มาตรฐานการเรียนการสอน  รายการวัสดุการศึกษา  และเครื่องเล่นพัฒนาการเด็ก                         สำหรับเด็กปฐมวัย(3-5ขวบ)  ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก         ......................................................................................................................................1.  มาตรฐานสื่อการเรียนการสอน                เด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กต้องมีพัฒนาการที่สมบูรณ์  ทั้งด้านร่างกาย  อารมณ์  สังคม  และ  สติปัญญา ดังนั้นเพื่อให้ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถพัฒนาเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กได้ครบ  ทั้ง 4 ด้านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงควรจัดหาหรือจัดทำสื่อการเรียนการสอนตามมาตรฐานสื่อการเรียนการสอน  ดังนี้1.1  สื่อการเรียนการสอน  ด้านร่างกาย  ควรประกอบด้วย1. ค้อนตอกหมุด  หรือด้านอื่นๆ2 .รูปทรงต่างระดับ3. สี่เหลี่ยม/สามเหลี่ยมต่างระดับ4. กล่องรูปทรงเรขาคณิต5. กล่องรูปทรงปริศนา6. อุปกรณ์ฝึกลากเส้น7. รางฝึกความสัมพันธ์กล้ามเนื้อมือกับตา  หรือกล้ามเนื้ออื่นๆ8. โต๊ะเตรียมความพร้อม (โต๊ะกิจกรรมกลุ่ม )9. อุปกรณ์ร้อยวัสดุ ( ขนาดไม่น้อยกว่า 1 นิ้วขึ้นไป )10. กรรไกรปลายงอน  ขนาด 4 นิ้วขึ้นไป , กระดาษ11. ไม้หนีบผ้า ( ไม้หรือพลาสติก )12. ภาพต่อมีจุก13. ฟองน้ำ14. อุปกรณ์ทำความสะอาด15. กะละมัง , แปรงซักผ้า16. ลูกบอลขนาดเล็ก / ห่วงยาง17. ตุ๊กตาร้อยเชือก18. ชุดสร้างจินตนาการด้วยเชือกแบบต่างๆ19. สื่ออื่นๆ    สื่อการเรียนการสอน   ด้านอารมณ์  ควรประกอบด้วย    1.ระนาดประเภทต่างๆ เช่น  ระนาดสีรุ้ง  ระนาดเล็ก ฯลฯ    2.เครื่องเคาะจังหวะ / กรับมือ    3.กลอง    4. ชุดบูรณาการด้านดนตรี/ เทปหรือซีดีเพรงสำหรับเด็ก    5. กระดานสำหรับวาดภาพ    6. ชั้นวางอุปกรณ์ศิลปะ    7.สีชนิดต่างๆ เช่น สีเทียน  สีน้ำ  สีผสมอาหาร    8. แป้งโดว์ / ไม้นวดแป้ง / พิมพ์กดแป้ง    9.ผ้าเช็ดมือ / ผ้ากันเปื้อน / แผ่นรองกันเลอะ    10.สื่ออื่นๆ1.3  สื่อการเรียนการสอน  ด้านสังคม  ควรประกอบด้วย        1. บ่อทรายหรือกระบะทราย        2. เครื่องเล่นทราย        3.อุปกรณ์สำหรับเล่นน้ำ        4.ชุดเครื่องครัว        5.เตาแก๊ส        6. เครื่องซักผ้า             7. ตู้เย็น        8.จานชามช้อน / ภาชนะใส่อาหาร        9.บ้านตุ๊กตา       10.โทรศัพท์ / เตารีด /ที่รองรีด       11.ผัก ผลไม้จำลอง อาหารชนิดต่างๆ ขนมจำลองต่างๆ      12.เครื่องชั่ง     13.ชุดเครื่องแต่งกายบุคคลอาชีพต่างๆ เช่น  ทหาร  ตำรวจ  แพทย์  พยาบาล  ครู  วิศวกร     14.ชุดเครื่องมือเครื่องใช้ในอาชีพต่าง ๆ เช่น  ช่างยนต์  ช่างไม้  แพทย์  ฯลฯ        15.เครื่องหมายจราจร        16. ยานพาหนะจำลอง  รถต่าง ๆ เครื่องบิน เรือ ฯลฯ        17. สื่ออื่น ๆ         สื่อการเรียนการสอน   ด้านสติปัญญา   ควรประกอบด้วย1.บล็อกไม้ชนิดและรูปร่างต่าง ๆ2.ชิ้นส่วนปูพื้นสถาปัตยกรรม3.บล็อกมหัสจรรย์4.ตัวต่อสร้างสรรค์5.ชุดจิ๊กซอร์ต่าง ๆ6.ชุดจับคู่ที่เหมาะสม7.ชิ้นส่วนสร้างภาพ8.ถุงลึกลับ9.ขวดสำรวจรส / สำรวจกลิ่น              10. ถาดแยกพวก              11.แท่งรูปทรงต่าง ๆ              12. บันไดสี              13. กล่องเสีองต่าง ๆ              14. แผ่นไม้ประมาณน้ำหนัก              15. จับคู่ตัวเลข / อ่านตัวแรก              16. ลูกปักหลักเลขต่าง ๆ              17. กระดานหลักเลขต่าง ๆ / บวก ลบเลขอย่างง่าย              18. เกมจุด / ลูกคิด / กระปุกเรียงเลข              19. เศษส่วนหลากสี / โดมิโนจำนวน              20. ตัวอักษรเคลื่อนที่  บัตรอักษร              21. รถบรรทุก  รถไฟ  อักษรต่าง ๆ              22.สื่ออื่น ๆ                                                                                                                                                              1.5  สื่อการเรียนการสอน  หนังสือสำหรับเด็กปฐมวัย  หนังสือนิทาน  ควรประกอบด้วย               1. หนังสือนิทานอีสป

               2. หนังสือนิทานอืน

สื่อการเรียนการสอน  หนังสือสำหรับผู้ดูแลเด็ก  ควรประกอบด้วย       1.การเรียนรู้อวัยวะส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย       2.การเรียนรู้ในการสร้างสุขนิสัยที่ดี       3.การเรียนรู้ต่อการรักษาความสะอาดของร่างกาย       4.การใช้ประสาทสัมผัสทั้ง  5  ของร่างกายในด้านต่าง ๆ       5.การสร้างนิสัยสำคัญในการออกกำลังกาย       6. การเรียนรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของอาหารและการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย       7. การเรียนรู้พัฒนาการและการเจริญเติบโตของร่างกาย        8. การเรียนรู้ในการช่วยเหลือตัวเอง       9.การเรียนรู้บทบาทหน้าที่ของสมาชิกในครอบครัว       10.การเรียนรู้มารยาทที่สำคัญต่าง ๆ ในสังคม       11. การรู้จักบุคคลที่สำคัญต่าง ๆ        12. การรู้จักการเรียนรู้ธรรมชาติและการอนุรักษ์ธรรมชาติหรือปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ       13.  การเรียนรู้เครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ  และวิธีการเก็บรักษา        14.  การเรียนรู้ด้านคุณธรรมและวัฒนธรรม  ประเพณีต่าง ๆ         15.  การเรียนรู้การแต่งกายที่สำคัญในวัฒนธรรมไทยหรือวัฒนธรรมอื่น ๆ  ที่สำคัญต่าง ๆ         16.  องค์ความรู้ทางด้านศาสตร์ต่าง ๆ         17.  การเรียนรู้เกี่ยวกับอาชีพที่สำคัญต่าง ๆ         18.  การเรียนรู้ทางด้านศิลปะในลักษณะต่าง ๆ         19.  การรู้จักภูมิศาสตร์  สภาพแวดล้อม        20.  การเรียนรู้ที่สำคัญอื่น ๆ ที่เหมาะสมกับการพัฒนาองค์ความรู้ในด้านต่าง ๆ ของเด็ก  และเพื่อจัดหาหรือจัดทำสื่อการเรียนการสอนที่มีคุณภาพ  มีความปลอดภัย  และเด็กปฐมวัย            ได้รับประโยชน์ในการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ  ควรจัดหาหรือจัดทำสื่อการเรียนการสอนที่มีคุณลักษณะ ดังนี้ ด้านวัสดุที่ใช้และความปลอดภัยของสื่อการเรียนการสอน1.ใช้วัสดุที่ทำจากไม้  ผ้า  ฟองน้ำ  พลาสติก กระดาษ หรือโลหะ ( ที่ไม่เป็นอันตรายกับเด็กในส่วนผิวสัมผัส  ไม่แหลมคม         2 . ส่วนประกอบต่าง ๆ ของสื่อ  จะต้องเป็นชิ้นส่วนที่ทนทานมั่นคงแข็งแรง ไม่หลุด หรือ      แตกหักง่าย           3. ผิวสัมผัสของสื่อต้องเป็นผิวขัดเนียน  ไม่มีเสี้ยนหนาม  หรือเศษวัสดุเจือปน  ไม่แหลมคม หรือลักษณะใด ๆ ที่อาจเป็นอันตรายต่อการเล่นของเด็กได้          4.  สีที่ใช้ทาหรือเป็นส่วนประกอบของสื่อ  จะต้องเป็นสีประเภท NON-TOXICไม่เป็นอันตรายต่อเด็ก ( ซึ่งควรมีใบรับรองคุณภาพสีจากโรงงานผู้ผลิตสีว่าผ่านการทดสอบคุณสมบัติแล้ว)           5. ขนาดชิ้นส่วนที่ประกอบเป็นสื่อจะต้องมีขนาดไม่เล็กจนเกินไป  จนทำให้เด็กกลืนหรือหยิบใส่จมูกหรือเข้าปากได้  รวมทั้งน้ำหนักของสื่อควรมีความพอเหมาะกับวัยของเด็กที่สามารถหยิบเล่นได้เอง           6. ควรมีภาชนะจัดเก็บเป็นสัดส่วนของสื่อแต่ละชนิดที่ชัดเจนเพื่อง่ายต่อการเก็บรักษาและนำไปใช้   ด้านประโยชน์และประสิทธิภาพที่ได้รับจากการเรียนรู้และการใช้สื่อ    1 .สื่อแต่ละชนิดต้องได้รับการออกแบบ โดยมีองค์ประกอบต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับวัยและกระตุ้น ความสนใจอยากรู้อยากเห็นของเด็กในการเล่นและการเรียนรู้           2. สีสันควรเป็นสีธรรมชาติหรือหากใช้สีอื่น ๆ ต้องเป็นสีสันที่สวยงามสะดุดตาชัดเจน  ภาพ ลายเส้น รูปร่าง รูปทรงที่เลือกใช้สื่อความหมายได้ชัดเจน  ไม่บีบบังคับการทำงานของกล้ามเนื้อสายตาของเด็กมากจนเกินไป       3.สื่อต่างๆ ต้องสามารถกระตุ้นประสาทสัมผัสและพัฒนาการด้านต่างๆ ทั้งทางด้านอารมณ์ สังคมและสติปัญญา ชัดเจน          4.สื่อต่างๆ ต้องส่งเสริมการเรียนรู้ทักษะการคิด สอดคล้องกับการทำงานของสมอง การพัฒนาเซลล์สมอง  การพัฒนาความสามารถ  ทักษะ  และวัยของเด็ก  ส่งเสริมการสร้างสรรค์จินตนาการความคิดเริ่มสร้างสรรค์และการแก้ปัญหาของเด็กให้มีอิสระในการคิดได้อย่างเต็มที่           5. สื่อต่าง ๆ ต้องส่งเสริมพัฒนาการใช้ประสาทสัมผัสและกล้ามเนื้อย่อย  กล้ามเนื้อใหญ่  และกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทั้งร่างกายของเด็ก            6. สื่อต่าง ๆ ต้องส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเองและการแก้ปัญหาตามประสบการณ์ต่างๆ ตลอดจนเอื้อต่อกานพัฒนาและการสร้างพื้นฐานในการเรียนรู้ทางวิชาการต่อไปในอนาคต  ทั้งทางด้านภาษา  การอ่าน  การเขียน  คณิตศาสตร์ เป็นต้น            7. สื่อต่าง ๆ จะต้องเอื้อต่อการทำแผนการจัดประสบการณ์  ของครูพี่เลี้ยงที่ดูแลเด็ก  และง่ายต่อการนำไปใช้ได้อย่างหลากหลาย         8. สื่อต่าง ๆ ต้องมีความหลากหลายสามารถใช้ควบคู่กันได้อย่างสอดคล้องและกลมกลืนกันในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ให้มีความหลากหลายในการจัดการเรียนการสอนให้กับเด็ก  อีกทั้งสามารถจัดแยกสื่อตามมุมต่าง ๆ ได้ เช่น  มุมประสาทสัมผัส  มุมบทบาทสมมติ  มุมพัฒนากล้ามเนื้อใหญ่กล้ามเนื้อย่อย  มุมความคิดสร้างสรรค์  มุมบล็อก  มุมทักษะพื้นฐานการเรียนรู้เพื่อสามารถนำไปใช้ส่งเสริมพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กได้อย่างเป็นลำดับขั้น และมีความต่อเนื่องในการพัฒนาเด็กได้อย่างเหมาะสมตามวัยของเด็ก         9. หนังสือที่เหมาะสมต่อเด็กปฐมวัย  ควรเป็นหนังสือนิทาน เรื่องสั้น การ์ตูน  ในลักษณะหนังสือภาพ ( picture books )  และหนังสือภาพประกอบเรื่อง ( picture  story books  )  ที่มีขนาดตัวหนังสือโตไม่น้อยกว่า 24-30 พอยท์ ( ประมาณ 0.5 เซนติเมตร )รูปเล่มมีตัวหนังสือน้อย เน้นรูปภาพ ใช้ภาษาง่าย ๆ และถูกต้องเนื้อเรื่องไม่ยาวมากจะจัดในแนวตั้งหรือแนวนอนก็ได้ขนาดเล่ม 8 หน้ายก (18.5× 26 เซนติเมตร )  จำนวนหน้าประมาณ 8- 16 หน้า หน้าปก  ปกแข็ง มีภาพ สีสันสวยงามสะดุดตา  และสีสันในเล่มต้องสวยสดใสไม่เข้มบาดตา  หรือมืดดำเกินไป เพราะว่าเด็กในวัยนี้ยังไม่สามารถอ่านหนังสือได้ แต่สามารถดูรูปและฟังเรื่องราวได้          หนังสือที่ส่งเสริมการเรียนรู้ทางด้านร่างกาย  ส่งเสริมพัฒนาการเด็กด้านอารมณ์  ส่งเสริมพัฒนาการเด็กทางสังคม  และส่งเสริมพัฒนาการเด็กด้านสติปัญญา             2.     รายการวัสดุการศึกษา              การเลือกซื้อวัสดุ การศึกษาเพื่อใช้ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ควรคำนึงถึงประโยชน์ที่เด็กปฐมวัยจะได้รับและสอดคล้องกับมาตรฐานสื่อการเรียนการสอน  โดยควรเลือกซื้อวัสดุศึกษาตามรายการดังนี้         2.1 วัสดุสื่อการเรียนการสอน ให้สอดคล้องตามมาตรฐานสื่อการเรียนการสอนด้านต่าง ๆ          2.2  วัสดุหนังสือพัฒนาเด็ก  ให้สอดคล้องตามมาตรฐานสื่อการเรียนการสอนด้านต่าง ๆ ได้แก่            -  หนังสือนิทานอีสป            -  หนังสือนิทานอื่น ๆ 2.3  วัสดุสำนักงาน   เช่น             -  กระดาษ              -  หมึก              -  ดินสอ              - ปากกา              - ไม้บรรทัด              -  ยางลบ              -   คลิป              -  เป๊ก              -  เข็มหมุด              -  เทป พี วี ซี แบบใส              -  กาว              -  แฟ้ม              -  ลวดเย็บกระดาษ             -   ชอล์ก              -  แปรงลบกระดาน                -  ตรายาง              -  กระดาษไข                -  ซอง                      ฯลฯ            วัสดุคอมพิวเตอร์  เช่น-  แผ่นหรือจานบันทึกข้อมูล (Diskette , Floppy Disk , RemovableDisk , Compact       Disk , Digital video Disk)-  เทปบันทึกข้อมูล (Reel Magnetic Tape , Cassette Tape)-  หัวพิมพ์หรือแถบพิมพ์สำหรับเครื่องพิมพ์คอมพิวเตอร์-  ตลับผงหมึกสำหรับเครื่องพิมพ์คอมพิวเตอร์-  แผ่นกรองแสง           ฯลฯ        2.5  วัสดุเผยแพร่ประชาสัมพันธ์               -    กระดาษเขียนโปสเตอร์               -    พู่กันและสี               -    ฟิล์ม               -     ฟิล์มสไลด์               -      แถบบันทึกเสียงหรือภาพ (ภาพยนตร์,วีดีโอเทป,แผ่น)

                         

เครื่องพัฒนาการเด็กเพื่อพัฒนาการเด็กปฐมวัย ให้มีพัฒนาการทางด้านร่างกาย ทั้งกล้ามเนื้อใหญ่ และกล้ามเนื้อเล็ก ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กควรจัดให้มีเครื่องเล่นที่พัฒนาการทางด้านร่างกายแก่เด็กโดยแบ่งออกเป็น2ประเภทคือ3.1 เครื่องเล่นพัฒนาการเด็กปฐมวัย ที่อยู่นอกอาคาร เช่น     -  อุโมงค์ลอด     -  ขั้นบันไดต่างระดับ     -  กระดานหก     -  ชิงช้า     -  ม้าหมุน     -  โกล์ฟุตบอล(ขนาดเล็ก)     -  บาร์โหนต่างระดับ     -  เครื่องเล่นอื่น ๆ3.2  เครื่องเล่นพัฒนาการด็กปฐมวัย ที่อยู่ในอาคาร เช่น     -  เชือกกระโดด     -  ม้าโยกเยก     -  บ้านลม     -  เครื่องเล่นอื่น ๆ                                         ***************************************                  &nbs