พระมหาวันชัย ฉายา ปุญญาวฑฒโน 

สังฆคุณ คือ คุณของพระสงฆ์ 

สงฆ์มี 2 อย่าง คือ

1. สมมติสงฆ์ คือ พรสงฆ์ที่ยังไม่ได้บรรลุนิติภาวะ

2. อริยสงฆ์ คือ พระสงฆ์ที่ได้บรรลุธรรมตั้งแต่ชั้นโสดาบันขึ้นไป 

เหตุ  ปฏิบัติดี

ความดีที่เป็นเหตุ

ปฏิบัติดี คือ ประพฤติตามแนวทางมรรคมีองค์ 8

ปฏิบัติตน คือ เป็นผู้ตรงไปตรงมา

ปฏิบัติธรรม คือ เป็นผู้ปฏิบัติถูกทาง เพื่อพ้นทุก

ปฏิบัติ คือ เป็นผู้ควรแก่การยกย่อง นับถือ

พระมหาชนกชาดก

http://learners.in.th/file/bowkung/maha_mekaoombu.jpg
 ในสมัยหนึ่งพระพุทธเจ้าประทับอยู่วัดพระเชตวัน เมืองสาวัตถีทรงปรารภมหาภิเนกขัมมบารมีของพระองค์ ได้ตรัสอดีตนิทานมาสาทว่า กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีพระราชานามว่าพระมหาชนก ผู้ครองเมืองมิถิลาแคว้นวิเทหะ มีพระโอรส 2 พระองค์ คือ พระอริฏฐชนก ผู้พี่และพระโปลชนกผู้น้อง ต่อมาเมื่อพระมหาชนกสวรรคตแล้วพระอริฏฐชนกขึ้นครองราชย์แทนและทรงแต่งตั้งพระโปลชนกเป็นพระอุปราชในสมัยนั้นพระโพธิ์สัตว์กำเนิดในครรภ์ของพระเทวีเพราะทรงเชื่อในคำของอำมาตย์ผู้ใกล้ชิดพระอริฏฐชนกจึงจับพระโปลชนกขังไว้ด้วยเกรงจะชิงบัลลังก์ ต่อมาพระโปลชนกหนีออกไปได้จึงรวบรวมกำลังพลยกทัพมาชิงบัลลังก์คืน ในขณะที่เกิดภัยสงครามชิงราชบัลลังก์กัน พระเทวีปลอมพระองค์เป็นคนสามัญเสด็จหนีออกจากพระนครได้ทันเวลาก่อนที่พระเจ้าโปลชนกจะยกทัพเข้ายึดพระนครพระอินทร์ได้จำแลงเพศเป็นคนขับเกวียน
นำส่งเสด็จพระนางจนถึงเมืองกาลจัมปากะภายในวันเดียว พระนางเข้าพักที่ศาลาริมทางแห่งหนึ่ง ขณะนั้นอาจารย์ทิศาปาโมกข์พร้อมกับศิษย์ 500 คน เดินทางมาพบเข้าเกิดความเมตตาสงสารจึงรับพระนางไว้เป็นน้องสาวแล้วพาไปอยู่กับครอบครัวตน ต่อมาไม่นานพระนางก้ประสูติพระโอรสทรงระลึกถึงความหลังจึงนำชื่อพระนามของพระเจ้าปู่มาตั้งให้พระโอรสว่า พระมหาชนก มหาชนกกุมารเจริญวัยแล้วได้ไปเล่นกับเด็กอื่น ๆ เมื่อคราวทะเลาะกันกับเด็กเหล่านั้นก็ถูกเรียกว่า เจ้าลูกกำพร้า ทำให้พระองค์ทูลถามเรื่องชาติกำเนิดกับพระมารดาอยู่เนืองๆ เมื่อพระมารดาไม่บอก จึงคิดอุบายโดยทูลขอเสวยน้ำนมแล้วกัดเต้านมพระมารดาไว้แน่นพร้อมทั้งขอให้พระมารดาบอกความจริงเกี่ยวกับชาติกำเนิดของพระองค์ ในที่สุดพระมารดาก็บอกความจริงให้ทรงทราบ

เมื่อพระองค์ทรงทราบความจริงแล้ว จึงคิดจะไปแย่งชิงราชสมบัติอันเป็นของพระบิดาคืนมาให้ได้ เพื่อแก้แค้นให้พระบิดา จากนั้นจึงทรงตั้งพระทัยศึกษาศิลปวิทยาทุกอย่างที่จะทำให้งานของพระองค์สำเร็จภายภาคหน้า พระองค์ได้ศึกษาจบเมื่อพระชนม์มายุได้ 16 พรรษา เมื่อศึกษาศิลปวิทยาจบแล้ว พระมหาชนกมีพระประสงค์จะแสวงหาทรัพย์เพื่อเป็นกำลังในการชิงเอาราชสมบัติ และคิดจะขึ้นเรือสำเภาไปแสวงหาโชคทางสุวรรณภูมิ จึงเข้าไปปรึกษาพระมารดาแต่ถูกห้ามไว้เพราะเห็นว่าการเดินทางออกทะเลนั้นมีอันตรายมาก แต่ในที่สุดพระมารดาก็มิอาจห้ามความตั้งใจจริงของพระโอรสได้ จึงประทานทูนทรัพย์สำหรับขายให้แก่พระราชกุมาร พระมหาชนกได้จัดซื้อสินค้าต่างๆ ลงเรือบรรทุกเรือออกไปค้าขายทางทะเลพร้อมกับพ่อค้าประมาณ ้ 700 คน

http://learners.in.th/file/bowkung/maha_pune.jpg
ในวันเดียวกันนั้นที่เมือง มิถิลา พระเจ้าโปลชนกก็ประชวรหนัก จนไม่สามารถเสด็จลุกขึ้นจากพระแท่นบรรทมได้เมื่อเรือออกแล่นผ่านคาบสมุทรไปได้เพียง 3 วัน ก็พบกับพายุร้ายพัดโหมกระหน่ำจนกระดานเรือแตกน้ำทะลักเข้าท้องเรือสุดจะแก้ไขได้ ขณะที่เรือกำลังจะอัปปางลงพวกพ่อค้าอื่น ๆ ต่างตกใจกลัวตายพากันร้องไห้คร่ำครวญ พากับาวงสรวงเทพดาวิงวอนให้ช่วยเหลือ ฝ่ายพระมหาชนกหาได้หวั่นพระทัยท้อแท้ กลัวตายไม่ รีบเสวยอาหารให้อิ่มท้องแล้วเอาผ้าเนื้อเกลี้ยง 2 ผืน ชุบน้ำมันแล้วทรงนุ่งผืนหนึ่ง คาดเอวผืนหนึ่งจากนั้นก็ปีนป่ายขึ้นไปบนเสากระโดงเรือ กำหนดทิศทางอันเป็นที่ตั้งของเมืองมิถิลา แล้วกระโดดจากเสากระโดงเรือไปตกไกลจากเรือที่อัปปาง พ้นจากพวกปลาร้าย เช่น ปลาฉลาม เป็นต้น ที่เข้ามากินคนในเรือ ส่วนพ่อค้าคนอื่นๆ ต่างก็จมน้ำตายเป็นอาหารของปลาร้ายในทะเลบริเวณนั้น ในวันเดียวกันนั่นเองที่เมืองมิถิลา พระเจ้าโปลชนกได้เสด็จสวรรคต

พระมหาชนกทรงว่ายน้ำในมหาสมุทรได้ 7 วัน ก็เป็นวันอุโบสถพอดี พระองค์จึงสมทานอุโบสถศีล วันนั้นนางมณีเมขลาได้เหาะมาเที่ยวตรวจดูเหตุการณ์ในทะเล เมื่อพบกับพระมหาชนกกำลังว่ายน้ำในทะเลอยู่ ทั้งที่จุกหมายยังอยู่ไกลแสนไกลจึงถามถึงสาเหตุที่ทำเช่นนั้น พระมหาชนกจึงชี้แจงว่า เป็นคนควรพยายามจนกว่าจะประสบความสำเร็จ แม้จะมีอุปสรรคยิ่งใหญ่เพียงใดก็ต้องพยายาม ผู้ที่พยายามอย่างเต็มที่แล้วบัณฑิตย่อมไม่ติเตียน พระองค์เชื่อมั่นว่าความพยายามย่อมไม่ไร้ผล เมื่อนางมณีเมขลาได้ฟังดังนั้นแล้วก็ให้ปลื้มปิติเป็นยิ่งนัก ครั้นทราบจุดมุ่งหมายของพระมหาชนกแล้ว ก็อุ้มพระมหาชนกเหาะมุ่งหน้าสู่เมืองมิถิลา พระมหาชนกเหนื่อยล้ามาตลอด 7 วัน จึงม่อยหลับไปในอ้อมแขนของนางมณีเมขลา

http://learners.in.th/file/bowkung/maha_mekaoombu.jpg

 

ครั้นถึงเมืองมิถิลาแล้วนางมณีเมขลาก็วางพระมหาชนกลงบนพระแท่นหินในสวนมะม่วงแห่งหนึ่งมอบหมายให้เทวดาที่เป็นเจ้าที่แห่งนั้นดูแลพระมหาชนก
จนกว่าจะตื่นแล้วก็เหาะกลับวิมานของตน ฝ่ายพระเจ้าโปลชนกมีพระธิดาเพียงองค์เดียว พระนามว่า สีวลี ก่อนที่พระองค์จะสวรรคตได้ทรงกำหนดชายผู้ที่จะมาเป็นพระสวามีของพระธิดา ซึ่งได้เป็นผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ต่อไป ต้องมีคุณสมบัติ 4 ประการ คือ

1. สามารถทำให้พระธิดาพอพระทัย

2. รู้จักหัวนอนแห่งบัลลังก์ 4 เหลี่ยม

3. สามารถยกธนูที่หนักขนาดต้องอาศัยคนธรรมดาถึงพันคนจึงยกขึ้นได้

4. สามารถชี้ขุมทรัพย์ใหญ่ 16 แห่งได้