แมงดาทะเล   

 

                                                              

 

 

 

 

แมงดาทะเลมี 2 ชนิดคือ แมงดาถ้วย และแมงดาจาน

      แมงดาถ้วย : ไข่มีพิษ กระเพาะอาหาร ลำไส้ และมูลของมันก็มีพิษรับประทานอาหารได้อย่างปลอดภัยเฉพาะในส่วนเนื้อและเหงือกเท่านั้น

      แมงดาจาน : ไข่ของมันสามารถรับประทานได้ เนื้อและเหงือกรับประทานได้แต่ส่วนที่มีพิษคือ ส่วนของกระเพาะอาหาร ลำไส้ และมูลต้องตัดส่วนนี้ทิ้งไปให้หมด

 

 

 

 

สารพิษในแมงดาทะเล

    สารที่ก่อให้เกิดพิษในแมงดาทะเลมีอยู่ 2 ชนิด คือเตโตรโดทอกซินและแอนไฮโดรเตโตรโดทอกซิน เป็นสารพิษที่มีผลต่อระบบประสาทและเป็นสารพิษชนิดเดียวกับที่พบในปลาปักเป้าสารพิษนี้ทนทานความร้อนสูงมากถึง 170 องศาเซลเซียสการหุงต้มก็ไม่สามารถทำลายพิษได้

 

 

 

 

 

อาการที่เกิดจากพิษของแมงดาทะเล 

      ชาบริเวณริมฝีปาก รอบๆปากและหน้า ภายหลังจากการกินไข่แมงดาทะเลเข้าไปประมาณ 30-60 นาที บางรายอาจนานนับชั่วโมง แล้วแต่ว่าพิษเข้าไปมากหรือน้อย และอาจมีอาการชาตามมือ ตามเท้า แขน และขา

      อาจอาเจียน ถ้ายิ่งอาเจียนมากก็จะทำให้เกิดพิษน้อยลง

      อ่อนเพลียคล้ายตัวลอยๆ หัวหมุน เดินเซ แขนขาเพลียไม่มีแรง กล้ามเนื้อหมดกำลัง 

     มีอาการอัมพาตของกล้ามเนื้อทั่วไป แขนขายกไม่ได้ หายใจเริ่มมีขัดข้องไม่สะดวก และในที่สุดหยุดหายใจและอาจตายได้

 

 

 

 

 

การปฐมพยาบาลเมื่อได้รับพิษ

      หากพิษจากการรับประทานมีอาการค่อนข้างรุนแรง ให้ดื่มน้ำสบู่ 1แก้ว หรือดื่มไข่ขาวอาจร่วมกับการล้วงคอด้วย เพื่อทำให้อาเจียนเอาพิษในกระเพาะอาหารออกมา

      ให้ทานผงถ่าน(Activated charcoal) หรือดื่มน้ำนม 1แก้วเพื่อเจือจางพิษในท้อง และนำส่งโรงพยาบาลเพื่อทำการล้างท้องให้เก็บสิ่งที่ผู้ป่วยเพิ่งอาเจียนออกมาใส่ขวดโหลสะอาดนำส่งแพทย์ด้วยระหว่างส่งโรงพยาบาล

      ควรรักษาตามอาการ เช่น ดมยาดมแก้วิงเวียน หรือหากมีอาการท้องเสียมาก ให้รักษาโดยดื่มน้ำเกลือแร่เพื่อชดเชยเกลือแร่และน้ำที่เสียไป

 

 

 

 

การป้องกัน

      หลีกเลี่ยงการรับประทานไข่แมงดาทะเล โดยเฉพาะแมงดาทะเลที่รับประทานแล้วเป็นพิษมักจะมีเปลือกสีน้ำตาลแดงเข้ม ตาแดงก่ำ และมีขนปกคลุมลำตัว

      หลีกเลี่ยงการรับประทานแมงดาทะเลในช่วงเดือน กุมภาพันธ์ - มิถุนายน เนื่องจากมีความเป็นพิษสูง เพราะระดับพิษของแมงดาทะเลขึ้นอยู่กับฤดูกาล

      หากไม่ทราบวิธีการนำแมงดาทะเลมาปรุงเป็นอาหาร ไม่ควรรับประทานอย่างเด็ดขาด เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มียารักษาพิษของแมงดาทะเลโดยตรง

 

อ้างอิง
ผศ.ดร.ผ่องศรี  ทิพวังโกศล.ไข่แมงดาทะเลมีพิษถึงตาย.ค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2553,จากhttp://www.med.cmu.ac.th/dept/parasite/public/Mangdataley.htm
occrayong.(2553).พิษแมงดาทะเล.ค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2553,จากhttp://gotoknow.org/blog/occrayong/325982
พิษของแมงดาทะเล.ค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2553,จากhttp://www.fisheries.go.th/marine/KnowladgeCenter/knowledge/mangda/Mangda.html