ผู้บริหารมืออาชีพ: ผู้บริหารการเปลี่ยนแปลง

 

 

1. ความหมายลักษณะการเป็นมืออาชีพ  หมายถึง การทำงานด้วยความรู้ความสามารถ ความตั้งใจจริงและทำงานให้เกิดผลงานดีที่สุด มืออาชีพจะมีลักษณะ ดังนี้

                1) มีการให้บริการสังคมไม่ซ้ำซ้อนกับวิชาชีพอื่นนั้นคือ มีความรู้ความชำนาญพิเศษเฉพาะอาชีพนั้นๆ

                2) ใช้วิธีการแห่งปัญญา มืออาชีพทำงานโดยใช้สมองเป็นหลัก ใช้ความรู้เป็นหลักในการทำงาน

                3) มีอิสระในการดำเนินงาน มืออาชีพมีสิทธิ์จะทำงานของตนเองโดยอิสระ รับผิดชอบได้โดยไม่ต้อง

                  มีการควบคุมผู้อื่นมากนัก ทำงานเพื่อให้เกิดผลงานเป็นหลัก

                4) ผู้ประกอบวิชาชีพผ่านการศึกษาระดับสูงโดยปกติมืออาชีพต้องเรียนนานมักจบปริญญาตรีอย่างต่ำ

                5) มีจรรยาบรรณของวิชาชีพ มืออาชีพต้องรักษาความรับผิดชอบและจริยธรรมของอาชีพของตนอย่าง

                  เคร่งครัด

                6) มีความมั่นคง มีสถาบันวิชาชีพ มืออาชีพมักทำงานแล้วได้รายได้ดี มีรายได้สูงมีศักดิ์ศรีในสังคม

2. คุณลักษณะของการเป็นมืออาชีพ ผู้ประกอบอาชีพมืออาชีพต้องมีแนวปฏิบัติที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ ดังนี้

                1) ขยัน ซื่อสัตย์ ประหยัด อดทน ตรงต่อเวลา

                2) เป็นคนเก่ง เป็นคนดี มีความกล้าหาญ รับผิดชอบ ตัดสินใจอย่างชาญฉลาด

                3) สุภาพ ตรงต่อเวลา ละเอียดลออ รู้จักแสวงหากัลยาณมิตร

                4) ใช้คุณธรรมเป็นเครื่องชี้นำอาชีพ  5) ฝึกฝนพัฒนาตนเองอยู่เสมอ

3. นักบริหารมืออาชีพ คือ ผู้ที่ทำหน้าที่เป็นผู้บริหารงาน กิจการต่างๆให้สำเร็จ โดยอาศัยความรู้ความสามารถของตนเองและความร่วมมือของผู้อื่น ลักษณะเด่นของผู้บริหารมืออาชีพมีดังนี้

                1) มีความรอบรู้ทันต่อเหตุการณ์                2) มีการตัดสินใจที่ดี รวดเร็ว แม่นยำและถูกต้อง

                3) สามารถจับประเด็นได้รวดเร็ว ออกความเห็นได้ทันการ

                4) สามารถเลือกใช้คนได้เหมาะสมกับงาน                 5) ยอมรับการเปลี่ยนแปลงพร้อมที่จะปรับตัว

                6) มีระเบียบ ละเอียดรอบคอบ เคร่งครัดเรื่องเวลา     7) ซื่อสัตย์มีคุณธรรม ยึดมั่นในจรรยาวิชาชีพ

                8) เชื่อมั่นในตนเอง มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี สามารถประสานงานได้เยี่ยม

4. คุณลักษณะของนักบริหารมืออาชีพ

        4.1 นักบริหารมืออาชีพต้องมีคุณลักษณะภายในตนที่สามารถปลูกฝังและฝึกได้หลายประการ ดังต่อไปนี้

                      1) มีวิสัยทัศน์ มีสายตาที่ยาวไกล ก้าวไปข้างหน้าอยู่ตลอดเวลา

                      2) ตรงไปตรงมา มีความเชื่อมั่นในตนเองอย่างสูงสุด

                      3) ทำงานโดยมุ่งผลสำเร็จมากกว่ามุ่งกระบวนการ

                      4) มองปัญหาชัดใช้ปัญญาในการการแก้ปัญหาและกล้าตัดสินใจ

                      5) เป็นผู้มีศิลปในการประนีประนอม 

                      6) การทำงานเป็นทีม

          4.2 ต้องมีความเป็นผู้นำ โดยคุณสมบัติผู้นำที่ดีควรมี ดังนี้

1.       เป็นผู้มีความคิดกว้างไกลและลึก    2. มีความสามารถในด้านการใช้ภาษา     3 มีความคิดริเริ่ม                         

                       4. เป็นคนที่ฉลาด        5. มีความสำเร็จในด้านวิชาการและด้านบริหาร

                        6. มีความรับผิดชอบ   7. ความอดทน    8. ความสามารถในการปรับตัวเข้ากับสังคมได้

                        9. มีระดับจิตใจสูง

        4.3 คุณลักษณะของการเป็นผู้นำตามแนวคิดของนักวิชาการชาวไทย

1. ลักษณะท่าทาง                     2. ความกล้าหาญ            3. ความเด็ดขาด                                                         

4. ความไว้วางใจ                      5. ความอดทน                  6. ความกระตือรือร้น

7. ความริเริ่ม                              8. ความซื่อสัตย์              9. ดุลยพินิจ                                                        

 10. ความยุติธรรม                  11.ความรู้                        12. ความจงรักภักดี

13.ความแนบเนียน                14. ความไม่เห็นแก่ตัว

5. ลักษณะเด่นของผู้บริหารคนสำคัญที่ประสบผลสำเร็จ  เช่น

                5.1 นายอานันท์  ปันยารชุน  อดีตนายกรัฐมนตรี มีคุณลักษณะเด่นคือ

                                1) มีวิสัยทัศน์ (Vision)                2) ตรงไปตรงมา ( Frankness)      3) ทำงานโดยมุ่งสู่ผล                                                          4) กล้าตัดสินใจ                             5) ประนีประนอม                           6) สปิริตแห่งการทำงานเป็นทีม

                               7) ภาวะผู้นำ                                   8) โปร่งใส                                        9) มียุทธวิธี

                5.2 พ.ต.ท. ทักษิณ  ชินวัตร  นายกรัฐมนตรี มีคุณลักษณะและอุปนิสัยดังนี้

                                คุณลักษณะ 1) มีความกล้า                    2) มีความเชื่อมั่นในตนเองสูง

                                                      3) มีความทะเยอทะยาน  4) มีมนุษยสัมพันธ์ดี

                                                      5) มีความมุ่งมั่น                 6) มีสติเฉลียวฉลาด

               แนวดำเนินชีวิต      1) ให้ความสำคัญกับครอบครัวเป็นอันดับแรก   2) ใช้ชีวิตสมถะ

                                                  3) สู้ชีวิตด้วยการลงมือทำ     4)การบริหารยึดวิสัยทัศน์

                                                 5) เชื่อว่าการเมืองในระบบเท่านั้นคือการเมืองที่ถูกต้องที่สุด

                5.3 นพ. กระแส  ชนะวงศ์  อดีตรองนายกรัฐมนตรี มีเบื้องหลังที่ทำให้ประสบความสำเร็จคือ

                                                 1) ได้รับแนวคิดพัฒนาจากนักพัฒนาชาวอเมริกาเชื้อสายจีน

                                                 2) ได้รับอิทธิพลการพัฒนาแบบญี่ปุ่น 3) เน้นการมีส่วนร่วมของชาวบ้าน                

                                                 4) เน้นเรื่องภาวะผู้นำ                              5) ให้ความสามารถต่อสตรีในการพัฒนา

6. หลักการแนวคิดในการบริหารการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารราชการและเอกชนมืออาชีพ

      6.1  ดร. จรวยพร ธรณินทร์   ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวถึง ผู้บริหารมืออาชีพ ต้องมีพื้นฐานด้านบุคลิกภาพ  ท่านควรรู้จักสไตล์ หรือลีลาที่เป็นเอกลักษณ์ของท่าน ท่านจึงควรเริ่มต้นจากการค้นหาตัวตนของท่านเสียก่อนว่าท่านเป็นคน อย่างไร มาทำความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับบุคลิกภาพเพื่อค้นให้พบตนเอง บุคลิกดีนำสู่ความสำเร็จ บุคลิกดีเป็นใบเบิกทางให้ท่านไปสู่เป้าหมายความสำเร็จ
         ความสำเร็จ = ดี + เก่ง + จังหวะ แม้ท่านจะมีบุคลิกดีเพียงใด ก็โปรดเข้าใจสัจธรรมของชีวิต นั่นคือความสำเร็จมิใช่สูตรสำเร็จ มีหลายปัจจัยประกอบกัน ท่านต้องใช้คุณลักษณะและคุณสมบัติหลายประการ  บุคลิกภาพของผู้บริหารที่คนยอมรับต้องมีคุณลักษณะเด่นดังนี้
               1. การมีบุคลิกภาพที่ดี มีรูปร่าง หน้าตา ท่าทางที่ดูสง่างาม
               2. การมีอุปนิสัยที่น่าเชื่อถือ แสดงกิริยาท่าทีที่ไว้ใจได้ น่าศรัทธาเลื่อมใส
               3. พฤติกรรมดีมีความประพฤติที่ถูกทำนองคลองธรรม รู้ชอบชั่วดี
               4. ทำงานดีและมีภาวะผู้นำ กล้าหาญทำการใหญ่
       6.2 ปรัชญาบริหารจัดการของนายกรัฐมนตรี พ... ดร. ทักษิณ ชินวัตร
               1. จุดยืนใหม่ของประเทศไทย ได้แก่ความเชื่อมั่นในการปกครองในระบอบ ประชาธิปไตย ที่มีอุดมการณ์ โดยอาศัย ผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง
               2 กระบวนการทำงาน การทำงานต้องปรับโครงสร้าง องค์กรให้เล็กคล่องตัว โดยสร้างวัฒนธรรมขององค์กรและวัฒนธรรมของการทำงานเป็นหมู่คณะทำงาน การบริหารอย่างบูรณาการซึ่งใช้สหวิทยาการอย่างกลมกลืน รวมทั้งต้องปรับกระบวนการรายงานทุกลำดับชั้น ( Matrix Report)
              3. การแข่งขันในเวทีโลก ทำให้ต้องปรับองค์กรและคนทำงานให้รู้จักเรียนรู้สิ่งใหม่ ต้องเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ เริ่มจากการทำงานจากการสร้างฐานข้อมูล แล้วสังเคราะห์ประสบการณ์จนเกิดเป็นองค์ความรู้ ซึ่งต่อมาเกิดเป็นปัญญารู้แจ้งมองทะลุถึงแก่นจนนำไปใช้งานได้จริง (Information - -> Knowledge - -> Wisdom )
             4. ภาวะผู้นำ ผู้บริหารต้องมี มีวิสัยทัศน์ รู้จักมองการไกล เป็นนักสื่อสารที่ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ได้ยอดเยี่ยม เป็นบุคคลที่น่าเชื่อถือ พูดจริงทำจริง กล้าได้กล้าเสียกล้าคิดการใหญ่ กล้าเปลี่ยนแปลง แม้มีผู้คัดค้าน กล้าคิดใหม่ทำใหม่ให้แตกต่างไปจากความเคยชินเดิม และต้องทำด้วยความรวดเร็ว แข่งกับเวลา
             5. นโยบายรัฐบาลภายใต้การนำของพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี มีหลักการสำคัญคือ การลดรายจ่าย การเพิ่มรายได้ การ ขยายโอกาส และการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน
         6.3 Prof. Dipak C.Jain คณบดีวิทยาลัยการจัดการ Kellogg และที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี พ...ทักษิณ ชินวัตร ได้เสนอแนวคิดไว้ดังนี้
               1. การบริหารคือการขับเคลื่อนโดยใช้กลไกตลาด ผู้บริหารต้องเข้าใจว่าลูกค้าคือใคร/ ใครคือคู่แข่ง/ เราเก่งอะไร/ เราจะขายอะไร
              2. ต้องสร้างภาพลักษณ์และกำหนดจุดยืนในตลาด เช่น มีคุณลักษณะเฉพาะ และคุณภาพเทียบได้ทัดเทียมกับมาตรฐานสากล
               3. บุคลิกนักบริหาร ผู้จะก้าวหน้าในอันดับหัวแถวต้องสร้างคุณลักษณะพิเศษ ได้แก่
คิดใหญ่ฝันใหญ่ ต้องการสร้างชิ้นงานหรือโครงการที่สำคัญ ใช้สัญชาติญาณ ใช้ข้อมูล ใช้องค์ความรู้จนสามารถสร้างชิ้นงาน หรือนวัตกรรมใหม่ ขับเคลื่อนความฝันอย่างมีเป้าหมาย มีทิศทางที่มีโอกาสสู่ความสำเร็จ มีกลยุทธ และ มีมิติวัดผลสำเร็จ ทำงานอย่างมีกระบวนการวางแผนรัดกุมรอบคอบ ทำงานไปแล้วติดตามวัดผลสำเร็จได้
สร้างทีมร่วมผลักดัน รู้จักทำเป็นแบบอย่าง ใช้ขีดความสามารถของแต่ละคนมาร่วมกันสร้างสรรค์งานใหญ่ โดยผู้บริหารมาร่วมคิดช่วย ชี้แนะ เป็นต้นแบบของการทำงานหนักเอาเบาสู้ สร้างแรงจูงใจ รวมทั้งการ มอบอำนาจ ผู้บริหารต้อง ให้กำลังใจสร้างขวัญในการทำงานและรู้จักกระจายอำนาจความรับผิดชอบให้ผู้บริหารระดับรองลงไป ช่วยแบ่งเบางานที่ต้องตัดสินใจ
                4. การนำการเปลี่ยนแปลงของนักบริหาร คือการจัดการภารกิจเหล่านี้ให้เกิดผลดีการ คิดเชิงธุรกิจ (โอกาส + กำไร) คำนึงถึงความคุ้มทุนและคุ้มค่า โดยเฉพาะการทำงานราชการมักไม่คำนวณต้นทุนเนื่องจากเป็นงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรมาให้ ทัศนคติเชิงบวก มองวิกฤติให้เป็นโอกาส แม้เผชิญปัญหาอุปสรรคก็มิได้ย่อท้อ ความสามารถนำทีม นำคณะไปสู่การสร้างความสำเร็จการ ทำงานเชิงรุก บุกเข้าไปไม่ท้อถอย ป้องกันก่อนเกิดปัญหาจริง การสร้างวัฒนธรรมองค์กร สร้างทีมงานที่แข็งแกร่งรู้จักประสานสมานฉันท์
         6.4 William S. Cohen อดีตรัฐมนตรีกระทรวงกลาโหม สหรัฐอเมริกาในยุคประธานาธิบดีบิลล์ คลินตัน ได้เน้นถึง พลวัตรการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์โลก ที่ผู้บริหารต้องเรียนรู้
              1. สร้างความเชื่อมั่นและบรรยากาศลงทุน จะทำให้โอกาสของการทำงานขยายขอบเขตได้ในระดับโลก
             2. สร้างความอิสระในการแข่งขัน สร้างบรรยากาศแห่งการวิจัยและพัฒนา ใช้กลไกตลาดขับเคลื่อนให้แข่งทำดี
            3. มีกฎกติกามาตรฐานสากล มีกฎหมายคุ้มครองสร้างความเชื่อมั่นในระบบที่เป็นธรรม
            4. ใช้หลักการบริการกิจการบ้านเมืองที่ดี มีความ เปิดเผย โปร่งใส และ ตรวจสอบได้
            5. ความรับผิดชอบในภารกิจหน้าที่
           6.5 Thomas H. Davenport ผู้อำนวยการสถาบันเพื่อยุทธศาสตร์การเปลี่ยนแปลงและประธานสาขาวิชาการจัดการข้อมูลสารสนเทศ จาก Babson College ยึดหลักในการจัดการองค์ความรู้ที่ผู้บริหารต้องเรียนรู้
              1. ต้องสร้างระบบฐานเศรษฐกิจความรู้ โดยขับเคลื่อนทุกคนในองค์กรให้ทำงานด้วยความรู้จนผลงานเกิดผลผลผลิต
              2. ปัจจัยสร้างสังคมฐานเศรษฐกิจความรู้
                    2.1 ศักยภาพในการสร้างนวัตกรรม ผู้เป็นต้นคิดนำสินค้าหรือบริการออกเผยแพร่ก่อน ย่อมมีโอกาสครอบครองส่วนแบ่งของตลาดได้ก่อนผู้อื่น
                    2.2 ทรัพยากรบุคคล
                    2.3 เทคโนโลยีสมัยใหม่รู้จักใช้เครื่องมืออำนวยความสะดวกยุคใหม่  
                    2.4 สร้างสิ่งแวดล้อมทางธุรกิจเพื่อเอื้ออำนวยให้เกิด
         6.6 ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์  รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึง การบริหารแบบบูรณาการภายใต้กรอบยุทธศาสตร์ชาติ ว่า
               1. ปัจจัยความสามารถในการแข่งขันขององค์กร เกิดจากผู้บริหารต้องสร้างหรือใช้ปัจจัยต่อไปนี้เพื่อขับเคลื่อนไปสู่ความสำเร็จสร้างโอกาสมากกว่าจะรอโอกาสมาถึงก่อนจึงจะลงมือทำ รวมทั้งต้องขจัด ความเหลื่อมล้ำหรือ ความไม่เท่าเทียมความแข็งแกร่งเชิงยุทธศาสตร์ ทำงานอย่างมีชั้นเชิงวางแผนล่วงหน้า มีการลง ทุนทางปัญญา มีงานวิจัย ใช้ นักวิทยาศาสตร์นักวิชาการมาช่วยค้นคิด ความสามารถในการบริหารจัดการ ต้องบริหารอย่างมืออาชีพ
             2. บุคลิกนักบริหาร
                   - เรียนรู้สิ่งใหม่/ รับฟัง/ อ่านตำราใหม่ ๆ ผู้บริหารที่อ่านมากจะรู้มาก ก้าวทันโลกวิทยาการ
                   - รู้จักเลือกใช้คน ใช้คนให้เหมาะกับความรู้ความสามารถ
                   - มีข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ช่วยป้องกันการตัดสินใจที่อาจผิดพลาด
                  - สื่อสารให้ทีมงานเข้าใจได้ กระจายข้อมูลที่จำเป็นให้ทุกคนรับรู้อย่างทั่งถึงและรวดเร็ว
                   - สร้างเศรษฐกิจชุมชนไปสู่การแข่งขันตลาดโลกจากการกสร้างเศรษฐกิจในครัวเรือนให้พอมีพอ

                      เพียง ไปสู่การทำมาค้าขายในระดับท้องถิ่นไปจนถึงก้าวเข้าสู่ตลาดระหว่างประเทศ
                    - ผู้นำต้องมีผู้ตาม ผู้บริหารต้องสามารถทำงานและกำกับควบคุมให้ผู้อื่นทำงานด้วย
                - ผู้นำต้องสร้างคน ต้องสร้างผู้บริหารไว้หลายระดับ มีตัวตายตัวแทนหมุนเวียนให้คนรุ่นใหม่ก้าวเข้า
มาแทนเพื่อตัวเองสามารถก้าวให้สูงขึ้น
                 - ผู้นำต้องคิดให้ทะลุ มองปัญหาไว้ตั้งแต่การป้องกัน การแก้ไข กระบวนการทำงานทุกขั้นตอน
            3.ให้พัฒนาคุณภาพของตัวผู้บริหาร ดังที่เต๋า เต็ก เก็ง เคยเขียนไว้ว่า ผู้นำที่คุณภาพต่ำสุด คือ ผู้นำที่ทุกคนเกลียด ผู้นำที่ดีขึ้นมาบ้าง คือ ผู้นำที่ทุกคนกลัว ผู้นำที่ดีมาก คือ ผู้นำที่ทุกคนรัก ผู้นำที่เก่งที่สุด คือ ผู้นำที่ทุกคนทำตามโดยไม่ต้องบอก
        6.7 Prof. Neal Thornberry วิทยากรชาวต่างประเทศอีกผู้หนึ่งได้กล่าวถึง ผู้บริหารต้องเป็นผู้นำในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง ซึ่ง มี 4 ขั้นตอน เหมือนห้องในบ้านที่กำลังมีการซ่อมแซม
              1. ไม่เห็นด้วยไม่ตอบ ไม่รู้ไม่เข้าใจว่าอะไรกำลังเกิดขึ้นไม่ มีปฏิกิริยาต่อต้านj
              2. ไม่เห็นด้วยและต่อต้าน ไม่พอใจในสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น จึงโต้แย้ง
              3. อยากเปลี่ยนแต่ไม่รู้จะทำอะไร พร้อมที่จะให้ความร่วมมือแต่ทำอะไรไม่ถูกเพราะขาดข้อมูลผู้ชี้แนะ
             4. ทุกคนเข้าใจยอมเปลี่ยนแปลงและร่วมลงมือ ยินดีปรับตัวช่วยกันด้วยความพอใจ ผู้บริหารที่เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงจึงต้องเข้าใจขั้นตอนของการเปลี่ยนแปลง และรู้ว่าในขณะนี้องค์กรที่ตนเองเป็นผู้นำอยู่ กำลังอยู่ในสภาพใดของกระบวนการ เพื่อจะได้รับมือได้เหมาะสม
          6.8 ศาสตราจารย์ดร. ชัยอนันต์ สมุทวนิช นักบริหารและนักคิด ราชบัณฑิตคนสำคัญได้ ให้ความสำคัญกับการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างส่วนกลางภูมิภาคและท้องถิ่น เพื่อผู้บริหารจักได้ใช้กลไกการบริหารในระบบปฏิรูปใหม่ได้ดี
                1. ระบบราชการใหม่ได้เกิดการปฏิรูปโครงสร้างใหม่ของระบบราชการไทย เกิดโครงสร้างใหม่ 20 กระทรวง ตั้งแต่ 3 ตุลาคม 2545ทำให้ส่วนราชการไทยเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของระบบราชการไทย
                2. ระบบบริหารจัดการที่ปฏิรูปคือ การจัดการสร้างเครือข่ายนโยบายและการบูรณาการ ผู้บริหารต้องเข้าใจว่าการทำงานของส่วนราชการคือการเป็นผู้นำนโย