พระหูยานลพบุรี เป็นพระเครื่องที่ปรากฏขึ้น ณ กรุงละโว้ (ลพบุรี) พบครั้งแรก เมื่อประมาณ พ.ศ. ๑๖๐๐-๑๗๐๐
        พระหูยาน (โปรดสังเกตหูจะยาวและยานมาก) ที่่มีชื่อเสียงมาก ได้แก่ ของกรุจากพระปรางค์ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ หรือที่เรียกว่า "วัดใหญ่" (กรุเก่า) และกรุเจดีย์เล็ก (กรุใหม่) ซึ่งพบอยู่ในบริเวณเดียวกัน แต่ด้วยอายุแล้วพระกรุใหม่นี้ ประมาณว่าสร้างเมื่อ พ.ศ.๑๙๓๑ ในสมัยพระราเมศวร เท่านั้น
        พระหูยานกรุวัดปืน ถึงแม้จะมีอายุน้อยกว่าก็ตาม แต่โ่ด่งดังในด้านอิทธิฤทธิ์ และหาชมได้ยากยิ่ง และนอกจากพระหูยาน "กรุวัดอินทราราม" ซึ่งก็หายากอีกกรุหนึ่งแล้ว ยังปรากฏว่าที่เมืองลพบุรีนี้ ยังมีพระพิมพ์หูยานอีกหลายกรุ เช่น กรุตาพริ้ง "พิมพ์คอพอก" ซึ่งต่างก็ล้วนแต่เป็นพระเครื่องเนื้อชินเงิน ศิลปลพบุรีทั้งสิ้น
        พระหูยาน เป็นปฏิมากรรมศิลปแบบลพบุรียุคต้น ซึ่งบัดนี้มีอายุได้กว่า ๘๐๐ ปีแล้ว นับว่าเป็นฝีมือช่วงที่ได้บรรจงออกแบบอย่างปราณีต สวยงาม
        นอกจากพระหูยานลพบุรีแล้ว ในสมัยต่าง ๆ มายังมีการสร้างพระหูยานอีก เช่น พระหูยาน เมืองสรรค์ จ.ชัยนาท พระหูยานกรุวัดราชบูรณะ จ.พระนครศรีอยุะยา และพระหูยาน กรุแกสมอปรือ ที่ จ.เพชรบุรี ซึ่งเป็นพระเนื้อตะกั่วสนิมแดง
        พระหูยาน จะมีพุทธคุณเน้นหนักไปในด้านคงกระพันชาตรี มหาอุตม์ และเสริมสร้างบารมีให้แก่ผู้ใช้บูชา