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นักเรียนจ่าอากาศ  นักเรียนเตรียมทหาร นักเรียนเหล่าในทุกสาขา บุคคล

 

๔ -

พลเรือนที่ได้รับการบรรจุใหม่  ตลอดจนทหารกองประจำการที่เข้ามาโดยการบังคับตามกฎหมายก็ตาม ล้วนแล้วแต่เป็นบุคคลที่กองทัพอากาศรับเข้ามา  เพื่อเปลี่ยนแปลงจากสภาพบุคคลพลเรือนที่มีอิสระมาเป็นบุคคลในเครื่องแบบที่มีระเบียบปฏิบัติอัน เดียวกัน  และเข้มงวดในวินัย เพื่อให้บุคคลเหล่านั้นมีเอกลักษณ์อันเดียวกัน  ไม่ว่าบุคคลนั้นจะมาจากสังกัดสังคมสิ่งแวดล้อมแบบใดก็ตาม  บางคนไม่เคยลำบากมาก่อน  แต่กลับมาถูกบังคับให้ปฏิบัติตามวินัยเยี่ยงนักรบ บางคนอยู่ในครอบครัวที่ได้รับการทะนุถนอมเอาอก เอาใจ   แต่มาถูกปฏิบัติเพื่อทดสอบความอดทนตามเชิงของทหาร  ดังนั้นย่อมทำให้บุคคลดังกล่าวเกิดความอึดอัดข้องคับใจ  เพราะเขายังปรับตัวไม่ทัน เมื่อเกิดความข้องคับใจก็จะเกิดการเก็บกด  การเก็บกดความรู้สึกไว้นานเกินควรก็ย่อมมีการแสดงออกในทางใดทางหนึ่ง  เขาจะปรับตัวไปในทางดีหรือทางเลวนั้นขึ้นอยู่ที่ประสบการณ์เดิมของบุคคลนั้น บ้างโกรธง่าย บ้างทำประชดประชัน  บ้างแสดงปมเด่น  เพื่อพรางปมด้อย  บ้างจับกลุ่มนินทาผู้บังคับบัญชา  บ้างหนีราชการ  แต่ที่ร้ายที่สุดคือ  การแสดงออกต่อเครื่องมือ เครื่องใช้อาวุธยุทโธปกรณ์ของทางราชการทหารให้เสียหาย และแอบเข้ารวมกลุ่มรับนโยบายของฝ่ายที่เป็นปรปักษ์กับรัฐบาลในที่สุด

            ฉะนั้นเพื่อขจัดปัญหาอันจะเกิดขึ้นดังกล่าว และยังไม่สายเกินไปที่กองทัพอากาศจะได้ตระหนักถึงเรื่องนี้ ซึ่งจะช่วยให้คนในกองทัพอากาศที่กำลังถูกเปลี่ยนแปลงจากสภาพพลเรือน มาเป็นทหารอย่างฉับพลันหรือข้าราชการที่รับราชการมานาน  แต่ผิดหวังในสิ่งที่เขาประสงค์มิให้เกิดการต่อต้านทางอารมณ์จนทำให้เกิดความเสียหายต่อชาติบ้านเมืองต่อไป  และพึงตระหนักด้วยว่าความสำเร็จตามภารกิจของกองทัพอากาศนั้นขึ้นอยู่กับความพยายามของบุคคลทุกระดับ ทุกหน้าที่ มิใช่ขึ้นอยู่กับบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่มีอำนาจเท่านั้น   ดังนั้นทุกคนในกองทัพอากาศที่ได้แยกหน้าที่กันรับผิดชอบภารกิจตั้งแต่คนงานทำความสะอาด  จนถึงผู้บริหารทุกระดับ  ซึ่งทุกคนมีความสำคัญต่อหน้าที่เหมือนกันทั้งสิ้น  เป้าหมายของการให้คำปรึกษาแนะนำนั้นมุ่งหวังให้บุคคลทุกระดับดังกล่าวทำงานให้บรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพโดยทั่วกัน

๕ -

องค์ประกอบการให้คำปรึกษาแนะนำ

            การให้คำปรึกษาแนะนำนั้น  เป็นทั้งศาสตร์และศิลป์  คือต้องมีหลักการ วิธีการและความรู้ความสามารถหลายด้านด้วยกัน  โดยเฉพาะทางด้านจิตวิทยา  การปรึกษาแนะนำที่มีประสิทธิภาพนั้นจัดว่าเป็นศิลป์อันหนึ่งของผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ  ศิลป์อันนี้สามารถสร้างได้และฝึกฝนได้  โดยอาศัยความรู้ทางจิตวิทยาเป็นพื้นฐานประกอบกับความพยายาม และความตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะช่วยเหลือผู้อื่นให้พ้นจากปัญหานั้น ๆ โดยไม่คำนึงถึงสิ่งตอบแทนใด ๆ ทั้งสิ้น  ความพยายามที่จะให้คำปรึกษาแนะนำโดยขาดความรู้ในขั้นพื้นฐานนั้นย่อมจะทำให้ผู้เข้ารับคำปรึกษาแนะนำเกิดความเบื่อหน่าย มีทัศนคติไม่ดีต่อการบริการด้านนี้ และมองเห็นเป็นกิจกรรมที่ไร้ประโยชน์แม้ว่าการให้คำปรึกษาแนะนำจะมีความหมายที่สำคัญแก่การช่วยเหลือแก้ปัญหาให้เขาก็ตาม 

            การให้คำปรึกษาแนะนำเป็นการช่วยเหลือให้ผู้มีปัญหาให้เขาสามารถแก้ปัญหาของเขาเองได้  วิธีการนี้จะสมบูรณ์ได้นั้นต้องมีองค์ประกอบ ๒ องค์ประกอบ คือ.-

            .  ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ  เรียกว่า  Counselor

            .  ผู้รับคำปรึกษาแนะนำ  เรียกว่า  Counselee

.  ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ

          การเป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำนั้น ฟังดูเผิน ๆ แล้วก็น่าจะเป็นงานที่ง่าย  แต่ถ้าจะทำการให้คำปรึกษาแนะนำให้มีประสิทธิภาพแล้วทำได้ยาก คือจะต้องมีความรู้ความสามารถเพียงพอทีเดียว  ถ้าท่านจะเสนอตัวมาเป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำแล้วขอให้ท่านตั้งเป้าหมายไว้ว่า  ต้องเป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำชั้นอาชีพ  ไม่ใช่ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำสมัครเล่น

          ลักษณะของผู้ให้คำปรึกษาแนะนำที่ดี

                        การให้คำปรึกษาแนะนำนั้นมีสิ่งที่ควรพิจารณาอีกประการหนึ่งก็คือความเหมาะสมของผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ  จำเป็นหรือไม่ที่ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำจะต้องมียศและตำแหน่งสูง ๆ   คำตอบก็คือไม่จำเป็นเพราะถ้ายศและตำแหน่งสูงมากทำ

 

๖ -

ให้ไม่มีใครกล้าเข้าขอคำปรึกษาแนะนำ  แม้จะกล้าเข้าพบก็ไม่กล้าระบายความรู้สึก  ไม่กล้าแสดงออกจากใจที่เก็บกดไว้อย่างจริงจัง  เพราะมีความเกรงกลัวเป็นพื้นฐานอยู่แล้ว  และถ้ามียศและตำแหน่งน้อยจนเกินไปก็ทำให้ขาดความเชื่อถือ และไว้วางใจ  ฉะนั้น     ควรเลือกบุคคลที่เหมาะสมพอสมควรและต้องมีบุคลิกลักษณะดังต่อไปนี้.-

            .  จะต้องเป็นผู้ที่ยอมรับฟังเหตุผลของผู้อื่น  ไม่ถือว่าความคิดของตนถูกเสมอ

            .  เป็นผู้ฟังที่ดี

            .  รู้จักสนทนาและสร้างบรรยากาศแห่งความเป็นกันเอง

            .  รู้จักสร้างคำถาม เพื่อให้คู่สนทนาอยากที่จะพูด

            .  ต้องมีความรู้ด้านจิตวิทยาพอควร    เพื่อที่จะได้เข้าใจพฤติกรรมต่าง ๆ ของ    แต่ละบุคคล

            .  ต้องเป็นผู้มีความรู้กว้างขวางทันต่อเหตุการณ์อยู่เสมอ

            ต้องมีความประพฤติทั้งในและนอกที่ทำงาน   เพื่อสร้างความเชื่อถือและความไว้วางใจ

            .  ต้องมีใจคอกว้างขวาง โอบอ้อมอารี ยินดีที่จะช่วยเหลือผู้อื่นเมื่อได้รับทุกข์

            .  ต้องสามารถเก็บความลับของผู้อื่นได้ดี ไม่เป็นนกหลายหัว

๑๐.  ต้องมีฐานะทางสังคมมีพอสมควร   ทั้งการเงินและการงาน เพื่อเป็นที่มั่นใจว่าต้องช่วยเขาได้

๑๑.  มีความรู้หน่วยงานต่าง ๆ   ที่เกี่ยวข้องดีเพื่อจะให้เขาได้ติดต่อกับหน่วยงานต่อไปเมื่อตนไม่สามารถขจัดปัญหานั้นได้

๑๒.  ต้องมีวุฒิภาวะ  (Maturity)  ตามวัย

๑๓.  ต้องมีความพยายามเป็นพิเศษ  เพื่อติดตามผลงานของตน แต่อย่างไรก็ตาม 

ครูผู้สอน  ผู้บังคับบัญชา พ่อแม่ และผู้ปกครองนั่นเองจะเป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำได้ดีที่สุดเพราะเขาเหล่านี้อยู่ใกล้ชิด รู้จัก และคุ้นเคยกับผู้มีปัญหานั้นมากกว่าคนอื่น ๆ แต่ถ้าบุคคลดังกล่าวข้างต้นไม่สามารถให้คำปรึกษาแนะนำได้จริง ๆ  ก็เสนอแนะให้พบผู้ให้

 

๗ -

คำปรึกษาแนะนำของหน่วยงานนั้น ๆ   โดยตรงพร้อมกับส่งประวัติของเขาให้ล่วงหน้า

และพร้อมที่จะตอบคำถามถ้าผู้ให้คำปรึกษาแนะนำได้สอบถาม  เพื่อสร้างประโยชน์ร่วมกันต่อไป

          .  ผู้รับคำปรึกษาแนะนำ  (Counselee)

                 ผู้รับคำปรึกษาแนะนำ  หมายถึง นักเรียน ข้าราชการ ลูกจ้างคนงาน ตลอด     ทั้งบุคคลทั่วไปที่มีปัญหา มีความข้องคับใจ ไม่สามารถขจัดปัญหาด้วยตนเองได้ จึงต้องการคำแนะนำที่ถูกต้อง  แม้ว่าเขาเองก็รู้ว่าผู้ให้คำปรึกษาแนะนำดีอาจช่วยเขาไม่ได้ แต่ก็มั่นใจว่าเขาต้องถูกแนะนำให้ไปพบผู้ที่มีความรู้คนอื่น ๆ ที่จะช่วยเหลือได้ต่อไป

                 ปัญหาของบุคคลที่มักจะเกิดขึ้นบ่อยที่สุดกับคนทุกระดับมักจะได้แก่

                        .  ปัญหาทางอาชีพ

                        .  ปัญหาทางการศึกษา

                        .  ปัญหาทางอารมณ์ สังคม และการปรับตัวเอง

                        .  ปัญหาทางเศรษฐกิจ

                        .  ปัญหาทางครอบครัว

                        .  ปัญหาทางสุขภาพ

            ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำควรจะรู้อะไรเกี่ยวกับผู้รับคำปรึกษาแนะนำบ้าง นอกจากประวัติส่วนตัวโดยละเอียดของเขาแล้ว  จำเป็นอย่างยิ่งจะต้องรู้ถึงพฤติกรรมของเขาอีกด้วยว่าเพราะเหตุใดเขาจึงพูดอย่างนั้นแสดงออกอย่างนี้ จะตอบคำถามเหล่านี้ได้ถูกต้อง ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำจะต้องรู้จิตวิทยามากพอสมควร แต่เพื่อให้เหมาะกับเวลาของการศึกษาวิชานี้ในเวลาอันสั้น  ขอแทรกสิ่งที่จำเป็นอันควรรู้  ซึ่งเป็นแกนของวิชาจิตวิทยาอย่างหนึ่ง คือ พฤติกรรมของมนุษย์”  (Human Behavior)

            พฤติกรรมของมนุษย์ เป็นส่วนหนึ่งของวิชาจิตวิทยาที่มีความละเอียดอ่อน และยากแก่การจะศึกษาให้เข้าใจในเวลาอันน้อยนิดเช่นนี้  ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำควรจะได้มุ่งสนใจเฉพาะพฤติกรรมของมนุษย์ที่เกี่ยวข้องกับเงื่อนไขการกระทำของมนุษย์ 

๘ -

ที่ผลักดันให้บุคคลประพฤติปฏิบัติ  หรือแสดงออกไปต่าง ๆ กัน  ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำต้องตั้งคำถาม ถามตัวเองว่า ทำไมมนุษย์จึงแสดงออกเช่นนั้น และทำไมไม่เหมือนกัน

ทั้ง ๆ ที่มีปัญหาเดียวกันเป็นความผิดของเขาหรือไม่ที่ทำอย่างนั้น  มีแรงกระตุ้นอื่นใดหรือไม่

พฤติกรรมของมนุษย์

            คำจำกัดความที่พอสรุปได้อย่างใกล้เคียงก็คือ  การตอบสนองที่แต่ละบุคคลกระทำขึ้นด้วยความพอใจ เพื่อเป็นแรงผลักดันให้บรรลุถึงเป้าหมายแห่งความต้องการโดยตรง” นักจิตวิทยาเห็นด้วยกับคำกล่าวที่ว่า  ความต้องการ  (Needs)  เป็นผลที่ทำให้เกิดความพอใจแก่การแสดงออกเพื่อสนองต้องการของแต่ละคนไม่เหมือนกัน พฤติกรรมที่มนุษย์แสดงออกมาแต่ละครั้งมีเหตุและผลอยู่ทุกลักษณะของการกระทำ ตามคำจำกัดความของพฤติกรรมข้างต้นมีคำที่ต้องนำมาพิจารณาอยู่ ๒ คำ คือ แรงผลักดัน (Drive) และความต้องการ (Needs)

            .  แรงผลักดัน  (Drive)  หมายถึง แรงผลักดันให้เข้าสู่ความต้องการขั้นพื้นฐาน

            .  ความต้องการ  (Needs)  หมายถึง ความต้องการที่มีความจำเป็นต่อชีวิตที่

ทุกคนต้องการ และทุกคนจะปฏิเสธไม่ได้ เราสามารถแยกความต้องการออกได้

๒ ประเภทใหญ่ ๆ  คือ.-

                        .  ความต้องการทางกาย  (Physical Needs)

                        .  ความต้องการทางจิตใจ (Psychological Needs)

            .  ความต้องการทางกาย

                ความต้องการอันแรกของมนุษย์ที่ทุกผู้ทุกคนจะขาดเสียไม่ได้  หากแต่จำเป็นต่อเขามากน้อยเพียงไรเท่านั้นได้แก่ ความกระหาย ความหิว ต้องการที่พักอาศัย ต้องการขจัดสิ่งที่ไม่ต้องการออก  ต้องการกิจกรรม   ต้องการทางเพศ  และต้องการมีสุขภาพดี เป็นต้น

 

         

๙ -  

          .  ความต้องการทางจิตใจ

              นอกจากมนุษย์จะมีความต้องการทางกายแล้ว  ความต้องการที่สำคัญอีกอย่างคือ ความต้องการทางจิต อันได้แก่ ความต้องการความมั่นคงแห่งชีวิต  ต้องการเป็นที่รู้จักของคนทั่วไป  ต้องการความรักและความอบอุ่น  ต้องการเป็นเจ้าของและมีส่วนร่วม ต้องการเป็นหนึ่งในตัวเอง  ต้องการความเป็นอิสระ  และความต้องการความสำเร็จความสมหวัง เป็นต้น

              เนื่องจากมนุษย์มีความต้องการทั้งทางกายและทางใจดังกล่าว ซึ่งมนุษย์ทุกคนจะขาดไม่ได้  แต่ถ้าหากเขาขาดไป คือไม่ได้มาซึ่งความต้องการนั้น  จะก่อให้เกิดความข้องคับใ