สุภาษิตบ่งชี้ ชาวไทย
สอนสั่งบอกความนัย แห่งถ้อย
สำนวนต่างนำไข ขยายบอก ...มาแม่
คำต่อคำเรียงร้อย แต่งล้วนโคลงหวาน  


๑. กงเกวียนกำเกวียน

เวรสนองเวร  กรรมสนองกรรม

    กงเวียนหมุนเล่นล้อ   รอยกง
เปรียบเฉกกรรมหมายตรง   สู่เจ้า
ใครทำก่อกรรมคง   คืนสู่  ใครแล
กรรมย่อมตามรอยเข้า   แก่ผู้กอบกรรม


๒.กบในกะลาครอบ


ผู้มีความรู้ประสบการณ์น้อย แต่สำคัญตนว่ามีความรู้มาก


     กะลาครอบคิดฟ้า    กว้างไกล
 เหมือนดั่งคนมั่นใจ    เก่งกล้า
 คุยโอ่อวดเกินไป    เขาเบื่อ  หน่ายนอ
 เพียงหนึ่งจากมือคว้า    เท่านี้กลับหลง


๓.กบเลือกนาย


ผู้ที่ต้องการเปลี่ยนผู้บังคับบัญชา

     มีนายนายไม่ต้อง   ชะตา
 นายกี่คนสรรมา   ขุ่นข้อง
 เลือกนายเลือกหลายครา   ยากยิ่ง
 มาพบนายโฉดต้อง   ตกห้วงเคืองขม


๔.กรวดน้ำคว่ำขัน


ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย


    กรวดน้ำอุทิศให้   บอกลา
น้ำจิตคิดเคืองมา   ก่อนนี้
คว่ำขันตัดสัญญา   พันผูก  นาพ่อ
ขันคว่ำบอกความชี้   เลิกแล้วมิหวน
 


๕.กระเชอก้นรั่ว


    กระเชอภาชนะป้อง   กันของ
กลับรั่วเกินรับรอง   เก็บได้
เปรียบความเช่นชนผอง   สุรุ่ย สุร่ายแล
มิมุ่งออมเงินไว้   จ่ายล้วนหมดเปลือง

 

๖.กระดังงาลนไฟ


หญิงที่เคยแต่งงานหรือผ่านผู้ชายมาแล้ว ย่อมรู้จักชั้นเชิงในการปรนนิบัติเอาใจผู้ชาย

    กระดังงาผ่านต้อง   ไฟลน
หอมยิ่งหอมอวลอล   ต่างรู้
เปรียบหญิงม่ายหอมดล   ชายปรารถ- นาแฮ
ประสบการณ์เชิงชู้   ยั่วเย้าชายหลง

 

๗. กระดี่ได้น้ำ

สำนวนเปรียบเทียบคนที่แสดงอาการดีใจตื่นเต้นจนตัวสั่น


    กระดี่ติดแห่งแห้ง   ผื่นนา
มิอาจสืบชะตา   ต่อได้
ฝนพรมพรั่งพรูมา   เริงรื่น นักแล
ใครเช่นปลาเปรียบไซร้   ย่อมต้องถูกหยัน

๘.กระดูกร้องได้

ผลสะท้อนของฆาตกรรมที่ทำให้จับตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษได้

    คนตายจากเหตุล้วน   ปริศนา
อาจถูกฆาตกรรมพา   ดับสิ้น
ราชการต่างตามหา   เหตุแห่ง  ดับแล
ดุจดั่งกระดูกดิ้น   โผล่แจ้งสืบสวน


๑๐.กระต่ายตื่นตูม

คนที่แสดงอาการตกใจโดยไม่ทันสำรวจให้ถ่องแท้ก่อน

    ตาลตกกระต่ายเต้น   ตกใจ
ฟ้าถล่มลงไผท   กู่ร้อง
พาพรรคพวกบรรลัย   บาดเจ็บ  ล้มแล
สอนสั่งประชาต้อง   สติตั้งครวญถวิล

 

๑๑.กระต่ายหมายจันทร์

ผู้ชายที่หมายปองผู้หญิงที่ฐานะสูงกว่า

    จันทร์งามกระต่ายเฝ้า   เพียรมอง
สูงส่งเกินมือปอง   ไขว่คว้า
ชายใดมุ่งจับจอง   หญิงศักดิ์ สูงนา
เฉกเช่นกระต่ายบ้า   เบิ่งจ้องมองจันทร์

 

๑๒.กระโถนท้องพระโรง 

ผู้ที่ใครๆ ก็พากันรุมใช้อยู่คนเดียว


     ใครใครยามคับข้อง    ติดคอ
 ขากเสลดน้ำลายสอ   ถ่มบ้วน 
กระโถนนั่นแหละนอ   รับถ่าย เสมอแล 
ใครต่างเรียกใช้ล้วน   เช่นนั้นเปรียบกระโถน

๑๓. กลมเป็นมะนาว

หลบหลีกไปได้คล่องจนจับไม่ติด ( มักใช้ในทางที่ไม่ดี )

    มะนาวกลมย่อมกลิ้ง   กลอกไป
เปรียบเช่นคนเลศนัย   เล่ห์ร้าย
พลิกแพลงเปลี่ยนเร็วไว   ผันผ่าน เสมอนอ
คือบ่อับจนคล้าย   เล่ห์ร้อยกลลวง

 

 ๑๔.กล้านักมักบิ่น.

กล้าเกินไปมักจะเป็นอันตราย

    เหล็กกล้าแปรเปลี่ยนได้   มีดขวาน
กล้าแกร่งยามตัดราน   กิ่งไม้
จึงเหล็กมิทนทาน   คมบิ่น
คนผิกล้าเกินไซร้   ส่อเค้าอันตราย

 

๑๕.กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม

ความลังเลใจทำให้แก้ปัญหาได้ไม่ทันท่วงที


    นำถั่วมาคั่วพร้อม   กับงา
เกินสบจิตปรารถนา   เสร็จพร้อม
ลังเลย่อมนำพา   เหลือหนึ่ง ปรารถนาแฮ
ยามเมื่อตัดใจน้อม   เมื่อนั้นเกินสาย

 

๑๖.กัดหางตัวเอง

พูดวกไปวนมา

อธิบายกี่ครั้ง   พลความ
เวียนว่ายพยายาม   บ่อยครั้ง
คนฟังบ่เห็นตาม   ตัวบอก
พูดวกวนขยายยั้ง   เยี่ยงนี้ความหมาย