ความหมายของการจัดการเชิงกลยุทธ์ (Strategic Management Defined)

     การจัดการเชิงกลยุทธ์ (Strategic Management) หมายถึงชุดของการตัดสินใจและการ

ปฏิบัติการต่างๆ ทางด้านการจัดการซึ่งจะเป็นตัวกำหนดการดำเนินงานระยะยาวขององค์กร ประกอบด้วย การตรวจสอบสภาพแวดล้อม (environment scanning) ทั้งภายในและภายนอก การจัดทำกลยุทธ์ (Strategic formulation) ซึ่งแผนกลยุทธ์หรือแผนระยะยาว การปฏิบัติตามกลยุทธ์ (Strategy implementation) และการประเมินผลและการควบคุม (evaluation and control) การจัดการเชิงกลยุทธ์เป็นการบริหารงานที่เกี่ยวข้องกับการวางแผน (planning) การจัดองค์การ (organizing) การอำนวยการ (directing) และการควบคุม (controlling) อันเกี่ยวกับการตัดสินใจและการปฏิบัติการทางด้านกลยุทธ์ของบริษัทหรืออีกนัยหนึ่ง การบริหารเชิงกลยุทธ์ (Strategic management) : เป็นขั้นตอนการบริหารและตัดสินใจเพื่อพัฒนาให้บรรลุภารกิจ (Mission) ขององค์กร  โดยสร้างความสามารถขององค์กรให้เหมาะสมกับสิ่งแวดล้อมทั้งภายนอกและภายใน

 

วัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ (Strategic Objectives) และยุทธศาสตร์ (Straegies)

                หมายถึง สิ่งที่องค์กรต้องการจะบรรลุ เช่นเดียวกับ ภารกิจ และวิสัยทัศน์ วัตถุประสงค์มักกำหนดเป็นเชิงปริมาณ เพื่อให้การติดตามและการประเมินไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ตัววัดที่กำหนดขึ้นเมื่อตั้งวัตถุประสงค์จึงเรียกว่า ดัชนีชี้วัด (Indicators) ซึ่งอาจมีได้หลายตัวและเมื่อเลือกตัวที่ “สำคัญ” ขึ้นมาพิจารณาก็จะกลายเป็น Key Performance Indicators หรือ KPIs

                ยุทธศาสตร์ (Strategies) คือการมุ่งเน้น หรือผลักดัน เพือให้องค์กรหรือกิจการได้บรรลุวัตถุประสงค์ วิธีการมุ่งเน้นหรือผลักดันทำได้โดยการจัดสรรทรัพยากร โดยมุ่งหวังให้งานที่มุ่งเน้นนั้น นำพาองค์กรหรือกิจการไปสู่ความสำเร็จ เช่น

  1. การมุ่งเน้นให้มีส่วนแบ่งตลาด (Market share) มากกว่าการคำนึงกำไร (Profit) ในระยะแรก
  2. เพิ่มกำลังการผลิต โดยพิจารณาเเครื่องจักรอัตโนมัติ หรือกึ่งอัตโนมัติ
  3. ให้ความสำคัญกับการพัฒนาธุรกิจ (Business Development) ทั้งในแง่ Product และ Market อย่างต่อเนื่อง

 

ความสำคัญและองค์ประกอบของการจัดการเชิงกลยุทธ์

                เนื่องจากสภาวะการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้น รวมทั้งลักษณะขององค์กรที่จะต้องเปลี่ยนแปลงไปอนาคต และเงื่อนไขการแข่งขันใหม่ๆ ที่เกิดขึ้น ทำให้ปัจจัยหรือสาเหตุของความสำเร็จขององค์กรธุรกิจที่เคยมีมาในอดีตจะเริ่มเปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นผู้บริหารขององค์กรจำเป็นที่จะต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาตนเองตลอดเวลา การจัดการเชิงกลยุทธ์มีความสำคัญดังนี้

  1. การจัดการเชิงกลยุทธ์ เป็นการกำหนดวิสัยทัศน์ ทิศทาง ภารกิจ และวัตถุประสงค์ขององค์กรธุรกิจอย่างเป็น เพื่อให้องค์กรมีทิศทางและเป้าหมายที่ชัดเจน
  2. การจัดการเชิงกลยุทธ์ จะเป็นตัวกำหนดแนวทางในการดำเนินงานและกิจกรรมต่างๆ ขององค์กร
  3. การจัดการเชิงกลยุทธ์เป็นการนำวิธีการหรือแนวทางในการดำเนินงานที่ได้มาคิดค้นประยุกต์ใช้ในการดำเนินงานเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย
  4. การจัดการเชิงกลยุทธ์ทำให้เกิดความได้เปรียบในการแข่งขัน
  5. การจัดการเชิงกลยุทธ์ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ขององค์กร

 

หรืออีกนัยหนึ่งอาจสรุปได้ง่ายๆ ว่า การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์มีประโยชน์ (Benefits of stratefic management)  ดังนี้

  • เพื่อความอยู่รอดขององค์การ
  • เพื่อความได้เปรียบในการแข่งขันในระยะยาวขององค์การ
  • เพื่อสามารถเผชิญกับสภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปได้
  • เพื่อการมองเห็นอนาคตที่ชัดเจนขององค์การ

กลยุทธ์กับความสำเร็จหรือล้มเหลวขององค์การธุรกิจ

        การจัดการเชิงกลยุทธ์คือ การพิจารณาหาสาเหตุว่าเพราะอะไรองค์การบางแห่งจึงประสบความสำเร็จมากกว่าอีกองค์กรหนึ่ง จากการศึกษาพบว่ามีปัจจัยสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ อุตสาหกรรมที่องค์กรนั้นๆ อยู่ ประเทศที่องค์กรนั้นอยู่ และปัจจัยภายในต่างๆ ขององค์กรนั้น เช่น ทรัพยากร ความสามารถ และกลยุทธ์ การศึกษาการจัดการเชิงกลยุทธ์นี้จะทำการศึกษาว่าเพราะเหตุใดองค์กรธุรกิจในอุตสาหกรรมบางประเภทจึงได้รับผลตอบแทนมากกว่าองค์กรธุรกิจในอุตสาหกรรมอื่น หรืออีกนัยหนึ่งทำไมอุตสาหกรรมบางแห่งจึงให้ผลตอบแทนที่ดีกว่อุตสาหกรรมอื่น นอกจากนี้ลักษณะประเทศก็มีอิทธิพลต่อความสำเร็จขององค์กรธุรกิจ  คือมีความเป็นสากลและโลกาภิวัฒน์มากน้อยเพียงใด จากการศึกษาต่อมาทำให้ทราบว่าทำไมบริษัทรถยนต์และอิเลกโทรนิกส์ที่ประสบความสำเร็จจึงมักจะตั้งอยู่ในประเทศญี่ปุ่น บริษัทด้านยาและเคมีภัณฑ์จึงตั้งอยู่ในอเมริกาและสวิสเซอร์แลนด์  นอกจากนี้ปัจจัยภายในองค์กรมีส่วนต่อความสำเร็จหรือล้มเหลวขององค์กรด้วย  กลยุทธ์ที่ดีจะช่วยในการจัดการให้องค์กรสามารถอยู่รอดได้แม้จะมีผลตอบแทนที่ต่ำ เช่น กรณี Southwest Airline ที่ดำเนินการอยู่ในอุตสาหกรรมการบินที่กำลังตกต่ำ ซึ่งวามสำเร็จของ  Southwest Airline เป็นผลมาจากปัจจัยภายในบริษัทที่ทำให้ต้นทุนต่ำและมีความภักดีของลูกค้าสูง ในกรณีกลับกันก็ศึกษาว่าทำไมบางอุตสาหกรรมมีผลการดำนเนินงานดี ทั้งที่อยู่ในอุตสาหกรรมที่ให้ผลตอบแทนที่ดี

        ดังนั้นการศึกษาเกี่ยวกับการจัดการเชิงกลยุทธ์มีความสัมพันธ์กับปัจจัยต่างๆ มากมาย ทั้งทางด้านปัจจัยภายนอกต่างๆ ขององค์กร ปัจจัยภายในด้านต่างๆ ขององค์กร การแข่งขันระหว่างองค์กรธุรกิจรวมทั้งแนวทางในการเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันให้กับองค์กรธุรกิจ     

 

องค์ประกอบพื้นฐานของกระบวนการจัดการเชิงกลยุทธ์

(Basic elements of the strategic management process)

                การจัดการเชิงกลยุทธ์ประกอบด้วยองค์ประกอบพื้นฐาน 4 ขั้นตอน คือ

  1. การตรวจอบสภาพแวดล้อม (Environmental scanning)
  2. การจัดทำกลยุทธ์  (Strategy Formulation)
  3. การปฏิบัติตามกลยุทธ์ (Strategy implementation)
  4. การประเมินผลและการควบคุม (evaluation and control)