สรุปเนื้อหาการเรียนวิชาชีวิตกับสิ่งแวดล้อม ตอนที่ 2

 

2500104 ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม (Human Being and Environment) ตอน 2 (ต่อ)

แนวทางที่มนุษย์ต้องเผชิญกับภัยจากอุบัติเหตุการเดินทาง
                -ความประมาท ไม่เคารพกฎจราจร                  -ไม่ป้องกันตนเอง
                -สภาพยานพาหนะไม่สมบูรณ์                        -สภาพอากาศไม่อำนวย
                -สุขภาพไม่สมบูรณ์                                    -ความมึนเมาสิ่งเสพติด

 

การเตรียมตัวเพื่อความปลอดภัยในการเดินทาง
                -เตรียมยานพาหนะให้พร้อม                          -ลมยางพอดี
                -เบรกดี                                                   -น้ำในหม้อน้ำ น้ำแบตเตอรี
                -กระจกมองข้าง มองหลังชัดเจน                   -น้ำมันเครื่องมีคุณภาพ
                -น้ำมันเชื้อเพลิงเพียงพอ                             -เครื่องมือประจำรถ อะไหล่ที่จำเป็น
                -เครื่องมือพยาบาล สิ่งจำเป็นสำหรับการเดินทาง อื่นๆ ที่ต้องการใช้(ตามความเหมาะสมในการเดินทาง)

ข้อปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในการเดินทาง
                -ควรใช้เส้นทางที่คุ้นเคย                             -ไม่รับคนแปลกหน้า
                -ไม่หยุดรถในที่เปลี่ยว                                -ไม่ลงจากรถในกรณีอุบัติเหตุ(ที่เปลี่ยว)
                -ศึกษาเส้นทางให้ละเอียด                       -เคร่งครัดในกฎจราจร
-เมื่อเกิดกรณีฉุกเฉิน มีแนวปฏิบัติดังนี้
              -กระจกแตก ให้นำเศษกระจกทิ้งให้หมด ปิดกระจกข้างให้สนิท ไปหาที่เปลี่ยนที่เหมาะสม
              -หม้อน้ำรั่ว นำสบู่อุดรอยรั่ว เติมน้ำให้เต็ม              -สุนัขวิ่งตัดหน้า อย่าหักหลบ
              -ยางระเบิด ต้องบังคับพวงมาลัยให้ดี ชะลอรถ       -เหตุอื่นๆ ต้องศึกษาข้อมูลของรถให้เข้าใจ

แนวทางที่มนุษย์ต้องเผชิญกับภัยจากยาม้า(ยาบ้า)
                -สร้างครอบครัวที่อบอุ่น เข้าใจกัน                  -ชุมชนเสริมความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล
                -ส่วนบุคคล มีการศึกษาดี หลีกหนีสิ่งเสพติดทั้งหลาย
                -รัฐต้องจริงจังในการปราบปราม บังคับใช้กฎหมายให้ได้ผล

แนวทางที่มนุษย์ต้องเผชิญกับภัยจากโรคเอดส์
                -เอดส์(Acquired Immune Deficiency Syndrome )      -รับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์
                -ออกกำลังกายให้ร่างกายแข็งแรง                               -งดสิ่งเสพติด
                -ไม่ควรตั้งครรภ์(ควรทำหมัน)                                    -งดบริจาคเลือดและอวัยวะ
                -รักษาความสะอาดทุกๆเรื่อง                        -ใช้ถุงยางอนามัย(หากเป็นไปได้งดร่วมเพศ)

ปัญหามลพิษที่มนุษย์ต้องเผชิญ มีดังนี้
                - มลพิษขยะ                                           - มลพิษสารกำจัดศัตรูพืช
                - มลพิษทางอากาศ                                  - มลพิษของโลหะหนัก
                - มลพิษของน้ำ                                      - มลพิษจากของเสียอันตราย
                - มลพิษของเสียง                                   - มลพิษในอาหาร

แนวทางแก้ปัญหามลพิษขยะ มีดังนี้
                - เลือกใช้สิ่งที่เป็นวัสดุธรรมชาติ              - หลีกเลี่ยงสินค้าที่บรรจุหีบห่อหลายชั้น
                - ซื้ออาหารใส่จาน ภาชนะที่ล้างได้          - ไปตลาดควรใช้ตะกร้า ถุงผ้า ฯ
                - หลีกเลี่ยงของใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง           - หลีกเลี่ยงพลาสติกและโฟม
                - สร้างจิตสำนึกด้านการลดขยะ
                - มุ่งการอนุรักษ์ reduce reuse recycle repair refill recover reject

แนวทางแก้ปัญหามลพิษสารกำจัดศัตรูพืช มีดังนี้
                - เลือกใช้สารเคมีที่มีฉลากชัดเจน             - อ่านข้อปฏิบัติให้เข้าใจก่อนการใช้
                - ปฏิบัติตามข้อแนะนำการใช้โดยเคร่งครัด  - เมื่อใช้เสร็จแล้วกำจัดให้ถูกต้อง
                - จัดเก็บเครื่องมือเครื่องใช้อย่างรอบคอบ   - หากมีความผิดปกติในการใช้ต้องปรึกษาแพทย์ หรือแก้ไขอย่างรวดเร็ว
                - เลือกทำเกษตรแบบชีววิธี(เกษตรธรรมชาติ) ให้มากขึ้น

แนวทางแก้ปัญหามลพิษทางอากาศ มีดังนี้
                - สารมลพิษในอากาศ เช่น CO , SO2 NO2 O3 Pb Hg Cd ฝุ่นละออง
                - กำหนดมาตรฐานอากาศ
                - ตรวจประเมินคุณภาพของอากาศและรายงานให้ประชาชนรับทราบ
                - แหล่งปล่อยก๊าซพิษต้องมีเครื่องป้องกัน
                - กำหนดเขตควบคุมมลพิษ
                - หลีกเลี่ยงการเดินทางชั่วโมงเร่งด่วน
                - รณรงค์สร้างจิตสำนึก ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา
                - รณรงค์สร้างจิตสำนึกลดมลพิษทางอากาศ

แนวทางแก้ปัญหามลพิษของโลหะหนัก มีดังนี้
                - โลหะหนักที่มักเป็นมลพิษ คือ Pb Hg Cd Mn As
                - การป้องกันสารพิษ ทำได้โดย
                                - สวมชุดให้มิดชิด
                                - อาบน้ำชำระร่างกายหลังปฏิบัติงาน
                                - มีชุดเปลี่ยนในการปฏิบัติงาน
                                - ล้างมือให้สะอาดก่อนรับประทาน
                                - ไม่กินอาหารหรือสูบบุหรี่ระหว่างงาน
                                - ผู้มีโรคประจำตัวไม่ควรปฏิบัติงานกับสารพิษ

ตัวชี้วัดมาตรฐานของน้ำทิ้งโรงงาน มีดังนี้
                - พีเอช 5-9
                - ซีโอดี ไม่เกิน 150 บีโอดี ไม่เกิน 4
                - อุณหภูมิ 25-35 C
                - สารแขวนลอย
                - ปริมาณออกซิเจนละลาย(DO) <2

แนวทางแก้ปัญหามลพิษของน้ำ มีดังนี้
                - ปฏิบัติการใช้น้ำอย่างถูกวิธี
                - เลือกประเภทของน้ำใช้ให้เหมาะสม
                - มุ่งเน้นการประหยัดน้ำ
                - เลือกเครื่องมืออุปกรณ์ประหยัดน้ำ
                - หลีกเลี่ยงการใช้สารพิษปนเปื้อนในน้ำ

แนวทางแก้ปัญหามลพิษจากของเสียอันตราย มีดังนี้
                -ควรหลีกเลี่ยงการใช้สารอันตรายทุกชนิด
                -จัดนิคมอุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับสารพิษ
                -จัดแหล่งที่พักแยกจากเขตโรงงาน
                -ให้การศึกษากับผู้ปฏิบัติอย่างถูกต้อง
                -ปฏิบัติตามข้อกำหนดอย่างเคร่งครัด
                -ใช้มาตรการทางกฎหมายอย่างเข้มงวด
                -ทุกโรงงานต้องมีมาตรการในการกำจัดของเสียอันตรายอย่างถูกต้องรัดกุมและจริงจัง
                -รณรงค์ให้ประชาชนร่วมมือระมัดระวังของเสียอันตรายอย่างทั่วถึง

 

แนวทางแก้ปัญหามลพิษของเสียง มีดังนี้
                - ใช้ท่อไอเสียที่มาตรฐาน
                - ไม่ดัดแปลงท่อไอเสียรถ
                - ดูแลเครื่องยนต์ให้สภาพสมบูรณ์เสมอ
                - ไม่ใช้แตรลมในเขตที่อยู่อาศัย
                - ไม่ใช้ความเร็วสูงเกินกฎหมาย
                - ไม่บรรทุกสัมภาระมากเกินไป
                - รณรงค์ให้มีความตระหนักถึงอันตรายจากมลพิษทางเสียง

แนวทางแก้ปัญหามลพิษในอาหาร มีดังนี้
                -สารพิษในอาหาร เช่น เห็ดพิษ กลอย ลูกเนียง มันสำปะหลัง คางคก ปลาปักเป้า สารอะฟลาท็อกซิน โลหะหนัก สารเคมีทางการเกษตร สารปรุงแต่งอาหาร สีย้อมผ้า
                -การป้องกันจากพิษในอาหาร ทำได้ดังนี้
                                - เลือกกินหรือใช้สินค้าที่มี อย. มอก
                                - เลือกอาหารสดจากธรรมชาติ
                                - หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
                                - หลีกเลี่ยงอาหารซ้ำๆ กัน
                                - หากเป็นไปได้ควรประกอบอาหารกินเอง
                                - ลดการใช้สารปรุงแต่งอาหาร

 

หน่วยที่ 4 การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน

แนวความคิดในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
                - ต้องการให้มีความยั่งยืน
                - ต้องการให้มีความเพิ่มพูน
                - ต้องการให้มีการควบคุมของเสีย
                - ต้องยึดหลักอนุรักษ์
                - ต้องมีความหลากหลาย
                - ต้องมุ่งเน้นคุณภาพชีวิต

 

ผลกระทบจากการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอันเนื่องมาจากการพัฒนา
                - ผลาญของดีให้หมดไป(ทรัพยากรธรรมชาติร่อยหรอ resource depletion)
                - ระบายของเสียให้แก่โลก
(เกิดปัญหามลพิษ pollution)
                - เพิ่มจำนวนประชากรมากขึ้น(over population)

 

แนวทางในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม (Strategies for Resource Management and Environment conservation)

- ใช้อย่างมีความคุ้มค่า
- หลีกเลี่ยงการสูญเสียและการทำลาย
- ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม
- ใช้ตามความสามารถที่ผลิตได้

หลักการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทั่วไป
                1. การสำรวจตรวจหา
                2. ป้องกันรักษา
                3. ใช้ให้ถูกประเภทและคุ้มค่า
                4. ใช้ที่มีคุณภาพรองประกอบบ้าง
                5. การปรับปรุงคุณภาพ
                6. การใช้สิ่งทดแทนกันได้
                7. นำของเสียกลับมาใช้อีก(recycle)

หลักการจัดการทรัพยากรธรรมชาติแต่ละประเภท
1) หลักการจัดการทรัพยากรธรรมชาติประเภทที่ใช้ไม่หมดสิ้น(non exhausting natural resource) มีดังนี้
                - ควบคุมไม่ให้มีสิ่งปนเปื้อน(สกปรก)
                - ป้องกันไม่ให้เกิดปัญหามลพิษต่างๆ
                - หากมีสิ่งปนเปื้อนต้องรีบแก้ไขโดยเร็ว
                - ให้การศึกษากับประชาชนถึงปัญหามลพิษต่างๆ
                - จัดให้มีกฎหมายบังคับ

2) หลักในการจัดทรัพยากรธรรมชาติประเภททดแทนได้(renewable natural resource) มีดังนี้
                - จัดระบบนิเวศให้มีความเหมาะสม
                - จัดการใช้สอยอย่างสมดุล
                - ต้องควบคุมการใช้เฉพาะส่วนที่เพิ่มพูนขึ้น
                - ต้องมีเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการใช้สอย
                - ต้องยึดหลักการอนุรักษ์เป็นสำคัญ

3) หลักในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติประเภทที่ใช้แล้วหมดไป(Exhausting Natural Resource)
                - ต้องใช้เทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพสูงสุด
                - ต้องใช้ตามความจำเป็นเท่านั้น
                - นำส่วนที่เสียกลับมาใช้ให้คุ้มค่า
                - ต้องป้องกันให้สูญเสียน้อยที่สุด

การวางแผนพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
                - แผนฯ 1 - 3(2504-2519) ยังไม่มีชัดเจน
                - แผนฯ 4 เริ่มมี ก.ม.(พ.ร.บ.ส่งเสริมฯ พ.ศ.18)
                - แผนฯ 5 เริ่มกำหนดมาตรฐานคุณภาพ สวล. ทำแผนระดับพื้นที่มากขึ้นและกระจาย
                - แผนฯ 6 เริ่มปรับทิศทางและแนวคิดการใช้ สวล. มีการควบคุมมากขึ้น เริ่มให้ท้องถิ่นมีส่วนร่วม
                - แผนฯ 7 ส่งเสริมภาคเอกชน ท้องถิ่นมากขึ้น
                - แผนฯ 8 มีการฟื้นฟูและอนุรักษ์ควบคู่กับเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ในการป้องกัน
                - แผนฯ 9 ให้มีการปรับปรุงฟื้นฟูเพื่อความยั่งยืน เพื่อการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน
                - แผนฯ 10 ดูสรุป

การดำเนินงานเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

- การให้การศึกษาแก่ประชาชน
- การใช้กฎหมายควบคุม
- กฎหมายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 มีบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

56 "สิทธิในการรับรู้ข่าวสารทางราชการ"
 57 "สิทธิในการทำประชาพิจารณ์"
 66 "การอนุรักษ์ฟื้นฟู ทรัพยากรท้องถิ่น รวมถึงภูมิปัญญา ศิลปวัฒนธรรม และความหลากหลายทางชีวภาพ"
 67 "สิทธิการรักษาและใช้ทรัพยากรและความหลากหลายทางชีวภาพ"
 73 "หน้าที่ป้องกัน ปกป้อง สืบสาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม"
 85 "หน้าที่ของรัฐต้องส่งเสริมให้มีการใช้ทรัพยากรอย่างสมดุล"
 290 "องค์การปกครองท้องถิ่นส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ตามกฎหมาย"

- พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535
1) ยกระดับคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
2) เปิดโอกาสให้ภาคเอกชน ประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น
3) กระจายอำนาจในการแก้ปัญหา สวล ไปสู่ท้องถิ่น
4) ใช้กลไกทางเศรษฐกิจในการจูงใจ
5) ใช้หลักใครก่อมลพิษผู้นั้นจ่ายค่าบำบัด     (Polluter Pays Principle)
6) กำหนดเขตควบคุมและเขตคุ้มครอง
7) ให้มีการรายงานผลกระทบสวล.เมื่อมีโครงการหรือกิจกรรมที่อาจส่งผลต่อสวล.

การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยภาครัฐ

นโยบายหลัก 6 ประการ
                -นโยบายทรัพยากรธรรมชาติ
                -นโยบายป้องกันและขจัดมลพิษ
                -นโยบายแหล่งธรรมชาติและแหล่งศิลปกรรม
                -นโยบายสิ่งแวดล้อมชุมชน
                -นโยบายการศึกษาและประชาสัมพันธ์เพื่อสิ่งแวดล้อม
                -นโยบายเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อม

 

บทบาทขององค์กรปกครองท้องถิ่นในการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมภาครัฐและองค์กรปกครองท้องถิ่นมีหลักเกณฑ์การจัดแบ่งภารกิจ 4 ประการ คือ
                -หลักผลประโยชน์เฉพาะท้องถิ่น(Spillover Effects)
                -หลักความรับผิดชอบทางการเมือง(Political Accountability)
                -หลักประสิทธิภาพในการจัดการ(Management Efficiency)
                -หลักความสามารถของท้องถิ่น(Local Capacity)

การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยชุมชนท้องถิ่น
                - องค์กรชาวบ้านกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างเช่น
การนับถือผีของคนทางเหนือ ช่วยในการรักษาป่าไม้ต้นน้ำลำธาร ดอนปู่ตาประจำหมู่บ้านของภาคอีสาน การมีวัดป่าในเขตป่าของอีสาน เป็นต้น

หลักในการบริโภคทรัพยากร
                มุ่งใช้ประโยชน์เพื่อเป็นปัจจัยสี่เท่านั้นก็จะเกิดความยั่งยืนได้ ปัจจัยสี่ ได้แก่
             -อาหาร ตามความจำเป็นของร่างกาย  -เครื่องนุ่งห่ม เพื่อปกปิดร่างกาย
             -ยารักษาโรค เมื่อมีความเจ็บป่วยเท่านั้น            -บ้านอยู่อาศัย เพื่อเป็นที่พักตามอัตภาพ

 

การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพิทักษ์สิ่งแวดล้อม
                การไต่สวนสาธารณะหรือประชาพิจารณ์
- การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจโครงการสาธารณะ
- การมีส่วนร่วมในการติดตามและรักษาสภาพสิ่งแวดล้อม
- การมีส่วนร่วมในการรับภาระต้นทุนบำบัดและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม

 

การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยสื่อมวลชน
                ในยุคข่าวสารข้อมูลสื่อมวลชนมีบทบาทหน้าที่ในการกระจายข้อมูลและสารสนเทศเพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างกว้างขวางและมีความถูกต้องตรงกัน รูปแบบการกระจายมีหลากหลาย เช่น สื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต หรือกิจกรรมการประกวดต่างๆ

 

มีการกำหนดวันสำคัญเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม เช่น
22 เมษายน เป็นวันคุ้มครองโลก(Earth Day)          31 พฤษภาคม เป็นวันงดสูบบุหรี่โลก
5 มิถุนายน เป็นวันสิ่งแวดล้อมโลก                        16 กันยายน เป็นวันโอโซน
22 กันยายน เป็นวันปลอดรถ(Car Free Day)           30 เมษายน เป็นวันคุ้มครองผู้บริโภค(ไทย)
20 กันยายน เป็นวันอนุรักษ์คูคลองแห่งชาติ
4 ธันวาคม เป็นวันสิ่งแวดล้อมไทย
26 ธันวาคม เป็นวันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ                               

การพัฒนาสิ่งแวดล้อมแบบยั่งยืน
ความหมายของการพัฒนาที่ยั่งยืน
Sustainable Development หมายถึงการพัฒนาที่นำเอาความรู้จากธรรมชาติมาประยุกต์ใช้เพื่อการนำเอาผลผลิตของระบบนิเวศมาใช้ประโยชน์และตอบสนองความต้องการของมนุษย์อย่างยั่งยืนตลอดไป
ความรู้ที่ต้องเกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่ยั่งยืน ได้แก่ นิเวศวิทยา เศรษฐศาสตร์ และสังคมศาสตร์หรือคุณธรรมจริยธรรม

แนวความคิดเกี่ยวกับการพัฒนาที่ยั่งยืน
                - แนวคิดทางเศรษฐศาสตร์
                - แนวคิดทางสังคม
                - แนวคิดทางนิเวศวิทยา

หลักการสู่ความยั่งยืน
1) รักษาและกระตุ้นให้เกิดความหลากหลาย
2) พัฒนาหรือสร้างระบบเศรษฐกิจ
3) ต้องแสวงหาแนวทางที่เห็นร่วมกัน

 

แนวปฏิบัติที่จะนำไปสู่ความยั่งยืน มีดังนี้
1) การรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
                -อนุรักษ์สารและวงจรหมุนเวียนให้ฟื้นตัวเข้าสู่ธรรมชาติได้
                -จำกัดการปล่อยของเสีย
                -รักษาความหลากหลายของระบบนิเวศ
2) การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
                -ทำให้เกิดความยุติธรรม
                -มีมาตรการชดเชยแก่การผลิตที่ดีต่อ สวล
                -กระจายสิทธิให้เท่าเทียมในสังคม
                -ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
                -ส่งเสริมและกระตุ้นการRecycle
                -ต้องควบคุมปัญหามลพิษต่างๆ

3) หลีกเลี่ยงความล้มเหลวของกลไกรัฐที่เกี่ยวข้อง
                - ใช้กลไกตลาดตามปกติ
                - ส่งเสริมทัศนคติที่ดีของสังคม
                - ยึดหลักความยุติธรรมในสังคม
                - ต้องเกื้อหนุนคนที่ด้อยโอกาสในสังคม
                - รักษาความเสถียรภาพของระบบเศรษฐกิจฯ

4) รักษาทางเลือกสำหรับอนาคต
                - หลีกเลี่ยงการทำลายสิ่งแวดล้อม
                - ยึดหลักปลอดภัยไว้ก่อนเสมอ
                - เพิ่มความหลากหลายของทุกด้าน
                - สะท้อนความเป็นจริงของสภาพเศรษฐกิจ
5) หยุดการเจริญเติบโตของประชากร
                - ให้การศึกษาการวางแผนครอบครัว
                - ขยายระบบการศึกษาภาคบังคับ

6) กระจายความมั่งคั่งให้แก่กลุ่มคนหรือประเทศที่ยากจน
                - ส่งเสริมมาตรการทางการค้าเสรี
                - ตั้งมาตรฐานการค้าที่เท่าเทียมกัน
                - หามาตรการลดหนี้สิน
                - กระตุ้นการกระจายความมั่งคั่งสู่ประเทศยากจน

7) อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
                - เพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งาน
                - ใช้เท่าที่มีความจำเป็น
                - หาสิ่งทดแทน

การดำเนินกิจกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทย
                - การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
                - การเพาะเลี้ยงหรือการขยายพันธุ์
                - ระบบการเกษตรแบบยั่งยืน
                - ระบบเกษตรทฤษฎีใหม่หรือวนเกษตรหรือไร่นาสวนผสม
                - ระบบป่าชุมชน
                - ระบบป่ากันชน
                - การแบ่งเขตความเหมาะสมตามการใช้ประโยชน์ของที่ดิน(Zoning)

เกษตรทฤษฎีใหม่ ทำเกษตรในพื้นที่ 15 ไร่ แบ่งออกเป็น 4 ส่วน คือ
                - นาข้าว 5 ไร่
                - พืชสวนหรือไม้ผล 5 ไร่
                - ที่อยู่อาศัย 2 ไร่
                - สระน้ำ 3 ไร่(ลึกประมาณ 4 เมตร)

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
- ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา
- ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อ.เมือง จ.นราธิวาส
- ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี
- ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อ.เมือง จ.สกลนคร
- ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่
- ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี

ความรู้เกี่ยวกับเรื่องไฟป่า

   -ให้นักศึกษาไปศึกษาเพิ่มเติมที่
          www.dnp.go.th/ForestFire/FIRESCIENCE/science.htm
แล้วให้สรุปย่อลงในสมุดจดงานด้วย

เนื้อหาบางส่วนยังไม่สมบูรณ์นัก อาจต้องศึกษาเพิ่มเติมในเอกสารที่เกี่ยวข้องหลายเล่ม ต้องค้นคว้าเพิ่มเติมอีกต่อไป