วิธีทับศัพท์ภาษาอังกฤษ

๑.การเขียนคำทับศัพท์ตามระบบของาชบัณฑิตยสถาน

        ๑.) การทับศัพท์ให้ถอดอักษรในภาษาเดิม พอควรแก่การแสดงที่มาของรูปศัพท์ และให้เขียนในรูปที่อ่านได้สะดวกในภาษาไทย

๒.) การวางหลักเกณฑ์ ได้แยกกำหนดหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาต่าง ๆ แต่ละภาษาไป

๓.) คำทับศัพท์ที่ใช้กันมานานจนถือเป็นภาษาไทย และปรากฏใน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน แล้ว ให้ใช้ต่อไปตามเดิม

๔.) คำวิสามานยนามที่ใช้กันมานานแล้ว อาจใช้ต่อไปตามเดิม

๕.) ศัพท์วิชาการซึ่งใช้เฉพาะกลุ่ม ไม่ใช่ศัพท์ทั่วไป อาจเพิ่มเติมหลักเกณฑ์ขึ้นตามความจำเป็น

๒. หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาอังกฤษ

                ๑.) สระ ให้ถอดตามการออกเสียงในพจนานุกรมภาษาอังกฤษ โดยเทียบเสียงสระภาษาไทยตามตารางเทียบเสียงสระภาษาอังกฤษ

                ๒.) พยัญชนะ ให้ถอดเป็นพยัญชนะภาษาไทยตามหลักเกณฑ์ในตารางเทียบพยัญชนะภาษาอังกฤษ

                ๓.) การใช้เครื่องหมายทัณฑฆาต

                - พยัญชนะตัวที่ไม่ออกเสียงในภาษาไทย ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตกำกับไว้ เช่น

                                Horn                      =             ฮอร์น

                                Windsor                =             วินด์เซอร์

- คำหรือพยางค์ที่ตัวสะกดมีพยัญชนะตามมาหลายตัว ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาต ไว้บนพยัญชนะที่ไม่ออกเสียงตัวสุดท้าย แต่พียงแห่งเดียว เช่น

                Okhotsk                                =             โอค็อตสก์

                Barents                  =             แบเร็นตส์

- คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะไม่ออกเสียงอยู่หน้าตัวสะกด ที่ยังมีพยัญชนะตามหลังมาอีก ให้ตัดพยัญชนะที่อยู่หน้าตัวสะกดออก และใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น

                World                    =             เวิลด์

                Quartz                   =             ควอตซ์

                Johns                      =             จอนส์

                First                       =             เฟิสต์

๔.) การใช้ไม้ไต่คู้ ควรใช้ในกรณีต่อไปนี้

- เพื่อให้เห็นแตกต่างจากคำไทย เช่น

                Log                        =             ล็อก

- เพื่อช่วยให้ผู้อ่านแยกพยางค์ได้ถูกต้อง เช่น

                Okhotsk                                =             โอค็อตสก์

๕.) การใช้เครื่องหมายวรรณยุกต์ การเขียนคำทับศัพท์ไม่ต้องใส่เครื่องหมายวรรณยุกต์ ยกเว้นในกรณีที่คำนั้นมีเสียงซ้ำกับคำไทย จนทำให้เกิดความสับสนอาจใส่เครื่องหมายวรรณยุกต์ได้ เช่น

                Coke                      =             โค้ก

                Coma                     =             โคม่า

                ๖.) พยัญชนะซ้อน (Double letter) คำที่มีพยัญชนะซ้อนเป้นตัวสะกดถ้าเป้นคำศัพท์ทั่วไป ให้ตัดออกหนึ่งตัว เช่น

                                Football                                =             ฟุตบอล

                แต่ถ้าเป็นศัพท์ทางวิชาการหรือวิสามานยนามให้เก็บไว้ทั้ง ๒ ตัว โดยใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้ที่ตัวท้าย เช่น

                                Cell                        =             เซลล์

                                James Watt           =             เจมส์ วัตต์

                ถ้าพยัญชนะซ้อนอยู่กลางศัพท์ให้ถือว่า พยัญชนะซ้อนตัวแรก เป็นตัวสะกดของพยางค์หน้า และพยัญชนะซ้อนตัวหลัง เป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป ฉะนั้น การใช้พยัญชนะตัวสะกดและพยัญชนะต้น จะต่างกันตามหลักเกณฑ์การเทียบพยัญชนะ ในตารางข้างท้าย เช่น

                                Pattern                   =             แพตเทิร์น

                                Missouri                =             มิสซูรี

                                Broccoli                =             บรอกโคลี

                ๗.) คำที่ตัวสะกดของพยางค์หน้าออกเสียงเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ตัวต่อไปด้วย ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้

                - ถ้าสระของพยางค์หน้าเป็นสระอะ ซึ่งเมื่อทับศัพท์ต้องใช้ศัพท์ต้องใช้รูปไม้หันอากาศ ให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกด ของพยางค์หน้าเข้าอีกตัวหนึ่งเพื่อเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป เช่น

                                Couple                   =             คัปเปิล

                                Double                  =             ดับเบิล                  

                - ถ้าสระของพยางค์หน้าเป้นสระอื่นที่ไม่ใช่สระอะ ให้ทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษโดยไม่ต้องซ้อนพยัญชนะ เช่น

                                California             =             แคลิฟอร์เนีย

                                General                 =             เจเนอรัล

                - ถ้าเป็นคำที่เกิดจากการเติมปัจจัย เช่น -er, -ing, -ic, -y และการทับศัพท์ตามรูปพยัญชนะภาษาอังกฤษดังข้อที่ผ่านมา อาจทำให้ออกเสียงผิดไปจากเดิมมากนัก ให้ซ้อนพยัญชนะตัวสะกดของพยางค์ต้นอีกหนึ่งเพื่อให้เห็นเค้าเดิม เช่น

                                Sweater                 =             สเวตเตอร์

                                Booking                =             บุกกิง

                                Snoopy                  =             สนูปปี

                ๘.) คำที่ประสมที่มีเครื่องหมายยัติภังค์ (Hyphen) ให้ทับศัพท์โดยเขียนติดต่อกันไป เช่น

                                Cross                      =             ครอสสติตช์

                ยกเว้นในกรณีที่เป็นศัพท์ทางวิชาการหรือวิสามานยนาม เช่น

                                Cobalt-60             =             โคบอลต์-60

                                McGraw-Hill       =             แมกกรอว์-ฮิลล์

                ๙.) คำประสมซึ่งในภาษาอังกฤษเขียนแยกกัน เมื่อทับศัพท์ให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องแยกคำตามภาษาเดิม เช่น

                                Calcium carbonate             =             แคลเซียมคาร์บอเนต

                                Night club                            =             ไนต์คลับ

                                New Guinea                         =             นิวกินี

                ๑๐.) คำคุณศัพท์ที่มาจากคำนาม ซึ่งปัญหาว่าจะทับศัพท์ในรูปคำนามหรือคำคุณศัพท์ ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้

                - ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายเหมือนคำนาม หรือหมายความว่า “เป็นของ” หรือ “เป็นเรื่องของ” คำนามนั้นให้ทับศัพท์ในรูปคำนาม เช่น

                                Hyperbolic curve               =             ส่วนโค้งไฮเพอร์โบลา

                                Electronic                            =             ประจุอิเล็กตรอน

                                Focal length                         =             ความยาวโฟกัส

                - ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายว่า “เกี่ยวข้องกับ” หรือ “เกี่ยวเนื่องจาก” คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามโดยใช้ คำประกอบ เชิงแบบ อย่าง ชนิด ระบบ ฯลฯ แล้วแต่ความหมาย เช่น

                                Atomic absorption             =             การดูดกลืนโดยอะตอม

                                Electronic power conversion          =             การแปลงผันกำลังเชิงอิเล็กทรอนิกส์

                - ในกรณีที่การทับศัพท์ในรูปคำนามตามสองข้อข้างต้น ทำให้เกิดความหมายกำกวมหรือคลาดเคลื่อน ให้ทับศัพท์ในรูปคำคุณศัพท์ เช่น

                                Sulpuric acid                       =             กรดซัลฟิวริก

                                Feudal system                     =             ระบบฟิวดัล

                                Metric system                      =             ระบบเมตริก

                                Hyperbolic function          =             ฟังก์ชันไฮเพอร์โบลิก

                ๑๑.) คำคุณศัพท์ที่มาจากชื่อบุคคล ให้ทับศัพท์ตามชื่อของบุคคลนั้นๆ โดยใช้คำประกอบ ของ แบบ ระบบ ฯลฯ แล้วแต่ความหมาย เช่น

                                Euclidean geometry          =             เรขาคณิตระบบยุคลิด

                                Eulerian function               =             ฟังก์ชันแบบออยเลอร์

                                Napierian logarihm           =             ลอการิทึมแบบเนเปียร์

                ยกเว้นในกรณีที่คำคุณศัพท์ที่มาจากชื่อบุคคลเป็นชื่อบุคคล เป็นชื่อเฉพาะที่เป้นที่รู้จักกันทั่วไปในแต่ละวงการ ซึ่งอาจสังเกตได้จากการที่ในภาษาอังกฤษไม่ได้ใช้ตัวอักษรใหญ่ขึ้นต้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำคุณศัพท์ เช่น

                                Abelin group                       =             กลุ่มอาบีเลียน

                ๑๒.) คำคุณศัพท์เกี่ยวกับชนต่างๆ ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามที่เป็นชื่อประเทศ เช่น

                                Swedish people                   =             คนสวีเดน

                                Hungarian dance                                =             ระบำฮังการี

                ยกเว้นชื่อที่เคยใช้มานานแล้ว ได้แก่

                                ประเทศเยอรมนี ใช้ว่า...เยอรมัน เช่น ภาษาเยอรมัน

                                ประเทศไอร์แลนด์ ใช้ว่า...ไอริช เช่น ชาวไอริช

                                ประเทศเนเธอร์แลนด์ ใช้ว่า...ฮอลันดา เช่น ชาวฮอลันดา หรือ ดัตช์ เช่น ภาษาดัตช์

                                ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ใช้ว่า...สวิส เช่น ผ้าสวิส

                                สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ ใช้ว่า...อังกฤษ เช่น คนอังกฤษ

                                สหรัฐอเมริกา ใช้ว่า...อเมริกัน เช่นรถอเมริกัน

                                สำหรับสหภาพโซเวียต ซึ่งในภาษาอังกฤษใช้คำคุณศัพท์ ๒ คำ คือ Soviet และ Russian ใช้ว่า...โซเวียด และ รัสเซีย เช่น

                                Soviet Style (of architecture)         =             (สถาปัตยกรรม) แบบโซเวียต

                                Russian food                                        =             อาหารรัสเซีย

                ๑๓.) การวางตำแหน่งคำคุณศัพท์ในคำทับศัพท์ ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้

                - คำคุณศัพท์ที่ประกอบคำนามที่เป็นภาษาไทย หรือเป้นคำทับศัพท์ แต่ได้ใช้ในภาษาไทยมาจนถือเป้นคำไทยแล้ว ให้วางคำคุณศัพท์ไว้หลังคำนาม เช่น

                                Cosmic ray                           =             รังสีคอสมิก

                                Gross ton                              =             ต้นกรอส

                - ถ้าทั้งคำคุณศัพท์และคำนามเป็นคำทับศัพท์ที่ยังไม่ถือเป็นคำไทย ให้ทับศัพท์เดิม เช่น

                                Arctic Circle                        =             อาร์กติกเซอร์เคิล

                                Adrenal cortex                    =             อะดรีนัลคอร์เทกซ์

                - ถ้าต้องการเน้นว่าคำนามนั้นเป็นสิ่งที่มีหลายชนิดและคำคุณศัพท์ที่ประกอบเป้นชนิดหนึ่งของคำนามนั้น อาจทับศัพท์โดยใช้คำประกอบ แบบ ชนิด ระบบ ฯลฯ มาแทรกไว้ระหว่าง คำนามกับคำคุณศัพท์ เช่น

                                Normal matrix                    =             เมทริกซ์แบบนอร์แมล

                                Themoseting plastic          =             พลาสติกชนิดเทอร์โมเซตติง

                ๑๔.) คำย่อ ให้เขียนชื่อตัวอักษรนั้นๆ ลงเป็นภาษาไทย ดังนี้

                                A = เอ                                   B = บี                                     C = ซี                                    

D = ดี                                     E = อี                                     F = เอฟ

G = จี                                     H = เอช                                                I = ไอ                                   

J = เจ                                     K = เค                                   L = แอล

M = เอ็ม                                N = เอ็น                                                O = โอ

P = พี                                     Q = คิว                                  R = อาร์

S = เอส                                 P = พี                                     U = ยู

V = วี                                     W = ดับเบิลยู                       X = เอกซ์

Y = วาย                                 Z = แซด

                และให้เขียนโดยไม่ต้องใส่จุดและไม่เว้นช่องไฟ เช่น

                                BBC                       =             บีบีซี

                                FBI                         =             เอฟบีไอ

                                DDT                      =             ดีดีที

                ๑๕.) คำทับศัพท์ที่ผูกขึ้นจากตัวย่อ ซึ่งอ่านออกเสียงได้เสมือนคำคำหนึ่ง มิได้ออกเสียงเรียงตัวอักษร ให้เขียนตามเสียงที่ออกและไม่ต้องใส่จุด เช่น

                                USIS                      =             ยูซิส

                                UNESCO             =             ยูเนสโก

                                ASEAN                                =             เอเซียน

                ๑๖.) ตัวย่อชื่อบุคคลให้เขียนโดยใส่จุด และเว้นช่องไฟระหว่างชื่อกับนามสกุล เช่น

                                D.N. Smith          =             ดี.เอ็น.สมิท

                                G.H.D Cold         =             จี.เอช.ดี. โคลด์