ไก่งามตามตำราโบราณ

 

ไก่งาม คือไก่ที่มีรูปร่างลักษณะโครงสร้างดี ได้สัดส่วนและสง่างาม ไม่พบความบกพร่องหรือพิการทางร่างกาย เช่น ปากบิดเบี้ยว ตาบอด อกไม่คด นิ้วไม่กุด ร่างกายสมบูรณ์ไม่เป็นโรคมีน้ำหนักตัวผู้ 3 กก. ตัวเมีย 2 กก. ขึ้นไปโดยมีส่วนประกอบของร่างกายงดงามตามตำรา คือ
1. ใบหน้า แหลมเกลี้ยงเกลา กลมกลึงแบบหน้านกยูง ประกอบด้วย
- ปาก ต้องสีตามพันธุ์ สีเดียวกับแข้ง ปากใหญ่แน่นแข็งแรง ปลายงุ้มไม่ยาวไม่สั้นเกินไป ปากบนมีร่องน้ำตลอดปาก
- จมูก กว้างใหญ่ สันจมูกเรียบ รูจมูกไม่แฟบ
- คาง ตุ้ม เหนียงรัดกลมกลึง
- หู ไม่กลวง มีขนปิดหู(สีตามพันธุ์)
- ตา มีประกายแจ่มใส นัยน์ตาดำเล็ก ตาขาวมีสีขาว (ตาปลาหมอตาย) หรือตาสีเดียวกับสร้อยคอ หรือตรง ตามพันธุ์ ขอบตาเป็นรูปวงรี ลูกตาอยู่ตรงกลางตา มองเห็นเส้นเลือดแดงในตาชัดเจน ตาลึกอยู่ในเบ้าตา คิ้วนูนเป็นเส้นขนานไปตามเบ้าตา
- หงอนเล็ก ฐานหงอนหนา หน้าหงอนบาง ปลายหงอนยาวกดกอดกระหม่อม ราบเรียบสีแดงสดใส เลยตาดำยิ่งดี
- กระโหลกศรีษะ หนาอวบ ยาวเป็น 2 ตอน ส่วนหน้าเล็กกว่าส่วนท้าย มีรอยไขหัวตามธรรมชาติ
2. รูปทรง สมส่วนทะมัดทะแมง ลำตัวยาว กระดูกใหญ่ อกผายไหล่ผึ่ง ปีก หาง ยาวสมตัว ประกอบด้วย
- ลำตัว กระดูกโครงส้างดี อกไม่คด จับยาว 2 ท่อน ช่วงกลางกลมคอด ช่วงหน้ากว้าง และตะโพกใหญ่กว่า ช่วงท้องน้อย ตะเกียบตรงชิด แข้งยาวเท่ากัน
- หน้าอก สีแดงอกกว้างใหญ่ คล้ายรูปใบโพธิ์ มีกล้ามเนื้อ อกผาย ไหล่ผึ่ง กระดูกใหญ่ ไม่คด ไม่บุบ ยืนยืดอก ลักษณะตั้ง
- คอ ใหญ่มั่นคง กระดูกปล้องคอชิดแน่น ร่องคอกับไหล่ชิดกัน ขนคอขึ้นเป็นระเบียบและเคลื่อนไหวตลอดเวลา
- ปีก ปีกยาวใหญ่เป็นลอนเดียว สนับปีกหนาแน่น สร้อยปีกสีเดียวกับสร้อยคอหลัง
- หางแข็ง หางพัด หางกระลวยยาว เป็นฟ่อนจำนวนหลายเส้น สีตรงตามพันธุ์ กระเบนหางใหญ่ ขั้วหางชิดกระดูก สันหลัง กระปุกน้ำมันใหญ่มีอันเดียว
- แข้งขา แข้งเล็กเรียวกลม หรือเหลี่ยมแบบลำหวาย ไก่แข้งเหลี่ยมมักเป็นไก่ลำโต ตีเจ็บ แข้งไม่ผุ ไม่มีขน ปั้นขาใหญ่ล่ำแบบไม้กระบอง นิ้วยาว เรียวกลม เกล็ดแข้ง นิ้วเป็นระเบียบกลมกลืนกันทั้งสองข้าง เวลาจับไก่ ตรงกลางลำตัวยกขึ้นถ้าแข้งและนิ้วทั้งหมดเหยียดตรง จะเป็นไก่ตีแม่น ยิ่งเหยียดชิดกัน ขี่กัน ยิ่งตีแม่นตีเจ็บ
3. ขน พิจารณาทั้งขนพื้นและขนสร้อย ระย้า ความละเอียดอ่อน ความสวยงาม ความเป็นระเบียบเรียบร้อย ความสมบูรณ์ของขน
- สีขน ต้องเป็นไปตามพันธุ์ สีชัดเจนสม่ำเสมอ สีสร้อยคอ สร้อยปีก สร้อยหลัง ขนปิดหูต้องเป็นสีเดียวกันหรือ ใกล้เคียงกันสีพื้นตัวต้องเป็นสีตามพันธุ์
- น้ำขน ขนแห้งเป็นมัน ถูกน้ำเปียกได้ ใยขนไม่ขาดจากกัน
- สร้อยระย้า ขนสร้อยเป็นระย้าละเอียดอ่อน เส้นเล็กปลายแหลม ขนสร้อยหลังมาด้านข้างลำตัวแผ่ห้อย มา เป็นแผงเป็นระย้า สร้อยประบ่า ระย้าประก้น
- ขนพัด ขนกระลวย เรียงเป็นระเบียบจากชายนอกไปหากระลวย จากสั้นไปยาวเสมอกันทั้ง 2 ข้าง ๆ ละ ไม่ต่ำกว่า 7 เส้น ขนกระลวยต้องยาว ก้านแข็งเป็นคู่ๆ หลายๆ คู่ สีหางกระลวยต้องเป็นไปตามพันธุ์
- ขนสมบูรณ์และสวยงาม ขนขี้นเป็นระเบียบแข็งแรงสมบูรณ์ ไม่กรอบ ไม่กร่อน ไม่แหว่ง ไม่หัก ไม่เป็นโรค ไม่เคลื่อน ไม่ถ่ายขน
4. กริยาท่าทาง พิจารณาอากัปกริยา ยืน เดิน วิ่ง กระพือปีก และเชิงขน เชิงสูง ดังนี้
- ยืน มีสง่าราศี ชูคอ หัว ปีกยก ยืนข้อขาตรง ลำตัวตรง ปลายหางจรดพื้น ยืนเต็มเท้า เล่นสร้อย ท่าทาง ระมัดระวังตัวอยู่ตลอดเวลา
- ท่าเดิน เดินย่างเท้าขึ้นแล้วกำนิ้วทั้งหมด ฝ่าเท้าลงแบนิ้วทั้งหมด เดินแบบคนเดินอย่างระมัดระวังตัว
- ท่าวิ่ง วิ่งด้วยปลายนิ้ว อุ้งไม่ติดพื้น ย่อขาโย้ตัว ยื่นคอไปข้างหน้าเสมอ
- กระพือปีก ขยับปีกอยู่ตลอดเวลา กระพือปีกแรงเสียงดังแล้วขัน เสียงขันกระชากกระชั้น หรือก้องกังวาน
- สู้ (อาจดูเชิงชนก็ได้) ไก่จะแสดงอาการสู้ไก่ตัวอื่น ไม่หวาดกลัว
5. เกล็ดหรือของดี ถือว่าเป็นของวิเศษของไก่ที่สำคัญ คือ เดือย เกล็ด(ร่องเกล็ดแข้งลึก) นิ้ว เล็บ
- เดือย ตั้งมั่นคงแข็งแรงกระชั้นก้อย โตขนาดนิ้วก้อย ปลายเดือยปัดไปตามก้อย สีเดียวกับปากและแข้ง โคนเดือยใหญ่แหลมคม มีหมอนรองเดือยด้านล่างและด้านบน
- นิ้ว กลม ยาว เรียว ไม่คดงอ มีเกล็ดแตก เกล็ดเหน็บมาก
- เกล็ดหน้า เรียงเป็นระเบียบตั้งแต่ข้อขาถึงเดือย หรือโคนนิ้ว จะเป็นแถวเดียว กำไลพันลำ 2 แถว ร่องน้ำ ปัดตลอด จระเข้ขบฟัน 3 แถว พญาครุฑเหน็บตลอด
- เกล็ดหลัง เรียงเป็นระเบียบ มีเกล็ดเมล็ดข้าวสาร เกล็ดข้าวโพดชัดเจน เกล็ดเดิมพัน และเกล็ดอันขึ้นสูง ชัดเจน
- เกล็ดพิฆาต มีกากบาท ดอกจันทร์ ดาวล้อมเดือน บัวตูมบัวบาน ข้าวตอกแตก เสือซ่อนเล็บ เหน็บนอก เหน็บใน