การพัฒนาการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

การสอนแบบ  บูรณาการ  ร่วมคิดร่วมทำ

รูปแบบและวิธีการสอนที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ตามแนวปฏิรูปการศึกษาในพระราช

บัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ. 2542 หมวด ๔ มาตรา 22 ที่ระบุว่าการจัดการศึกษาต้องยึดหลัก

ว่า ผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้  และถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด

 กระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ

             จากแนวคิดและหลักการนี้  ผู้สอนจึงพัฒนาตนเองทางด้านการสอนอย่างไม่หยุดยั้ง 

วิธีการที่ครูปฏิบัติ เริ่มจากความพยายามพัฒนาด้านการสอน โดยเข้ารับการอบรมสัมมนาทางการ

ศึกษา  ศึกษาดูงานจากที่ต่างๆ  ที่จัดแสดงผลงานของครู และนักเรียนนักศึกษา ศึกษาจากผู้มีความ

รู้และประสบการณ์ ศึกษาจากตำราของทางราชการ จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ

ที่จัดส่งมาให้เป็นระยะๆ แล้วนำมาพัฒนารูปแบบการสอนในระดับอนุบาล  ซึ่งช่วยให้นักเรียนใน

ชั้นเรียนรักและอยากมาโรงเรียนทุกวัน เด็กจะไม่ขาดเรียน เด็กกล้าพูดกล้าแสดงออก ในทางสร้าง

สรรค์

 

 

แนวคิดและหลักการที่ใช้

           การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยยึดหลัก  ร่วมคิดร่วมทำ  คือ  ผู้เรียน  ครู  ผู้ปกครอง  ร่วมกันกำหนดเนื้อ

หา  กิจกรรม  วิธีการที่จะเรียนร่วมกันตามความสนใจ  รูปแบบการสอนเปลี่ยน

แปลงได้ตามความสนใจ  และเหมาะสมในขณะนั้น  รายระเอียดของเนื้อหาที่จะเรียนมาจากเด็กร่วม

กันคิด  ครูช่วยเพิ่มเติมรายระเอียดในสิ่งที่คิดว่าเด็กควรจะรู้ตามวัยของเด็ก  เมื่อได้เนื้อหาแล้วครูนำ

มาเขียนแผนการจัดประสบการณ์  สอนและจัดกิจกรรมให้ครบทั้ง  6  กิจกรรม ที่กำหนดไว้ให้ดังนี้

 

การบูรณาการกิจกรรมและการสอน

           การบูรณาการสอนในหนึ่งวัน  จะบูรณาการกิจกรรมทั้ง   6  กิจกรรมเข้าด้วยกัน  คือ

                 -  ครู   เป็นผู้คอยให้คำแนะนำและช่วยเหลือ  โดยใช้คำภามกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการเรียน

รู้อย่างต่อเนื่องตลอดเวลา

                  - นักเรียน  ต้องค้นหาคำตอบด้วยตนเอง  จากการปฏิบัติกิจกรรม   การสำรวจจากธรรม

ชาติและสิ่งแวดล้อมในชีวิตประจำวัน

                 - ครู  มีบทบาทจัดหา   แนะนำ   ช่วยเหลือ   กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้

                 - การประเมินผล  ประเมินตามสภาพจริง  จากผลงานกิจกรรมสร้างสรรค์  ควบคู่

กับการประเมินพัฒนาการรอบด้านของเด็กเป็นรายบุคคล

การจัดกิจกรรม

กิจกรรมที่จัดขึ้นประจำวัน  มีดังนี้

1.       กิจกรรมเคลื่อนไหวและเข้าจังหวะ

2.       กิจกรรมสร้างสรรค์

3.       กิจกรรมเสรี

4.       กิจกรรมเสริบประสบการณ์

5.       กิจกรรมกลางแจ้ง

6.       กิจกรรมเกมการศึกษา

         นอกจากนี้   ยังมีกิจกรรมเสริมในบทเรียน   อาทิ   กิจกรรมขยะสู่การเรียนรู้  กิจกรรม

ศิลปะสร้างสรรค์ร่วมคิดร่วมทำ  กิจกรรมสร้างสรรค์สายสัมพันธ์ในครอบครัว   และกิจ

กรรมสร้างสรรค์ภาษา

  

การสอนแบบ   บูรณาการ  ร่วมคิดร่วมทำ

        ขั้นตอนการสอน

          ขั้นตอนการสอนบูรณาการ  ร่วมคิดร่วมทำ   ประกอบไปด้วย  5  ขั้นตอน  ดังนี้

1.       บูรณาการกิจกรรมประจำวัน

2.       กิจกรรมสร้างสรรค์ร่วมคิดร่วมทำ

3.       กิจกรรมสร้างสรรค์สายสัมพันธ์ในครอบครัว

4.       กิจกรรมขยะสู่การเรียน

5.       การวัดประเมินผลตามสภาพจริงโดยใช้แฟ้มสะสมงาน

         

          ขั้นตอนที่  1  บูรณาการกิจกรรมประจำวัน

                      กำหนดเนื้อหาตามความสนใจของเด็ก   โดยยึดเนื้อหาตามหัวข้อในหลักสูตรเป็น

สำคัญ   โดยจัดกิจกรรมทุกกิจกรรมบูรณาการสู่เนื้อหาที่กำหนด   และการจัดกิจกรรมต้องยึดจุด

ประสงค์และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของหลักสูตรเป็นสำคัญด้วย

 

ยกตัวอย่าง

                เด็กกำหนดเนื้อหา    เรื่องผีเสื้อ

1.  กิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะ

    โดยให้เด็กเคลื่อนไหวร่างกายเลียนแบบผีเสื้อ  ตามจังหวะเสียงเพลง และจินตนาการ

2. กิจกรรมสร้างสรรค์

     เด็กสร้างงานศิลปะสร้างสรรค์   โดยจะแบ่งงานเป็น   4    กลุ่ม  ดังนี้

-          กลุ่มวาดภาพอิสระด้วยสีน้ำ

-          กลุ่มวาดภาพอิสระด้วยสีเทียน

-          กลุ่มฉีกปะกระดาษ

-          กลุ่มตัดกระดาษแปะ

            -  เนื้อหาที่เรียนคือ   เรื่องผีเสื้อ

            -  อุปกรณ์ที่ใช้   ได้แก่   ดินน้ำมัน  ลูกปัดเป็นศูนย์สำรอง

            -  เด็กเหลือทำงานตามความสนใจ  และหมุนเวียนไปจนครบทุกงานในหนึ่งสัปดาห์

            -  เมื่อทำงานเสร็จให้นำมาส่งครูเพื่อจดบันทึกรายละเอียดของภาพ  แล้วนำภาพไปเก็บ

ในแฟ้มสะสม งาน  เพื่อเลือกใส่ในแฟ้มผลงานดีเด่นอีกครั้งหนึ่ง

      3.  กิจกรรมเสรี

                   เช่น  เล่นตามมุม   ตามความสนใจ  เด็กเล่นของเล่น  บล็อก  บทบาทสมมุติ  เครื่อง

ดนตรี   เรื่อง ราวเกี่ยวกับผีเสื้อ

      4.  กิจกรรมเสริมประสบการณ์

               ให้เด็กศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับชีวิตของผีเสื้อ  โดยพาสำรวจผีเสื้อรอบบริเวณโรงเรียน  

สอบภามผู้ปกครอง  ค้นคว้าจากหนังสือภาพเกี่ยวกับผีเสื้อ  ทดลองเลี้ยงหนอนจนกลายเป็นผีเสื้อ

ให้เด็กสังเกต  ดูแลอย่างใกล้ชิด  เด็กนำเสนองานกับครูและเพื่อนๆ ได้

      5.  กิจกรรมกลางแจ้ง

                    ให้เด็กเล่นเกมเกี่ยวกับผีเสื้อ  เช่น  เกมผีเสื้อกับดอกไม้  ระบำผีเสื้อ

     6.  กิจกรรมเกมการศึกษา

                   ให้เด็กเล่นเกมเกี่ยวกับผีเสื้อ  เช่น  เกมจับคู่ผีเสื้อ  เกมจับคู่ภาพและเงาผีเสื้อ  เกม

โดมิโนผีเสื้อ    เกมตัดต่อภาพผีเสื้อกับดอกไม้

 

 

ขั้นตอนที่  2  กิจกรรมทำงานศิลปะสร้างสรรค์ร่วมคิดร่วมทำ

              ศิลปะสร้างสรรค์ร่วมคิดร่วมทำ   จัดทำขึ้นเพื่อฝึกการมีส่วนร่วมกระบวนการกลุ่มให้

กับเด็กโดยใช้งานศิลปะเป็นเนื้อหา  ในกิจกรรมนี้  ครูจะแจกกระดาษ  1  แผ่นขนาดใหญ่