กิจกรรมบันทึกหน่วยที่ 1 ความสัมพันธ์ของบุคคลในครอบครัว

หัวข้อ สมาชิกในครอบครัวควรมีบทบาทในการทำงานบ้านให้สำเร็จด้วยดีได้อย่างไร

ตอบ มาชิกในครอบคัวทุกคนควรมีความรักความเข้าใจซึ่งกันและกัน มีความสามัคคี เช่น ในการจะแบ่งงานก็แบ่งด้วยความยุติธรรมอาจแบ่งงานตามความถนัดของแต่ละคน เช่น ถ้าเป็นพี่ได้รับมอบหมายให้สอนน้องทำงงานก็ควรจะสอนด้วยความเต็มใจ ถ้าทุกคนช่วยกันทำงานบ้าน บ้านก็จะน่าอยู่ สะอาด

       ในครอบครัวต้องมีความเคารพซึ่งกันและกันมีการดูแลเอาใจใส่กัน งานบ้านถ้าบางอย่างคนหนึ่งทำไม่ไหวก็ควรให้คนอื่นช่วยเช่นกวาดบ้าน ถูบ้านถ้าน้องทำไม่ไหวก็ต้องช่วยน้องทำและงานก็ต้องให้มีความเหมาะสมกับวัย ทุกคนต้องปฏิบัติต่อกันอย่างเป็นมิตร เมื่อมีเรื่องปัญหาความขัดแย้งกันก็ต้องค่อยๆไกล่เกลี่ยกัน

     บ้านเป็นปัจจัยหลักของการดำรงชีวิต มีความสคัญต่อมนุษย์ทุกคน บ้านจะช่วยให้ความปลอดภัย   ให้ความอบอุ่นและให้ที่พักพิงอาศัย ทุกคนที่อยู่ในบ้านก็ต้องมีความรักซึ่งกันและกันถึงจะมีความสงบสุขเกิดขึ้นภายในบ้าน

      1.ครอบครัว เป็นหน่วยเล็กที่สุดของสังคม คนในครอบครัวทุกคนจะต้องมีความรักซึ่งกันและกัน มีความรักความเข้าใจกัน แบ่งเบาภาระหน่าที่ต่างๆของกันและกันตามสมควร

ทรัพยากรในครอบครัว คือสิ่งที่ครอบครัวจะนำไปใช้ประโยชน์เพื่อบรรลุเป้าหมายในชีวิต ได้แก่แรงงาน เวลา ความรู้ ความสามารถไหวพริบต่างๆ 
1.1 ครอบครัวไทยปัจจุบันเป็นรูปแบบการอยู่แบบค่อยๆเป็นค่อยๆไปได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมประเพณีโลกตะวันตก ลักษณะความเป็นอยู่จะอยู่กันเป็นครอบครัวใหญ่มีญาติๆอยู่รวมกันภายในบ้านหรือในที่ดินเดียวกัน แต่ในสังคมปัจจุบันชีวิตความเป็นอยู่แตกต่างออกไปจากอดีต ตามการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีสังคมวัฒนธรรม ปัจจุบันครอบครัวจึงมีขนาดเล็กลง แต่ประเพณียังเหมือนเดิมคือ เคารพผู้ที่อาวุโสกว่า การทำกิจกรรมเด็กชายกับหญิงจะแยกกัน และไม่ให้วัยรุ่นออกงานโดยอิสระ เป็นต้น

1.2 ครอบครัวตะวันตก จะอยู่กันเป็นครอบครัวเล็กเมื่อโตแล้วจะแยกออกไปอยู่กันเอง มาอยู่รวมกันเมื่อมีงานฉลองเช่น คริสต์มาส วันขึ้นปีใหม่ เลี้ยงดูระบบประชาธิปไตย มีการสอนเด็กให้โตคือหารายได้ระหว่างเรียน มีอิสระเสรีภาพในการออกงานสังคม มีเสรีภาพในความคิดกล้าแสดงออก มีการแสดงความรัก ความเคารพกันอย่างเปิดเผย

1.3 การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัว ทุกคนควรปฏิบัติหน้าที่ของตนตามบทบาทที่ได้รับมอบหมายไว้เมื่อทุกคนตั้งใจปฏิบัติงานในบ้านให้สำเร็จ ก็จะส่งผลให้ทุกคนในบ้านมีความสุข มีความรักซึ่งกันและกันไม่ทะเลาะเบาะแว้งกัน สมาชิกทุกคนควรหาโอกาสออกไปเที่ยวด้วยกันเพื่อสร้างความรักความผูกพันธ์ สมาชิกทุกคนมีส่วนรับรู้เรื่องราวต่างๆของคนในบ้าน มีการประชุมแบ่งงานกัน ปฏิบัติต่อกันอย่างเป็นมิตร พยายามหาโอกาสพิเศษต่างๆให้ความรักแก่กันเช่น ให้ของขวัญในวันเกิด สมาชิกที่อายุน้อยก็ต้องปฏิบัติต่อผู้อาวุโสอย่างนอบน้อม เชื่อฟัง นอกจากนี้ครอบครัวยังควรปลูกฝังคุณลักษณะคือ ความเป็นผู้มีระเบียบ มีความรักผิดชอบ เมตตากรุณา กตัญญู ถ้าทุกคนมีสิ่งเหล่านี้ครอบครัวก็จะมีความสุข

1.4 บรรยากาศความเป็นอยู่ของครอบครัว มี 3 ลักษณะ

     1.แบบอัตตาธิปไตย แบบนี้มักขาดความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกันเพราะการทำอะไรต้องขึ้นกับการตัดสินใจของพ่อแม่ ลุกหลานจะไม่มีความคิดเป็นของตนเอง

     2.แบบประชาธิปไตย แบบนี้จะมีความรักความเข้าใจกันช่วยกันอบรมลูกหลานให้เสรีภาพด้านการคิดการแสดงออก จะเกิดผลดีคือจะเป็นคนมีเหตุผล กล้าคิดกล้าทำมีความมั่นใจในตนเอง

     3.แบบตามใจกัน คือไม่ค่อยสนใจดูแลลูกหลานเท่าที่ควรทำให้ขาดความรัก ขาดระเบียบวินัย ขาดความอบอุ่นจากพ่อแม่ ถ้าเป็นแบบนี้ลุกหลานจะชอบก่อปัญหาให้สังคมมักจะคิดว่าตนถูกต้องทุกอย่าง

1.5 บทบาทหน้าที่ของครอบครัว ผู้ที่อาวุโสกว่าต้องอบรมดูแลลูกหลานให้เป็นคนดี มีวินัย สร้างคนให้เป็นคนดีทั้งกายและใจเมื่อมีปัญหาก็รู้จักแก้อย่างถูกต้อง

     ส่งเสริมความเจริญเติบโตของสมาชิกทุกคนในครอบครัว ทุกคนบย่อมมีความสนใจต่างกัน ต้องเปิดโอกาสให้ทุกคนทำงานที่ตนเองชอบ และผสมผสานกันไปเมื่อมีสมาชิกคนใดติดธุระไม่สามารถทำหน้าที่ของตนได้คนอื่นก็ต้องเข้ามาช่วยกันทำแทน
ส่งเสริมให้เกิดความรักความอบอุ่นแก่สมาชิกทุกคนในครอบครัว เมื่อมีปัญหาความเครียดเกิดขึ้นทุกคนก็ต้องช่วยกันคลายความเครียดให้ลดลง ให้ความรักและปรารถนาดีแกเขา
ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อเสรีภาพส่วนบุคคล ให้รู้ว่าเมื่อมีสิทธิหน้าที่แล้วจะต้องปฏิบัติอย่างไร มีความรับผิดชอบอะไรและ จะใช้อิสระที่ตนได้รับเมื่อใด จะต้องไม่ทำความเดือดร้อนให้กับผู้อื่น
ส่งเสริมให้มีทักษะขั้นพื้นฐาน รู้จักการทำมาหากินของพ่อแม่ผู้ปกครอง เด็กควรได้รู้เกี่ยวกับการทำงานของผู้ปกครอง วางแผนการใช้เงิน ทำให้ได้ประสบการณ์และทักษะ ช่วยพ่อแม่ทำงานบ้าน รู้จักนำสิ่งที่พบเห็นมาพูดคุยสนทนากันเพื่อเป็นทักษะในการดำเนินชีวิต
ส่งเสริมให้เป้นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรมอันดีงาม รักตัวเองและรักผู้อื่น จะต้องสร้างสิ่งเหล่านี้เมื่อลูกลหายยังเล็กอยู่ เช่น การเอาใจเขามาใส่ใจเรา รู้จักให้อภัย ถ้าเด็กมีนิสัยเหล่านี้ก็จะสามารถอยู่ในสังคมทุกสังคมได้อย่างสงบสุข
ส่งเสริมลูกหลายให้มีสุขภาพร่างกาย สุขภาพจิต และสติปัญญาดี เด็กจะมีความรับผิดชอบในตัวเอง กล้าแสดงความคิดเห็นมีความคิดริเริ่ม


2. ในปัจจุบันไทยเลียนแบบวัฒนธรรมตะวันตกมาเป็นจำนวนมากแต่ในชนบทยังคงนิยมการสร้างบ้านแบบโบราณอยู่ไม่ว่าจะเป็นแบบใดบ้านก็จะประกอบด้วยส่นสำคัญดังนี้ ห้องนอน ห้องครัว ห้องน้ำ ห้องส้วม และบริเวณบ้านไว้พักผ่อนหย่อนใจ


3. การงานภายในบ้าน มักเกี่ยวกับการกินอยู่หลับนอน การงานในบ้านมีทั้งงานส่วนตัวและงานของส่วนรวมที่ทำเพื่อตนเองและครอบครัว

งานส่วนตัว เป็นงานที่ทุกคนทำเพื่อตัวเอง เช่น รักษาความสะอาดร่างกาย ทำความสะอาดเครื่องใช้ส่วนตัว รับประทานอาหารที่ให้ประโยชน์แก่ร่างกาย ออกกำลังกายให้เหมาะสมกับวัยและสุขภาพของตนเอง จัดเวลาทำการบ้าน ทบทวนบทเรียน ความรับผิดชอบ ประหยัด อดออม งานส่วนรวม เป็นงานที่ทำประโยชน์ให้กับสมาชิกในครอบครัว เป็นงานที่เกี่ยวกับการประกอบอาหาร การรักษาความสะอาดของบ้าน
งานส่วนรวม ทำความสะอาดตกแต่งบ้านนเรือนและบริเวณบ้าน การปัด กวาด เช็ดถู โดยการแบ่งงานกันทำ  มอบหมายกันทำตามความสามารถ
การดูแลผู้สูงอายุ  ลูกหลานควรเอาใจใส่และดูแลผู้สูงอายุในด้านต่างๆ เช่น ดูแลเรื่องการกิน ความเป็นอยู่
งานบริการอื่นๆ  ดูแลน้องและหลาน ดูแลสมาชิกเจ็บป่วยในครบครัว


4.การจัดการงานบ้าน
ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับงานและเวลา  วิเคราะห์ว่ามีงานอะไรบ้าง ดูตามความสามารถและความถนัดของครอบครัวและเวลาว่าง
 วางแผนการทำงาน นำข้อมูลที่ได้ มาแบ่งจัดเวลาในการทำงาน โดยอาจทำเป็นตาราง
 ลงมือปฏิบัติตามแผน เมื่อได้รับหน้าที่แล้ว ก็ควรปฏิบัติงานอย่างซื่อสัตย์ รับผิดชอบ และทำงานให้สำเร็จ
 การประเมินพัฒนาและปรับปรุงงาน ให้สมาชิกช่วยกันตรวงสอบการทำงานของสมาชิกแต่ละคน

 

 

     คำถามท้ายหน่วยการเรียนรู้  หน่วยที่ 1  

       ข้อ 1  ถ้าพูดถึง "บ้าน"  นักเรียนนึกถึงภาพอะไร ?  และบ้านมีความสำคัญต่อนักเรียนอย่างไร ?

      เมื่อพูดถึงบ้านก็จะถึงนึกครอบครัว ความอบอุ่น ที่พักอาศัย บ้านมีความสำคัญคือเป็นที่พักอาศัย ให้ความอบอุ่น มีความรักและความเข้าใจกันภายในบ้าน 

    ความสำคัญคือเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยทีสุดและสบายที่สุด

       ้อ 2  จงบอกความหมายและความสำคัญของครอบครัว ?

     คอบครัวเป็นหน่วยที่เล็กทีสุดของสังคม มีความสัมพันธ์กันโดยการสมรส ทางสายโลหิต ญาติ เป็นที่ปลูกฝังความรักความเอาใจใส่ นิสัยของแต่ละบุคคลก็มาจากการอบรมของที่บ้าน

    ความสำคัญของครอบครัว ทุกคนต้องมีครอบครัวถ้ามีครอบครัวก็จะถูกปลูกฝังมาอย่างดี สังคมก็จะเจริญและสงบสุข

       ้อ 3  จงเปรียบเทียบลักษณะและรูปแบบของบ้านในเมืองและบ้านในชนบท ?

     บ้านในเมืองจะมีลักษณะเป็นพื้นที่แออัดเพราะคนอยู่กันมากอาจเป็นบ้านเดี่ยวหรือตึกแถว ความสัมพันธ์อาจเป็นญาติหรือคนไม่รู้จักกันก็ได้ บ้านในชนบทส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่กว้างเพราะคนอาศัยน้อยจะอยู่กันในลักษณะพึ่งพาอาศัยกัน จะอยู่กันเป็นครอบครัวใหญ่ อาจเป็นญาติพี่น้องและเพื่อนบ้านที่รู้จักคุ้นเคยกันดี

      ข้อ 4  จงเปรียบเทียบลักษณะและรูปแบบความเป็นอยู่ของครอบครัวไทยและครอบครัวประเทศตะวันตก ?

     ครอครัวไทยจะอยู่แบบครอบครัวใหญ่หรือเป็นบ้านในละแวกเดียวกัน การเลี้ยงลูกจะให้เด็กเคารพผู้ใหญ่ รู้จักกตัญญู ไม่สอนให้เด็กวัยรุ่นเป็นผู้ใหญ่เกินตัว 

     ครอบครัวตะวันตกจะเลี้ยงลูกแบบปล่อยๆให้รู้จักทำอะไรด้วยตัวเอง พึ่งพาตนเอง การทำกิจกรรมไม่แยกชายและหญิง รู้จักหารายได้เพิ่มเติมระหว่างเรียน อยู่กันเป็นครอบครัวเล็กจะพบกันเมื่อมีการรวมญาติ วันปีใหม่ หรือวันคริสต์มาส

      ข้อ 5  ในฐานะที่นักเรียนเป็นสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัว  นักเรียนจะสามารถสร้างสัมพันธภาพที่ดีในครอบครัวให้เกิดขึ้นได้อย่างไร ?

    ทำตัวให้เกิดประโยชน์ต่อผู้อื่น ช่วยงานในบ้านอย่างเต็มที่ รับผิดชอบหน้าที่ของตนเองให้ดีที่สุดรู้จักการให้อภัยเมตตากัน สร้างความรักความเอาใจใส่ภายในบ้าน

       ข้อ 6  โลกปัจจุบันเป็นโลกของสังคมประชาธิปไตย  นักเรียนคิดว่าครอบครัวควรทำหน้าที่อย่างไร ?

    การแบ่งหน้าที่กันของสมาชิกต้องทำด้วยความยุติธรรม ตาม ความสามารถของแต่ละคนเช่นถ้าน้องมีอายุน้อยก็ให้งานเบาๆ หรือถ้าทำไม่ไหวก็ให้คนอื่นช่วยทำ

      ้อ 7  "งานส่วนตัว"  หมายถึงงานอะไรบ้าง ?  จงเขียนงานส่วนตัวที่นักเรียนทำด้วย "ตนเอง"  ตั้งแต่ตื่นนอน ?

    หมายถึง งานที่เกี่ยวกับตนเองในแต่ละวัน เช่น ตื่นนอนต้องเก็บที่นอนอาบน้ำแปรงฟัน แต่งตัว รักษาความสะอาดของตนเอง ทำความสะอาดเครื่องใช้ส่วนตัว

       ข้อ 8  "งานส่วนรวม"  หมายถึงอะไร ?  นักเรียนสามารถทำงานส่วนรวมอะไรได้้าง ?

     หมายถึงงานที่ทำเพื่อประโยชน์สุขของสมาชิกในครอบครัว หรือเป็นงานที่เต็มใจทำเพื่อแบ่งเบาภาระของครอบครัว เป็นงานที่แสดงความรับผิดชอบและมีน้ำใจ

       ้อ 9  กระบวนการจัดการและการทำงานบ้าน  มีอะไรบ้าง ?

ึกษาและวิเคระห์ข้อมูลเกี่ยวกับงาน ว่างานอะไร ใครทำได้บ้างมีเวลาว่างเวลาไหน

วางแผนการทำงาน นำข้อมูลที่ได้มาศึกษาและแบ่งงานให้แต่ละคนอย่างเท่าเทียม

งมือปฏิบัติตามแผนงาน ทำงานที่ได้รับมอบหมายให้สำเร็จผล ให้ดีที่สุด

การประเมินและปรับปรุงคุณภาพงาน ช่วยกันตรวจสอบสภาพการทำงานของแต่ละคนว่ามีข้อบกพร่องอย่างไรบ้าง หรือกล่าวคำชมเชยเมื่อสมาชิกทำได้ดี

     ข้อ 10  ยกตัวอย่างขั้นตอนการทำงานใดงานหนึ่งมาพอสังเขป ?

ารทำความสะอาดบริเวญบ้าน ให้เริ่มจากเก็บของบนพื้นให้เรียบร้อย ปัดฝุ่นจากชั้นบนก่อนแล้วค่อยดูดฝุ่น และถูบ้าน

 

สพฐ.  ม. 4.4.1  สามารถวิเคราะห์  สังเคราะห์  สรุปความคิดรวบยอด  คิดอย่างเป็นระบบและมีการคิดแบบองค์รวม
          ม. 4.4.4  มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์  มองโลกในแง่ดี  และมีจินตนาการ
          ม. 5.5.3  สามารถสื่อความคิดผ่านการพูด  เขียน 
หรือนำเสนอด้วยวิธีต่าง ๆ

สพฐ.  ม. 4.4.1  สามารถวิเคราะห์  สังเคราะห์  สรุปความคิดรวบยอด  คิดอย่างเป็นระบบและมีการคิดแบบองค์รวม
          ม. 4.4.4  มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์  มองโลกในแง่ดี  และมีจินตนาการ

สพฐ.  ม. 5.5.3  สามารถสื่อความคิดผ่านการพูด  เขียน  หรือนำเสนอด้วยวิธีต่าง ๆ
          ม. 5.5.5  สามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อพัฒนาการเรียนรู้
          ม. 6.6.3  สนใจแสวงหาความรู้จากแหล่งต่าง ๆ รอบตัว  ใช้ห้องสมุด  แหล่งความรู้และสื่อต่าง ๆ ได้  ทั้งในและนอกสถานศึกษา