ปัญหาแรงงานเด็ก         
            เด็กคือบุคคลที่ยังไม่เป็นผู้ใหญ่เต็มที่ ดังนั้น เด็กจึงไม่ใช่ผู้ใหญ่ตัวเล็กๆ แต่เด็กคือบุคคลที่อยู่ในช่วงของการเจริญเติบโตไปสู่สภาพการเป็นผู้ใหญ่ เต็มตัว ดังนั้น ช่วงที่อยู่ในวัยเด็ก บุคคลควรได้รับการพัฒนาทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมอย่างเหมาะสม จึงจะเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ สมบูรณ์ทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมได้
  อย่างไรก็ตามพบว่า มีเด็กในโลกอีก จำนวนมากที่ต้องทำงาน จะเป็นด้วยปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาสังคม หรือปัญหาอื่นๆ ร่วม ด้วย ทำให้เด็กเหล่านั้นเสียโอกาสทางการศึกษา ขาดโอกาสในการ ที่จะพัฒนาตนเองไปสู่การเป็นผู้ใหญ่ ที่มีคุณภาพชีวิต ที่ดี ใน อนาคต และที่สำคัญคือ ได้รับผลกระทบต่อสุขภาพและพัฒนาการตามวัย ซึ่งเป็นผลเสียทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ต่อชีวิตข้างหน้าด้วยpic
             การใช้แรงงานเด็ก(องค์การแรงงานระหว่างประเทศได้กำหนดห้ามจ้างแรงงานเด็กที่มีอายุ ต่ำกว่า 15 ปี แต่อนุโลมให้จ้างแรงงานเด็กอายุ 13-14 ได้ในกรณีงานเบาที่ไม่อันตราย และไม่เป็นอุปสรรคต่อการเล่าเรียนของเด็ก )กลายเป็นปัญหาแรงงานที่สังคมไม่พึงปรารถนา ด้วยเหตุผลหลายๆประการ เช่น ปัญหาด้านมนุษยธรรมนั้น คือ เด็กยังมีความสามารถในการพึ่งพาตนเองได้ต่ำ มีสภาพ ร่างกายและจิตใจที่อ่อนแอ เมื่อมาทำงานโดยใช้แรงงาน มักจะถูกนายจ้างข่มเหงรังแก เอาเปรียบต่างๆนานา เพราะเด็กไม่สามารถที่จะคุ้มครองตนเองได้ นายจ้างจึงมักจะให้เด็กทำงานหนักเกินไป มีชั่วโมงการทำงานที่สูง แต่ได้ค่าจ้างที่ต่ำ ด้วยเหตุผลจากความเป็นเด็กนั่นเอง  อีกปัญหาหนึ่งที่น่าเป็นห่วงก็ คือ ปัญหาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ในวัยเด็กที่ยังใช้วัยที่ต้องทำงาน ควรได้รับการศึกษา   ควรอยู่ในโรงเรียน เพื่อพัฒนาทางด้านความรู้และสติปัญญา แต่หากเด็กเหล่านี้ที่ควรอยู่ในโรงเรียนเพื่อที่จำได้รับการศึกษา กลับต้องออกมาทำงานใช้แรงงาน อาจจะเป็นเพราะสภาพทางเศรษฐกิจของครอบครัว หรือเหตุผล อื่นๆ  แต่การไม่เรียนหนังสือแล้วทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งจะเป็นงานประเภทที่ไร้ฝีมือ เป็นงานที่หนัก จำเจ และซ้ำซาก อีกทั้งยังได้รับค่าตอบแทนต่ำ การใช้แรงงานเด็กจึงไม่ควรมีการเกิดขึ้นในสังคมไทย แต่ หากทุกๆฝ่ายไม่ร่วมมือร่วมใจกัน คิดแต่จะเอาผลประโยชน์ เพราะการจ้างเด็กมาทำงาน จะจ่ายค่าจ้างที่ถูกกว่าผู้ใหญ่ ทำให้ นายจ้างได้กำไรมากขึ้น หลายๆโรงงาน หรือ สถานประกอบการที่ต้องใช้แรงงานเป็นหลัก จึงเลือกที่จะใช้แรงงานเด็ก  แต่การที่เด็กในวัยเรียนไม่ได้รับการศึกษา ก็จำทำให้เด็กขาดการพัฒนาทางด้านสติปัญญา และด้วยสภาพการทำงานที่ไม่ถูกสุขลักษณะ  อาจจะทำให้เด็ก มีพัฒนาทางร่างกายที่ไม่ปกติ เช่น ใช้เวลานั่งทำงานมากเกินไป จนขาลีบ ทานอาหารไม่ถูกหลักโภชนาการ ไม่ตรงเวลา หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ เมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่ก็จะทำให้เป็นแรงงานที่ด้อยคุณภาพ  หากเป็นเช่นนี้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน   ประเทศของเราก็จะขาดบุคลากรที่มีประสิทธิภาพ

pic
                ในด้านบริบททางเศรษฐกิจ ที่เอื้อให้เกิดการใช้แรงงานเด็ก เกิดจากการพัฒนาเศรษฐกิจที่ผ่านมา มุ่งเน้นภาคอุตสาหกรรม มากเกินไปและปัญหาความยากจน ทำให้ชาวบ้าน ละทิ้งถิ่นฐานอพยพเข้ามาทำงานในจังหวัด หรือเข้าเมืองมาทำงานในภาคอุตสาหกรรม    สาเหตุที่ทำให้เด็กต้องมาทำงาน รับจ้าง เกิดการแรงกดดันทางเศรษฐกิจ ที่ครอบครัวอาจยากจน เมื่อตามพ่อแม่เข้ามาทำงานในเมือง ค่าใช่จ่ายที่สูงขึ้น ทำให้ พ่อ แม่ ไม่สามารถส่งเสียลูกหลานเรียนหนังสือได้ ทำให้จำเป็นต้องให้ลูกหลาน ทำงานเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระ  ลักษณะของงานส่วนมากที่ใช้แรงงานเด็ก เป็นอุตสาหกรรมที่ไร้ฝีมือ บางงานอาจมีสภาพสกปรก แต่ก็มีงานที่เป็นการใช้กำลังแบกหามที่ไม่หนักมากนัก และ อุตสาหกรรมเบา เช่นผลิตสินค้า อุปโภค บริโภค สำเร็จรูป เหตุที่แรงงานเด็กนั้น มีลักษณะที่พึงประสงค์ ต่อนายจ้างนั้น มี หลายประการ เช่น ปกครองง่าย มีแนวโน้มเชื่อฟังผู้ใหญ่ หากดื้อสามารถลงโทษได้ เด็กจะรู้สึกต่อนายจ้างในฐานะผู้มีพระคุณ ขาดความคิดเกี่ยวกับการรวมตัวการเรียกร้อง หรือนัดหยุดงาน ที่สำคัญ คือ ค่าจ้างต่ำ

             กล่าวโดยสรุปก็คือ มีทางโน้มที่การมีแรงงานเด็กจะกระทำให้เกิดการใช้แรงงานเด็กขึ้นมาเอง และทำให้มันดำรงอยู่เอง ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจหรือทางวัตรปฏิบัติทางสังคมก็ตาม อย่างไรก็ดี ในมุมกลับกันหากสามารถกำจัดการใช้แรงงานเด็กให้หมดไปได้แล้ว ก็มีทางโน้มที่สถานการณ์ไม่มีการใช้แรงงานเด็กเช่นนี้ จะดำรงอยู่ต่อไปเช่นเดียวกัน pic
           จากการศึกษาข้างต้น จึงพอได้หนทางในการแก้ไขปัญหาการใช้แรงงานเด็ก ซึ่งได้แก่
(ก) ควบคุมการใช้แรงงานเด็กให้อยู่ในขอบเขตหนึ่ง เพราะการทำงานของเด็กอาจเป็นหนทางเดียวไปสู่การไปโรงเรียนหรือความอยู่รอด (ข) พยายามลดจำนวนของแรงงานเด็กพร้อมกับเพิ่มค่าแรงของผู้ใหญ่เพื่อช่วยพยุงฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัว (ค) ลดความจำเป็นในการส่งลูกเข้าทำ งานด้วยการพยายามกำจัดความยากจนและช่วยเหลือครอบครัวยากจนในระยะสั้น เพื่อไม่ให้เริ่มวงจรของการใช้แรงงานเด็ก (ง) ออกกฎหมายห้ามใช้แรงงานเด็กอย่างเป็นขั้นเป็นตอน
              หัวใจสำคัญของการแก้ไขปัญหาแรงงานเด็ก คือ การค้นหาความรู้เป็นอาวุธ ซึ่งสรุปได้ว่าต้องแก้ไขด้วยการทำลายเงื่อนไขของการส่งลูกเข้าตลาดแรงงานแต่ยังเด็ก ซึ่งนั่นก็คือการช่วยเหลือฐานะทางเศรษฐกิจของพ่อแม่เป็นเบื้องต้น เพื่อไม่ให้วงจรของแรง งานเด็กทำงาน


อ้างอิง: กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน.2544.แรงงานหญิงและเด็ก.
                               กรุงเทพฯ.
สมศักดิ์ สามัคคีธรรม.2539.ปัญหาของแรงงาน.กรุงเทพฯ:มายด์ พับบิสซิ่ง.
www.phrathai.net/article/detail.php
(18/750)
www.iamchild.org (18/7/50)