ตระกร้าจักรสาน

ประวัติความเป็นมาของเครื่องจักสาน ตำบลมหาสอน
ขั้นตอนการทำ
1.)วัดขนาดไม้หวาย คือ 25 นิ้วสำหรับตรงฐานของตะกร้า
32 นิ้วสำหรับปากของตะกร้า 26 นิ้วสำหรับหูหิ้วของตะกร้า 2 ชิ้น สำหรับสายคาดตามขนาดของตะกร้า
2.)ตัดไม้ไผ่เหลาให้กลม ตัดด้วยเลือดไม้ขนาด 2.5 นิ้ว 24 อัน

 3.)นำไม้หวายของฐ่านตะกร้ามาขดเป็นวงลีแล้วตอกตะปู เพื่อยืดติดกัน
สำหรับไม้หวายที่ตรงปากทำเหมือนเช่นเดียวกักตรงฐาน

 4.)นำไม้ไผ่เหลาเรียบร้อยแล้วมาตอกติดกัน ระหว่างฐาน กับ ปากของตะกร้า


  5.)นำสายคาด 2 สายที่เป็นไม้หวายมาพันตรงกลาง
ระหว่าง ฐาน กับ ปากแล้วตอกตะปู

  6.)นำหูไม้หวายที่เหลาเรียบร้อยแล้วมาติดข้างตรงกัน
ข้ามกันของตะกร้าตอกตะปูให้เรียบร้อย

  7.)นำตะกร้าที่ได้ทาสีแล้วตากให้แห้ง

  8.)นำมาตกแต่งด้วยการพันด้วยเปลือกไม้หวาย
ตรงสายคาดและหูหิ้วให้สวยงามเป็นอันเสร็จ

                                           
                                      

 เครื่องจักสาน เป็นงานศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านของไทยที่มีมาช้านานและผลิตกันทุกภาค ภาคของประเทศไทย ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นเป็นวัตถุดิบในการผลิต เช่น หวาย ไม้ไผ่ ย่านลิเพา กระจูด กก ฯลฯ เมื่อนำมาผลิตเป็นเครื่องมือใช้ในชีวิตประจำวัน โดยสนองความต้องการประโยชน์ใช้สอยพื้นฐานเป็นสำคัญ เครื่องจักสานจึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็น และมีความสำพันธ์อย่าง ใกล้ชิดกับวิถีของคน ไทยจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านที่มีการสร้างสรรค์ และ สืบทอดต่อเนื่องกันมาแต่อดีต นับตั้งแต่การออกแบบลวดลาย รูปทรง โครงสร้าง ตลอดจนการเลือกใช้วัสดุพื้นบ้านได้อย่างเหมาะสมตามคตินิยมท้องถิ่นนั้นๆ ทำให้เครื่องจักสานพื้นบ้านของไทยมีเอกลักษณ์ เฉพาะงานแตกต่างกันไป

เครื่องจักสาน ทำจากวัสดุที่เปื่อยสลายและผุพังได้ง่ายจึงไม่สามารถกำหนดอายุได้แน่นอน แม้หลักฐานที่หลงเหลืออยู่จะพบน้อยกว่าเครื่องปั้นดินเผา แต่มีการทำเครื่องจักสานมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ โดยพบหลักฐานทางโบราณคดีที่เกี่ยวเนื่อง คือ ได้พบเครื่องปั้นดินเผาสมัยใหม่ ลักษณะรูปทรงคล้ายเครื่องจักสานรูปสี่เหลี่ยมปากรูปกลมลวดลายด้านข้างมีลักษณะคล้ายคลึงกับลวดลายเครื่องจักสาน ทำขึ้นด้วยวิธียาดินเหนียวภายนภาชนะเครื่องจักสานให้หนาพอแล้วนำมาเผาเมื่อเผาเสร็จแล้ว ภาชนะจักสานจะถูกเผาไหม้หายไปเหลือแต่ภาชนะดินเผาที่มีลวดลายจักรสานปรากฏอยู่ที่พื้นผิว

                                                          

 

เครื่องจักสาน เป็นการงานช่างฝีมือพื้นบ้านของชาวบ้านตำบลมหาสอน อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี เกิดขึ้นประมาณ ปี พ.ศ. 2495 โดย คือคุณป้าโถม ศรีวิฑรูย์ เป็นผู้ถ่ายทอดให้แก่
นางชะลอ ทนทองคำ เมื่อนางชลอ ทนทองคำ ได้รับการถ่ายทอดตั้งแต่สมัยเด็ก ก็ได้ฝึกการทำตะกร้าหวายจนมีความชำนาญ จึงได้ถ่ายทอดต่อให้กับลูก หลาน และผู้สนใจในหมู่บ้าน ต่อมาจึงร่วมกันคิดจัดตั้งกลุ่มสหกรณ์ขึ้น ชื่อกลุ่มจักสานตะกร้าหวายลายวิจิตร ตั้งอยู่ ณ บ้านเลขที่ 15 หมู่ที่ 6 ตำบลมหาสอน อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี และนางชะลอ ทนทองคำ เป็นประธานกลุ่ม ผลิตผลงานเป็นที่รู้จักของคนทั่วไปจนได้รับคัดสรรให้เป็นสุดยอดหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ไทย ระดับ 4 ดาว OTOP เมื่อปี พ.ศ ๒๕๔๖ และได้รับ ระดับ 5 ดาว เมื่อปี พ.ศ. 2549
ตะกร้าหวายลายวิจิตร บ้านขอม ตำบลมหาสอน อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี เป็นผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาจากชาวบ้านตำบลมหาสอนที่เสี่ยงต่อการสูญหาย หรืออาจสูญหาย ได้