(1)  เพิ่มบันทึกที่  9  :  งานประดิษฐ์
-  สืบค้นข้อมูล  “การประดิษฐ์ของใช้ของประดับตกแต่งในบ้านจากวัสดุที่มีคุณภาพ”  เช่น  กระเป๋าผ้าอเนกประสงค์ , กระเป๋าแขวน , ตุ๊กตาสุนัขหรือสัตว์ต่าง ๆ  และอื่น ๆ ตามที่นักเรียนสนใจมา 1 อย่าง  พร้อมภาพประกอบ  ,  วัสดุและอุปกรณ์ในการทำงาน  ,  ขั้นตอนการทำ 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

การประดิษฐ์กระป๋องใส่ของ


กระป๋องใส่ของ เป็นกระป๋องประดิษฐ์สำหรับวางเพื่อประดับตกแต่งบ้าน และสามารถใส่อุปกรณ์หรือของจุกจิกได้ เหมาะสำหรับวางในตู้ ห้องรับแขก ชั้นวางของที่ต้องการความสวยงาม ทำมาจากกระป๋องขนมและถุงกระดาษที่ไม่ใช้แล้ว สามารถใส่ของได้ ทนทาน สวยงาม

             วัสดุอุปกรณ์
1. กระป๋องเหลือใช้และกระดาษ
2. กาวลาเทกซ์
3. ยาขัดรองเท้าและแปรงขัด
4. กระป๋องหรือชามอ่าง
             วิธีทำ
1. ฉีกกระดาษเป็นชิ้นเล็กๆ ทากาวแล้วนำมาปิดบนกระป๋องให้ทั่ว
2. ทิ้งไว้ให้กาวแห้งและขัดด้วยยาขัดรองเท้า
3. นำกระดาษฉีกเป็นชิ้นเล็กๆ แช่น้ำให้พองและยุ่ย
4. ซ้อนเยื่อกระดาษขึ้นจากน้ำผสมกาวลาเทกซ์ให้เข้ากัน
5. นำกระดาษที่ทากาววางบนกระป๋อง แต่งลวดลายตามต้องการ
6. เมื่อกาวแห้งขัดด้วยยาขัดรองเท้าด้วยแปรงขัดบริเวณที่แต่งลวดลาย

 


-  สืบค้นข้อมูล  “การประดิษฐ์ของประดับตกแต่งจากวัสดุทดแทนที่เน้นเอกลักษณ์ไทยและภูมิปัญญาท้องถิ่น”  เช่น  โมบายจากกระป๋อง  ,  กระถางต้นไม้จากขวดน้ำพลาสติก  ,  โคมไฟจากขวดพลาสติก  และอื่น ๆ  ตามที่นักเรียนสนใจมา  1  อย่าง  พร้อมภาพประกอบ  ,  วัสดุและอุปกรณ์ในการทำงาน  ,  ขั้นตอนการทำ 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ตุ๊กตาแม่ไม้มวยไทย

ตุ๊กตาแม่ไม้มวยไทย  ทำจาก ไม้กระถิน ซึ่งไม้กระถินนั้นเป็นไม้ที่เหมาะที่จะนำมาทำที่สุดนอกจากจะเป็นไม้ที่หาง่ายแล้ว ยังมีคุณสมบัติที่เนื้อไม้จะมีความนุ่มเนียน ผิวไม้เป็นสีเหลืองสวย

     วัสดุอุปกรณ์ในการทำ

ไม้กระถิน, สว่านมือ, เลื่อยตัดไม้, เครื่องกลึง, กระดาษทราย, คัทเตอร์, กาวร้อน, เชือกเส้นไหม (ที่ใช้สำหรับปักผ้า), เศษผ้า เป็นต้น

     ขั้นตอนการทำ

1. เริ่มจากนำไม้กระถินมาทำการลอกเปลือกออกให้หมด จากนั้นก็นำไปตากแดดให้เนื้อไม้แห้ง เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้ไม้เป็นรา และสามารถเก็บไม้ไว้ได้นาน ไม้กระถินที่ใช้นั้นจะต้องเป็นไม้แก่ เพราะไม้กระถินแก่เวลาขัดแล้วเนื้อไม้จะเรียบเนียนสวย และไม้ก็จะไม่ยุบตัวด้วย

2. นำไม้ที่ลอกเปลือกและตากแดดจนแห้งแล้วมากลึง ทำเป็นส่วนหัวและส่วนตัวของตุ๊กตา โดยทำขนาดของส่วนหัวและส่วนตัวให้ได้ขนาดที่เหมาะสมกัน

3. เมื่อกลึงเสร็จเรียบร้อยก็นำมาขัดด้วยกระดาษทรายให้เรียบแล้วใช้ชแล็กทาเคลือบ นำไปตากแดดให้แห้ง

4. นำมาเจาะรูสำหรับประกอบส่วนหัว แขน และขา ในการเจาะรูบนส่วนที่เป็นตัว ตุ๊กตา นั้น จะต้องคิดล่วงหน้าว่าจะทำ ตุ๊กตา ให้เป็นกระบวนท่าอะไร 

5. ประกอบส่วนต่าง ๆ เริ่มจากส่วนหัว โดยใช้ไม้เสียบลูกชิ้นเสียบเป็นแกนระหว่างส่วนหัวและตัว แล้วใช้กาวร้อนหยอดติดให้แน่น จากนั้นก็ประกอบส่วนแขน โดยใช้ไม้เสียบลูกชิ้น ทุบปลายไม้ให้แตกเล็กน้อยจากนั้นใช้เชือกเส้นไหมพันเหมือนการคาดเชือกให้นักมวย โดยเริ่มจากส่วนปลาย พันขึ้นมากะระยะพอประมาณเกือบถึงข้อศอก จากนั้นใช้คีมตัด แล้วหักงอให้ได้ตามท่าแม่ไม้มวยไทยที่ต้องการ ทำเหมือนกันทั้งสองข้าง และประกอบเข้ากับส่วนตัว ติดกาวให้แน่น ซึ่งส่วนขานั้นก็ทำเหมือนแขน

6. เมื่อประกอบเรียบร้อยก็นำเศษผ้ามานุ่งเป็นโจงกนให้ตัว ตุ๊กตา ตกแต่งรายละเอียด วาดหน้าตาให้เรียบร้อย แล้วนำไปติดฐาน ใช้กระดาษทรายขัดตกแต่งให้เรียบอีกนิดหน่อย เท่านี้ก็เป็นอันเสร็จ

ที่ใช้ไม้เสียบลูกชิ้นมาเสริมเพราะเป็นไม้ไผ่ เวลางอทำส่วนข้อศอกและหัวเข่า ไม้จะไม่ขาดจากกัน แต่ก็ต้องมีเทคนิคตกแต่งส่วนที่ทำการหักงอเล็กน้อย โดยใช้ผงไม้ที่ได้จากการขัดไม้กลึงไม้ นำมาร่อนเอาผงไม้ที่ละเอียดที่สุด ใช้ใส่ลงไปตรงส่วนที่ทำการหักงอให้เป็นข้อศอกและหัวเข่าของ ตุ๊กตา จากนั้นก็ใช้กาวร้อนหยอดใส่ลงไปบนผงไม้ พอกาวแห้งก็ใช้กระดาษทรายตัดตกแต่งให้เรียบ


-  สืบค้นข้อมูล  การประดิษฐ์บรรจุภัณฑ์ที่เน้นเอกลักษณ์ไทยเพื่อการส่งออก”  เช่น  บรรจุภัณฑ์รูปแบบต่าง ๆ และอื่น ๆ  ตามที่นักเรียนสนใจมา  1  อย่าง  พร้อมภาพและคำอธิบายพอสังเขป  

ตะกร้าสาน

 

 ขั้นตอนการสานตะกร้าขิดเริ่มจากการเลือกไม้ไผ่อายุประมาณ ๒-๓ ปีที่ขึ้นอยู่ตามป่า หรือบางส่วนก็จะหาซื้อมา ไม้ไผ่ที่นำมาใช้ในการจักสานมี ๓ ชนิด ได้แก่ ไผ่ตง เนื้อไม้มีความแข็งแรงทนทาน ใช้ในการสานโครงตะกร้า ไผ่ไร่ มีเนื้อเหนียว โค้งงอได้มาก ใช้เป็นเส้นตอกสำหรับสานลายขิด และไผ่ปล้อง มีคุณสมบัติพิเศษคือเนื้อเปรี้ยว แมลงไม่กิน ใช้ทำขอบตะกร้าและสานสลับกับไผ่ไร่อีกด้วย

         วิธีการจักตอกเริ่มด้วยการนำไม้ไผ่ที่ยาวตามความยาวของปล้องมาผ่าเป็นซีก ๆ ให้ได้เส้นเล็กเรียกว่าตอก จากนั้นจึงนำไม้ไผ่มารูดผ่านเครื่องมือที่ทำง่าย  ๆ ด้วยการนำฝาน้ำอัดลมมแบบจีบมาเจาะรูหลาย ๆ ขนาด มีตั้งแต่ขนาดใหญ่กว่าเส้นฝ้ายขึ้นไป เพื่อให้ไม้ไผ่เรียบเสมอกันตลอดเส้น แล้วนำตอกมาเกลาด้วยมีดให้เรียบอีกครั้งหนึ่ง
 
         ขั้นตอนต่อมาคือการนำตอกที่จักแล้วมาย้อมสี สีดำจากต้นมะเกลือและสีแดงจากครั่งเป็นสีดั้งเดิมที่ใช้ย้อมซึ่งได้จากธรรมชาติ แต่ในปัจจุบันสีที่ใช้ในการย้อมเป็นสีย้อมผ้าเช่นกัน นอกจากจะสะดวกแล้วยังมีให้เลือกมากมายหลายสีตามความต้องการ นำตอกลงต้มในน้ำสีย้อมผ้า ใช้เวลาประมาณ ๓ ชั่วโมง แล้วจึงนำขึ้นมาล้างน้ำดู ถ้าสีตกก็ต้องนำไปต้มจนกว่าจะล้างนำแล้วสีไม่ตก จากนั้นจึงนำไปตากให้แห้ง ใช้เวลาประมาณ ๑ วัน ก็จะได้เส้นตอกที่มีสีสันสดใสพร้อมที่จะนำไปทำเครื่องจักสาน
 
         ต่อไปก็เป็นการเริ่มต้นโครงของตะกร้าให้เรียบร้อยก่อน โดยใช้หุ่นซึ่งเป็นไม้เนื้อแข็งมาเป็นแบบในการทำโครงแล้วจึงเริ่มสานตะกร้าลายต่าง ๆ ตามแบบที่ต้องการ โดยใช้สีพื้นจากธรรมชาติเป็นเหมือนเส้นยืนของการทอผ้า แล้วใช้ตอกที่ย้อมสีเป็นเส้นพุ่งเพื่อให้เกิดลายขิดตามต้องการ ลวดลายของผ้าขิดที่ใช้เป็นแบบในการสานตะกร้าคือลายดอกกระบวนและลายหน่วย ในระหว่างการสานตะกร้าทุกลายเมื่อสินสุดความยาวของเส้นตอกก็จะต้องมีการต่อลายโดยนำเส้นตอกมาขัดกันให้เกิดลายเรียกว่ายกและข่ม เพื่อต่อลายให้กลมกลืนกลายเป็นตะกร้าที่สวยงามอีกใบหนึ่ง


สพฐ.  ม. 3.3.3  ทำงานอย่างมีความสุข  พัฒนางานและภูมิใจในผลงานของตนเอง
          ม. 3.3.5  มีความร้สึกที่ดีต่ออาชีพสุจริตและหาความรู้เกี่ยวกับอาชีพที่ตนสนใจ
          ม. 5.5.5  สามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อพัฒนาการเรียนรู้
          ม. 6.6.3  สนใจแสวงหาความรู้จากแหล่งต่าง ๆ รอบตัว  ใช้ห้องสมุด  แหล่งความรู้และสื่อต่าง ๆ ได้  ทั้งในและนอกสถานศึกษา
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(2)  ให้นักเรียนเลือกประดิษฐ์ผลงาน  (ชิ้นงาน)  ในหัวข้อ  :  “งานประดิษฐ์ของประดับตกแต่งจากวัสดุทดแทนที่เน้นเอกลักษณ์ไทยและภูมิปัญญาท้องถิ่น”  มา  1  ชิ้น  และบันทึกภาพผลงานลงใน  “เพิ่มบันทึกที่  9”

สพฐ.  ม. 3.3.3  ทำงานอย่างมีความสุข  พัฒนางานและภูมิใจในผลงานของตนเอง
          ม. 3.3.5  มีความรู้สึกที่ดีต่ออาชีพสุจริตและหาความรู้เกี่ยวกับอาชีพที่ตนสนใจ