เครื่องยนต์แบบ 4 จังหวะ

                                                                          

        

 

การทำงานของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน  4  จังหวะ 

ในแต่ละรอบการทำงาน  (cycle)  เครื่องยนต์  4  จังหวะ ลูกสูบจะเคลื่อนที่ขึ้นลง  4  ครั้ง  (ขึ้น  2  ครั้ง  ลง  2  ครั้ง)  โดยเพลาข้อเหวี่ยงหมุน  2  รอบ   การที่ลูกสูบขึ้นลง  4  ช่วงชัก  ทำให้เกิดการทำงานขึ้น  4  จังหวะ  จังหวะการทำงานทั้ง  4  ของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน  4   จังหวะมีดังนี้

1.  จังหวะดูด   (Intake stroke) เมื่อลูกสูบเริ่มเคลื่อนที่ลง  ส่วนผสมของน้ำมันเชื้อเพลิงกับอากาศ  (เครื่องยนต์ดีเซลจะดูดเฉพาะอากาศเพียงอย่างเดียว) จะถูกดูดเข้ามาในกระบอกสูบโดยผ่านลิ้นไอดี(intake vavle)  ซึ่งเปิดอยู่  ลิ้นไอดีจะปิดที่ประมาณปลายจังหวะดูด  (ใกล้ศูนย์ตายล่าง)

2.  จังหวะอัด (Compression stroke) เมื่อลูกสูบเริ่มเลื่อนขึ้น  ลิ้นทั้งสองทั้งลิ้นไอดีและลิ้นไอเสีย (Exhaust valve)  จะปิดส่วนผสมของน้ำมันเชื้อเพลิงกับอากาศ (เครื่องยนต์ดีเซลจะเฉพาะอากาศเพียงอย่างเดียว)  จะถูกอัดจนกระทั่งใกล้ศูนย์ตายบน  ส่วนผสมจะถูกจุดโดยหัวเทียน  (เครื่องยนต์ดีเซลน้ำมันเชื้อเพลิงจะถูกฉีดเข้ามาโดยหัวฉีด)  การเผาไหม้จึงเริ่มขึ้น

3. จังหวะกำลัง ,  จังหวะระเบิด  (Power  stroke) เมื่อลูกสูบเริ่มเลื่อนลงลิ้นทั้งสองยังคงปิดอยู่  แรงดันของแก๊สที่เกิดจากการเผาไหม้  จะกระแทกลงบนหัวลูกสูบ  ผลักดันให้ลูกสูบเลื่อนลง  จนกระทั่งใกล้ศูนย์ตายล่าง ลิ้นไอเสียจะเปิด

4.จังหวะคาย, จังหวะไอเสีย (Exhaust  Stoke)    เมื่อลูกสูบเริ่มเลื่อนขึ้น  จะผลักดันให้ไอเสียที่ค้างในกระบอกสูบ  ออกไปภายนอกโดยผ่านลิ้นไอเสียที่เปิดอยู่  ลิ้นไอเสียยังคงเปิดอยู่จนกระทั่งลูกสูบเลื่อนผ่านศูนย์ตายบนไปเล็กน้อย  จากนั้นจะเป็นการเริ่มจังหวะดูดในรอบการทำงานต่อไป

 

 เครื่องยนต์แบบ 2 จังหวะ

 

                                                           

 

           เมื่อลูกสูบเลื่อนลง  ช่องถ่ายไอดี (Transfer  port )  และช่องไอเสีย (Exhaust port)  จะเปิด  เป็นการประจุอากาศเข้าสู่กระบอกสูบและชับไล่ไอเสียออกจากกระบอกสูบ  เมื่อลูกสูบเลื่อนขึ้น  ทั้งช่องถ่ายไอดี  และช่องไอเสียจะปิด  อากาศในกระบอกสูบจึงถูกอัดโดยลูกสูบ  จนเลื่อนขึ้นถึงจุดศูนย์ตายบน   ละอองน้ำมันเชื้อเพลิงจะถูกฉีดเช้าไปคลุกเคล้าเข้ากับอากาศที่ร้อนจัด ทำให้เกิดการเผาไหม้  แรงดันจากการเผาไหม้  จะผลักให้ลูกสูบเลื่อนลง    เมื่อลูกสูบเลื่อนลง  เพลาช้อเหวี่ยงก็จะหมุน  เนื่องจากการส่งถ่ายกำลังผ่านก้านสูบ